Trang phục của người Bru – Vân Kiều

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG



–



0236 1022




kính gửi đến Quý anh/chị thông tin về trang phục của người Bru – Vân Kiều

Người Bru – Vân Kiều phần lớn sinh sống tại miền tây tỉnh Quảng Trị. Do ít có điều kiện quan hệ và giao lưu vời các dân tộc khác nên trang phục của họ còn nguyên sơ, đơn giản với một số nét riêng khá độc đáo.

Người Vân Kiều thường chọn sợi bông, sợi lanh, sợi gai… để dệt vải, nhuộm bằng màu tự nhiên. Giống nhiều dân tộc vùng Trường Sơn – Tây Nguyên, thổ cẩm của người Vân Kiều có hai màu chủ đạo: đen và đỏ. Màu đen tượng trưng cho đất đai và sự sống. Màu đỏ là biểu tượng cho sức mạnh của con người. Hai sắc màu ấy được bố trí hợp lý trên tấm thổ cẩm, thể hiện rõ quan niệm về sức mạnh con người trong mối tương quan với thiên nhiên, vũ trụ.

Nói đến trang phục Bru – Vân Kiều, cần nhắc đến một số trang phục đặc biệt như Xân, áo Ada, khăn Đam. Người Bru – Vân Kiều sử dụng Xân, Ada, khăn Đam trong ngày lễ tết, ma chay, cưới hỏi và trong cả đời sống sinh hoạt hằng ngày.

Khăn Đam là trang phục truyền thống của tộc người này, được quấn thành nhiều vòng trên đầu rồi thả sau gáy. Khăn được dệt bằng vải có dải ngang, hai đầu có xúc tua, dài khoảng gần 1 mét, thường có màu sắc sặc sỡ.

Từ xưa, trước khi có vải dệt bằng sợi bông, người Bru – Vân Kiều đã biết dùng vỏ cây sui (a mừng) làm vải mặc. Đây là loại cây mọc trong rừng, ven suối, thân gỗ tương đối thẳng, vỏ mốc trắng có hai lớp, lớp ngoài cứng dày khoảng 0,3cm, lớp trong dày khoảng 6cm, có nhiều sợi xơ nhỏ đan nhau, tạo thành một màng sợi dày, liên kết ngang, dọc khá bền. Người Bru – Vân Kiều tách lấy vỏ cây khi còn tươi, sau đó trải xuống đập mạnh, đều và nhiều lần, lớp vỏ cứng sẽ bong ra để lại lớp màng sợi dày và xốp, họ dùng để may trang phục. Trong điều kiện khí hậu giá lạnh của rừng núi, trang phục bằng loại vỏ cây này giúp họ chống rét trong mùa đông, chống côn trùng cắn vào mùa hè… Vải vỏ cây sui cũng dễ giặt, nhanh sạch, mau khô. Loại trang phục này có đặc điểm giống nhau, cấu tạo gồm 3 thân: hai thân trước nối với thân sau qua cầu vai, thân sau gồm hai mảnh, cổ tròn, không cài nút, tay ngắn.

Ngoài ra, trang phục đàn ông còn được làm từ vỏ cây pi, một loại cây thân mộc, có lớp vỏ dày từ 4-5cm. Do mủ của cây rất độc nên người Bru – Vân Kiều thường lấy về tẩm vào cung tên để săn thú rừng. Loại cây này rất hiếm, có khi cả một khu rừng rộng chỉ có một cây, do vậy trang phục may từ cây pi rất ít.

Các công đoạn lấy vỏ cây pi khá phức tạp, do vỏ cây chắc và khó bóc tách. Để không tốn thời gian trong quá trình lấy vỏ, họ dự tính trước chiều dài của chiếc áo định may, sau đó đo ngay trên thân cây để tính khổ vỏ cây [chiều dài gấp đôi áo định may]. Sau đó, họ đánh dấu và lấy rìu chặt khoanh tròn quanh thân cây. Thông thường, họ sẽ chặt từ gốc lên trên. Chặt xong, họ phải bắc giàn để đứng rồi dùng gậy gỗ đập mạnh cho đến khi nào vỏ cây dập nát, bong ra thì tháo mang về.

Có vỏ cây rồi, trước tiên phải khử tính độc rồi mới làm được các công đoạn tiếp theo. Họ đun sôi một nồi nước gồm các loại lá sả, lá mía, củ gừng giã nhỏ, sau đó bỏ vỏ cây vào nồi nước ngâm trong 10 ngày. Tiếp đó, đem vỏ cây ra phơi nắng, phơi sương trong 1 tuần. Hoàn tất các công đoạn đó, vỏ cây vẫn chưa được dùng để khâu áo ngay. Họ chỉ được khâu áo vào ngày 14 âm lịch, để tránh cho người khâu lẫn người mặc khỏi bị nhiễm độc và thần cây pi quở trách. Thời gian khâu áo cũng rất ngắn, bắt đầu từ 6 giờ sáng và phải làm xong trong ngày. Chỉ khâu được làm từ sợi mây vót. Khâu xong 3 ngày sau mới được mặc.

Áo, khố vỏ cây thường được mặc khi đi săn trong rừng, phát nương làm rẫy chứ không dùng đê mặc thường ngày và trong lễ hội.

Nguồn: Sách “ Trang phục truyền thống của các dân tộc Việt Nam”, Nhà Xuất bản Văn hóa – Thông tin

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác trên địa bàn TP. Đà Nẵng.

Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác,

Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


0236 1022


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).