Trang phục phụ nữ Mạ

Xưa phụ nữ Mạ ở trần, mặc váy, tóc dài búi sau gáy. Một số nhóm địa phương như Mạ Xốp, Mạ Tô mặc áo chui đầu. Áo mặc vừa sát thân, dài tới thắt lưng, không xẻ tà, vạt trước và sau bằng nhau, cổ áo tròn thấp. Nhìn tổng thể, áo hình chữ nhật, màu trắng. Nửa thân dưới phía trước và sau lưng trang trí hoa văn hình học đỏ, xanh kết hợp các dải băng ngang thân. Dọc hai mép áo dệt viền các sọc màu trang trí. Áo có nhiều loại, mỗi loại có tên gọi khác nhau, căn cứ vào mô típ hoa văn trang trí trên áo.

Áo ao kroh dài 55cm, rộng 44cm, vạt trước và sau đều nhau, may giáp hai đường sườn từ gấu đến nách (kín tà) bằng chỉ khác màu (xanh, đỏ), phía nách chừa một khoảng 15 – 20cm để xỏ tay. Cổ áo khoét hình bán nguyệt, viền chì màu xanh, đỏ, đen.

Hoa văn trên thân áo thể hiện tài khéo léo của phụ nữ Mạ cũng như óc thẩm mỹ của họ trong cách dệt vải. Thân trước áo trang trí hoa văn từ cổ xuống đến gấu với những mô típ diễn tả thiên nhiên cùng những sinh hoạt trong đời sống thường nhật của họ như hoa cây bông, lá bí, con vượn, con hổ, chà gạc, cối giã gạo, mũi tên, ché rượu… Ngoài mô típ hoa văn cổ truyền, ngày nay trên áo phụ nữ Mạ còn có những hoa văn diễn tả cuộc sống hiện đại như hình máy bay, hình người (kon cau), các loại phù hiệu… Thân trước áo là mảng hoa văn rộng khoảng 27cm. Hoa văn ở mảng này được dệt bằng chỉ màu đỏ, đen, xanh… theo hàng ngang với các hình chân quạ, hình bán nguyệt (nhai srăt), hình răng cưa (dăl dhah). Thân sau áo trang trí mảng hoa văn rộng đến 54cm, chủ yếu là hình động vật như chân quạ, chim, hươu (sếm pút), vượn (kwain). Hai bên sườn áo có dải hoa văn vảy thằn lằn chạy suốt từ vai xuống gấu. Gấu áo viền một đường chỉ màu trang trí, khi mặc áo vừa sát thân.

Váy (ôi mbơn) của phụ nữ Mạ là loại váy cuốn dài 160cm, rộng 90cm. Váy như một tấm chăn hình chữ nhật, được ghép từ ba tấm vải, hai tấm hai bên và một tấm ở giữa. Trên váy trang trí những mảng hoa văn lớn màu xanh, đỏ, hồng, tím, vàng trên nền vải chàm sẫm. Hoa văn trên cạp váy được dệt, trang trí suốt chiều rộng của váy, với nhiều loại chỉ và len màu xanh đậm, chủ yếu là hình ốc sên, vảy bụng thằn lằn và hình zích zắc. Thân váy có mảng hoa văn lớn, thường là hoa văn hình học, hình thoi, cánh bướm… dệt ngang thân bằng chỉ vàng xanh, đỏ, tím. Ở phần cạp và gấu váy có mảng hoa văn là những đường chỉ màu song song xen kẽ với hàng hoa văn màu trắng và đen tượng trưng cho cối giã gạo (npal). Hai mép váy là hoa văn vẩy bụng thằn lằn. Mảng giữa váy trang trí hoa văn hình thoi to, nhỏ lồng nhau (garplarpung) và những chấm đen trắng tượng trưng cho hạt dưa (graprpung). Một mép váy có tua chỉ màu dài 3cm, mép kia đính những tuýp len xanh, đỏ, tím, vàng gọi là bố hau (bó hoa).

Nói chung, hoa văn dệt trên váy phụ nữ Mạ rất đa dạng, bố cục hoa văn phụ thuộc vào kỹ thuật dệt và khiếu thẩm mỹ của từng người.

Váy ôi mbơn là loại váy đẹp, dệt công phu nên được nhiều người ưa chuộng. Khi mặc, họ quấn một vòng quanh thân, khép mép không có tuýp len vào trong phía hông trái, mép có tuýp len sang phải để tuýp len lộ ra ngoài và chạy dọc theo chân bên sườn phải.

Nguồn:


Sách “


Trang phục truyền thống của các dân tộc Việt Nam”, Nhà Xuất bản Văn hóa – Thông tin

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác trên địa bàn TP. Đà Nẵng.

Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác,

Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


0236 1022


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).