Trang phục của Phụ nữ Dao

Trang phục nhóm Dao Đỏ

Một bộ trang phục hoàn chỉnh của phụ nữ Dao Đỏ gồm áo, quần, khăn vấn đầu, thắt lưng và đồ trang sức. Chất liệu vải may trang phục là vải lanh nhuộm chàm.

Theo quan niệm của người Dao, trong bộ y phục, quan trọng nhất là chiếc áo được thiết kế dài đến gần đầu gối. Cổ áo hình chữ V có thêu hoa văn. Lưng áo cũng có phần thêu hoa. Người Dao quan niệm thêu hoa văn vừa làm chiếc áo thêm đẹp, thêm độc đáo vừa để phân biệt dân tộc Dao với các tộc người khác. Bời vậy, bất cứ lúc nào rảnh rỗi là phụ nữ Dao lại tranh thủ thêu, tạo nên những bộ trang phục mang đậm bản sắc dân tộc.

Áo phụ nữ Dao có hai tà, phần cầu kỳ nhất làm nên sự độc đáo trong chiếc áo chính là những nét hoa văn thêu ở phần đuôi áo. Người Dao cho rằng, muốn biết người phụ nữ khéo léo, đảm đang hay không chỉ cần nhìn vào cách thêu hoa văn ở phần đuôi áo mà người phụ nữ đó mặc. Hoa văn thêu trên áo thường là hoa văn sặc sỡ, với hình cỏ cây, hoa lá, những gì mà người Dao quen thuộc trong sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, trên mỗi bộ trang phục, hoa văn cỏ cây không giống nhau bởi mỗi người có một cách làm và sự khéo léo khác nhau.

Quần của phụ nữ Dao được thêu ở đoạn cuối ống giống với phần thêu trên áo, thể hiện vẻ đẹp thẩm mỹ và rất tinh tế.

Điếm nhấn quan trọng trong trang phục phụ nữ Dao chính là khăn quấn đầu, dài hơn 1 mét, thêu hoa văn sặc sỡ, góp phần làm nổi bật trang phục của phụ nữ Dao.

Nhìn chung, trang phục phụ nữ Dao Đỏ thoạt nhìn đơn giản, nhưng để tạo ra bộ quần áo này lại không đơn giản chút nào. Người làm nhanh cũng mất gần 1 năm, người làm chậm có thể mất tới 2 năm mới may xong bộ quần áo.

Trang phục nhóm Dao Tiền

Áo của người Dao Tiền gồm hai thân trước, nẹp và một xỏ tà. Trên áo thường có họa tiết hình gấu, chó… Họa tiết này gắn với sự tưởng nhớ về thủy tổ của dân tộc Dao – Bàn Vương (con chó ngũ sắc) có công giết giặc được vua gả công chúa cho, sinh con đẻ cái, trở thành dân tộc Dao ngày nay. Nói chung, áo của người Dao Tiền thường có bộ khuy quý bằng bạc hình tròn, chạm khắc tinh vi. Riêng cổ áo của phụ nữ Dao Tiền được trang trí bằng núm bông hoa đỏ như nắm tay nổi bật trên nền áo chàm xanh.

Yếm của người Dao Tiền khá đơn giản, chỉ là một vuông vải lụa trắng đính một miếng vải hình tam giác làm cổ yếm.

Khác với phụ nữ Dao Đỏ, phụ nữ Dao Tiền mặc váy. Váy là mảnh vải gồm nhiều bức, khi mặc khép lại nhờ dây rút. Trong cộng đồng người Dao, chỉ có phụ nữ Dao Tiền là mặc váy, váy của người Dao Tiền phía bắc dài hơn váy của người Dao Tiền phía nam. Khi mặc váy, người Dao Tiền hay quấn xà cạp. Xà cạp của họ có hình hoa văn móc câu, răng cưa, hình con chim.

Khăn thắt lưng gồm nhiều loại. Loại màu đỏ rộng 8cm, thắt vòng quanh eo, thả xuôi xuống trước bụng độ 15cm, đuôi khăn là những sợi chỉ đỏ xen kẽ chỉ trắng. Loại màu trắng in hoa cũng có quy cách và sử dụng như loại khăn màu đỏ.

Khăn đội đầu thường ngày màu đen, là vải thô nhuộm chàm. Khăn rộng khoảng 30cm, dài từ l,5m đến 2m. Phần giữa khăn chiếm tới 80% là màu đen, hai đầu khăn thêu hoa và đính hạt cườm màu sắc sặc sỡ. Khi đội khăn, hai đuôi khăn vắt chéo qua trán, kín gáy và gần kín hai tai, tạo thành hai mũi nhọn nhỏ ở hai bên thái dương và một hình chữ bát ở trước trán, hai đuôi khăn buông xuống sau lưng.

Khăn đội đầu ngày lễ làm bằng vải thô hoặc nhiễu, được may và thêu công phu, phong phú về hoa văn, họa tiết đẹp hơn khăn đội đầu thường ngày. Mỗi đầu khăn dài khoảng 40cm, trang trí bằng một băng vải đỏ rộng khoảng 4-5cm. Sát băng vải đỏ là những đường chỉ to bằng ngón tay màu trắng và màu đen. Họa tiết, hoa văn thêu trên khăn là các hình ngũ giác, 36 loại hoa và những hạt cườm. Trên khăn còn đính một hàng đều nhau những đồng bạc trắng.

