Dân tộc Cờ Lao ở Hà Giang có ba nhóm: Cờ Lao trắng, Cờ Lao xanh, Cờ Lao đỏ, nhưng trang phục của cả ba nhóm đều giống nhau, gồm khăn, áo, quần (nay là váy), thắt lưng, yếm che váy, xà cạp.
Khăn (đì ư trì vư) là loại khăn nhiễu không trang trí hoa văn, khăn rộng khoảng 40cm, dài 250-300cm, khi đội, khăn được gấp đôi hoặc ba theo chiều dọc, quấn nhiều vòng quanh đầu. Cách quấn khăn giữa người sống và người chết khác nhau, người sống quấn khăn từ phải sang trái, người chết quấn khăn từ trái sang phải. Hiện nay, người Cờ Lao còn dùng khăn vuông len để đội đầu.
Áo có hai loại, áo ngoài và áo trong. Hai áo này đều gọi là áo năm thân, cài khuy cạnh nách phải. Áo ngoài dài quá gối, tay áo rộng và ngắn, nẹp cổ, ngực áo, bả vai, xẻ tà chạy vòng hết gấu và thân áo sau trang trí nhiều dải vải và đường thêu chỉ màu uốn lượn mềm mại. Áo trong ngắn ngang hông, tay áo nhỏ và dài trang trí những vòng vải các màu ở ống tay, giữa ống tay, thân áo trong ít trang trí hoa văn.
Hoa văn trang trí trên áo phụ nữ Cờ Lao gồm hình hoa đào, hình trái núi, ách cày, cây sa mu, con kiến bò, cây cỏ, hoa lá…, gắn bó mật thiết với môi trường cư trú vùng cao.
Quần bằng vải đen dài khoảng 86cm, cạp rộng 50cm, ống quần rộng 30-32cm, may theo kiểu chân què, cạp lá tọa. Cạp quần cắt rời, cùng loại vải đen với thân quần, khi mặc không dùng dây buộc mà vấn cạp chặt lại, giắt phần mối còn lại nhét trong bụng. Sau khi mặc áo họ dùng thắt lưng để giữ chặt bên ngoài.
Váy được may dạng xoè, gấp nếp. Thân váy màu đen, không trang trí hoa văn.
Thắt lưng (đì cố slô) được làm bằng khổ vải nhỏ màu đen có kích thước bằng khăn đội đầu nên còn được gọi là khăn buộc lưng (đì cúc lau). Thắt lưng của phụ nữ Cờ Lao không khâu, không nẹp, chỉ cắt từ tấm vải dệt bằng phương pháp bán thủ công là có thể dùng được ngay. Hiện nay, phụ nữ Cờ Lao sử dụng nhiều loại vải khác nhau, nhất là vải sa tanh hoa, các màu xanh, đỏ, vàng để làm thắt lưng.
Yếm che váy gồm hai chiếc: yếm váy trước gọi là “gú gieo”, yếm váy sau là “bư trẻ tứ”, về cơ bản, hai chiếc yếm này rất giống nhau, được ghép bởi ba mảnh vải theo chiều dọc, kích thước khoảng 50x65cm.
Yếm che váy gồm ba bộ phận: cạp váy, thân váy và dây buộc. Điểm khác cơ bản giữa hai yếm là dây buộc yếm váy trước là dây kép, đầu dây cắt nhọn hình mũi tên, khi mặc cả bốn đầu dây buông phía sau lưng. Dây buộc yếm sau đính liền với thân yếm (không có cạp yếm), hai đầu dây cắt vuông góc, khi mặc có thể quấn gọn trước bụng hoặc rủ hai bên cạnh sườn. Hàng ngày, khi lao động, họ chỉ dùng một chiếc yếm váy sau, khi đi chợ, trong các dịp lễ tết, cưới hỏi họ mới dùng cả hai chiếc yếm.
Xà cạp (pò lú) được làm bằng vải màu đen, có hình tam giác vuông (kiểu xà cạp quấn), chiều rộng 35cm, cạnh chéo dài 135cm, góc nhọn xà cạp có đính đoạn dây vải dài trên 200cm. Khi dùng, đặt đáy lớn của xà cạp vào cổ chân và quấn nhiều vòng từ dưới lên che kín bắp chân, sau đó dùng dây vải quấn ngược từ trên xuống dưới đế giữ xà cạp không bị tuột, xà cạp có tác dụng bảo vệ đôi chân khi lao động ngoài nương rẫy, khi đi rừng và chống lại thời tiết giá lạnh.
Nguồn: Sách “Trang phục truyền thống của các dân tộc Việt Nam”, Nhà Xuất bản Văn hóa – Thông tin
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG
tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác trên địa bàn TP. Đà Nẵng.
Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác,
Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng
0236 1022
để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG: (0236) 1022 hoặc *1022, miễn phí phục vụ
1. Đường dây nóng tiếp nhận ý kiến phản ánh, góp ý của tổ chức, công dân.
2. Hướng dẫn, giải đáp quy định, chính sách, thông tin kinh tế – xã hội.
3. Hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến.
4. Cung cấp thông tin về hỗ trợ doanh nghiệp; quy định, chính sách hỗ trợ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5. Cung cấp thông tin về du lịch, sự kiện Văn hóa – Thể thao.
6. Cung cấp dịch vụ Tổng đài CSKH, nhắn tin CSKH, truyền thông, sự kiện và các dịch vụ tư vấn khác…


English