Để bộ trang phục thêm hoàn mỹ, người Dao Tiền thường dùng nhiều loại khăn vấn đầu (có ba loại khăn: khăn vuông, khăn chữ nhật và khăn dài). Trong đám hát ví, họ thường dùng khăn thêu trắng dài chừng 12m, rộng 30-40cm, hai đầu có hai mảng hoa văn hình vuông tạo cảm giác mềm mại.

Ngoài trang phục, phụ nữ Dao Tiền còn ưa dùng đồ trang sức như vòng cổ, nhẫn, túi ăn trầu, các đồ trang sức bằng bạc hình bán cầu, hình sao tám cánh. Có những cô gái Dao đeo tới 10 chiếc vòng cổ, 12 chiếc nhẫn, cùng những chiếc khuy bạc đường kính 6-7 cm, nổi bật trên màu áo chàm.

Trang phục nhóm Dao Quần Chẹt

Trang phục thường ngày của phụ nữ Dao Quần Chẹt gồm áo, quần, khăn, xà cạp, yếm, khăn đội đầu.

Áo của phụ nữ Dao Quần Chẹt là loại áo dài, màu chàm, mở ngực, xẻ tà, không có khuy, có nẹp cổ, áo dài chấm gót chân. Thân sau là hai mảnh ghép với nhau bởi đường khâu giữa sống lưng, khâu thân trước từ vai tới nách (dài khoảng 25cm), xẻ tà xuống hết thân áo. Cổ áo, nách áo, vạt áo đều trang trí các họa tiết hoa văn cầu kỳ.

Những phần xẻ của áo, cổ tay, gấu đều viền vải khác màu phía trong, viền vải này làm cho vạt áo cứng cáp và đẹp hơn. Khi lao động và làm việc, phụ nữ thường giắt vạt áo vào thắt lưng cho gọn gàng và thuận tiện.

– Yếm: Gồm hai lớp, lớp ngoài là vải nhuộm chàm, trong là vải trắng. Yếm hình chữ nhật, mỗi cạnh dài 28cm và 30cm. Hai bên nách yếm đáp hai mảnh vải hình tam giác, hai góc của tam giác đính dây buộc vào lưng. Dây cổ yếm được khâu bằng vải màu đỏ, hình chữ V, có đáy khoảng 7cm, viền chỉ màu, hai đầu chữ V đính dây buộc vòng ra sau cổ. Các cạnh của yếm được viền bằng vải trắng, ở giữa ngực yếm đáp một mảnh vải hình chữ nhật, một cạnh sát với đáy dây cổ hình chữ V, trên đó đính 12 hoặc 17 hàng khuy tàu sát nhau, gọi là lui khẩu. Trên hàng khuy đính hai bú bạc giống như hai hình bán cầu lồi bằng bạc, đường kính khoảng 3 cm.

Yếm của những người già còn được đáp thêm một mảnh vải dài khoảng 15-20cm để che phần bụng và rốn.

Quần của phụ nữ Dao Quần Chẹt là vải tự dệt nhuộm chàm, may theo kiểu bổ đũng. Cạp quần có dải rút, ống quần hẹp, đũng quần rộng, vì vậy rất thuận tiện trong lao động và sinh hoạt. Gấu quần đáp vải trang trí hoa văn. Cửa ống quần thêu viền bằng chỉ đỏ, vàng, có đính tua ở mỗi bên ống quần. Quần dài tới bắp chân.

Xà cạp: Làm bằng vải màu trắng, hình tam giác nhọn (đuôi nheo) dài khoảng 80cm, rộng khoảng 30cm, viền vải đỏ ở cạnh dài nhất. Có hai sợi dây trắng làm dây buộc. Những cạnh khác của xà cạp cũng được khâu viền mép cho vải không bị sổ sợi.

Thắt lưng: Gồm hai chiếc, một chiếc bằng vải chàm, một chiếc vải lụa đỏ, dài khoảng 3-4m, rộng khoảng 30cm, được quấn 2-3 vòng quanh bụng, hai đầu để thõng.

Khăn của phụ nữ Dao Quần Chẹt có hai loại, thứ nhất là khăn không có hoa văn trang trí, màu chàm, dài khoảng 1,8-2m, rộng khoảng 30cm. Khăn này dùng để quấn bên trong và đội ngày thường. Loại khăn thứ hai có thêu hoa văn trang trí, màu sắc sặc sỡ được quấn ra bên ngoài khăn trên, nhuộm chàm, dài khoảng 45cm, rộng khoảng 40cm. Toàn bộ mặt khăn thêu kín các họa tiết hoa văn với chỉ nhiều màu, mép khăn đính các quả bông màu vàng, đỏ để trang trí.

Trang sức của phụ nữ Dao Quần Chẹt gồm vòng cổ, hoa tai, nhẫn, xà tích, vòng tay với chất liệu chủ yếu là bạc.

Bộ lễ phục trong ngày cưới của phụ nữ Dao Quần Chẹt gồm áo dài, khăn đội đầu hai chiếc (có hoa văn và không có hoa văn), quần, hai yếm đeo (một yếm đào mặc ở trong và một yếm thường mặc ra ngoài), không quấn xà cạp, đeo trang sức.

Ngày nay, phụ nữ Dao Quần Chẹt không còn mặc quần áo truyền thống nữa. Trang phục truyền thống chỉ thấy thi thoảng ở những người già.

Nguồn:


Sách “


Trang phục truyền thống của các dân tộc Việt Nam”, Nhà Xuất bản Văn hóa – Thông tin

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác trên địa bàn TP. Đà Nẵng.

Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác,

Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


0236 1022


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).