Quyết tâm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố

Tại Đà Nẵng hiện nay, sản xuất nông sản thực phẩm tập trung chủ yếu ở quận Ngũ Hành Sơn và huyện Hòa Vang, chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng thực phẩm của người dân. Hằng năm thành phố tiêu thụ khoảng 70.000 – 80.000 tấn sản phẩm nông sản thực phẩm, 70.000 – 80.000 tấn sản phẩm chăn nuôi; trong đó, sản phẩm nông sản tại chỗ khoảng 16.000 tấn, sản phẩm chăn nuôi chỉ chiếm 10-15% tổng sản phẩm tiêu thụ, còn lại là nhập từ các tỉnh và nhập khẩu.

Nhằm giám sát chặt chẽ quy trình chế biến thực phẩm chăn nuôi, thành phố đã quy hoạch, xây dựng 8 cơ sở giết mổ tập trung; việc chấp hành các quy định trong vận chuyển, giết mổ tập trung, buôn bán, tiêu thụ động vật, sản phẩm động vật và quản lý sử dụng thuốc thú y đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số điểm giết mổ nhỏ lẻ tại huyện Hòa Vang, đồng thời, công tác giám sát ô nhiễm sinh học và dư lượng chác chất độc hại trong sản phẩm chăn nuôi chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Bên cạnh đó đề án quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn chưa phát huy được hiệu quả do diện tích đủ điều kiện để sản xuất còn thấp và quy mô nhỏ lẻ, đa phần sản xuất rau không trong vùng quy hoạch nên khó kiểm soát.

Trong sản xuất chế biến, kinh doanh thực phẩm, các cơ sở đa phần là thủ công, mang tính hộ gia đình, cá thể với điều kiện sản xuất còn hạn chế. Cụ thể như, việc sản xuất rượu gạo trên địa bàn thành phố chưa có giải pháp quản lý; rượu ngâm, rượu dân tộc… đang có xu hướng phổ cập tại các hàng quán bình dân nên khó bảo đảm sức khỏe cho người tiêu dùng. Các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai mở ra ngày càng nhiều nhưng chưa thực hiện đầy đủ các quy định về chất lượng ATTP; các cơ sở sản xuất nước đá dùng trong ăn uống thường không đảm bảo vệ sinh ATTP. Công tác kiểm soát ATTP tại các cơ sở mua bán, sử dụng các chất phụ gia thực phẩm, chất bảo quản, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm có đăng ký kinh doanh được thực hiện tương đối tốt, tuy nhiên, tại các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, chế biến thủ công thì chưa kiểm soát được.

Hiện nay, các trung tâm thương mại, siêu thị lớn trên địa bàn thành phố đã đầu tư trang thiết bị, dụng cụ cho việc kiểm soát chất lượng ATTP đối với nguồn nguyên liệu đầu vào, nên nhìn chung thực phẩm tại siêu thị đáp ứng yêu cầu về ATTP. Việc xây dựng chợ đầu mối Hòa Cường cũng góp phần kiểm soát chất lượng ATTP đối với rau củ quả vào thành phố. Tuy nhiên, việc thực hiện các quy định về ATTP tại các chợ thuộc tuyến quận, huyện vẫn còn bất cập như: cơ sở vật chất hạn chế, hệ thống cống rãnh thoát nước thải chưa đảm bảo; vẫn xảy ra tình trạng tư thương sử dụng các hóa chất bảo quản thực phẩm không rõ nguồn gốc, đặc biệt đối với hoa quả, nội tạng động vật.

Trong thời gian qua, mặc dù các ngành chức năng đã nỗ lực trong công tác thông tin, truyền thông và tập huấn kiến thức vệ sinh ATTP định kỳ hàng năm, song kiến thức của nhóm đối tượng tham gia trong chuỗi cung cấp thực phẩm vẫn còn hạn chế, đa phần sản xuất chế biến theo kinh nghiệm, thiếu kiến thức, ý thức trong việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng và phụ gia thực phẩm. Các cơ sở thức ăn đường phố kinh doanh tự phát, điều kiện tạm bợ không đảm bảo ATTP, thường xuyên thay đổi địa điểm, gây khó khăn cho công tác quản lý. Đặc biệt, những ngày gần đây dư luận xã hội rất hoang mang trước thông tin măng chua và dưa cải chua bán tại các chợ ở Đà Nẵng bị pha trộn chất vàng ô, một loại chất phụ gia công nghiệp có khả năng gây ung thư.

Đồng loạt vào cuộc

Với mục tiêu tăng cường công tác quản lý nhà nước về ATTP, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm, hạn chế ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm, kế hoạch triển khai công tác thanh tra, kiểm tra về an toàn thực phẩm năm 2016 do UBND thành phố ban hành đã được các cấp, các ngành bước đầu nỗ lực triển khai mạnh mẽ. Từ đầu năm, Sở Y tế đã tăng cường phối hợp, thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành Y tế, Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Cảnh sát môi trường và các ngành liên quan; Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản, Chi cục Thú y, Chi cục Quản lý thị trường cũng chủ động tổ chức các cuộc thanh kiểm tra theo kế hoạch và đột xuất theo sự phân công.

Trong năm 2016, sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, bảo quản, vận chuyển, dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, tập trung tại các cơ sở thực phẩm đã có nhiều vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm. Thanh tra, kiểm tra tất cả nhóm hàng thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vật liệu bao gói, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, trong đó chú trọng vào nhóm thực phẩm có nhiều sai phạm được phát hiện và cảnh báo năm 2015 như: thực phẩm chức năng, nước uống đóng chai, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ, phụ gia thực phẩm; thịt và sản phẩm từ thịt, gia cầm và sản phẩm gia cầm…

Đặc biệt, trong thời gian đến, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2016 (15/4/2016 – 15/5/2016) triển khai trên địa bàn thành phố với chủ đề “Tiếp tục tăng cường sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng rau, thịt an toàn” sẽ tập trung giải quyết căn bản bức xúc nổi cộm hiện nay là sử dụng chất cấm trong chăn nuôi; giảm thiểu rõ nét mức tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trong rau, quả; tồn dư hóa chất, kháng sinh trong thịt lợn, thịt gà, thủy sản nuôi nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng thực phẩm nông sản, thủy sản, đồng thời, nâng cao nhận thức của các tổ chức, cá nhân trong việc sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng rau, thịt an toàn.

Theo Phó Chủ tịch Đặng Việt Dũng, an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay là vấn đề được người dân, dư luận xã hội rất quan tâm và lo lắng; vì vậy, nhiệm vụ của các cơ quan chức năng là phải chỉ rõ được cho người dân đâu là nơi kinh doanh thực phẩm sạch, đâu là cơ sở sản xuất chế biến thực phẩm đạt tiêu chuẩn. Để làm được điều này, trước tiên, các ngành cần tiến hành rà soát lại toàn bộ hệ thống các văn bản quy định của Trung ương, kết hợp với tình hình thực tế tại địa phương, tổng hợp đề xuất về Sở Y tế nhằm xây dựng nên một quy trình, quy chế xử lý vi phạm chặt chẽ, có tính răng đe đối với những vi phạm về ATTP. Bên cạnh đó, trên cơ sở phối hợp lấy ý kiến các ngành, các địa phương, Sở Y tế cần đề xuất phương án quản lý thống nhất từ thành phố đến cơ sở, tránh tình trạng chồng chéo, chia nhỏ các lĩnh vực để quản lý như hiện nay.

Đối với công tác thanh kiểm tra, không chỉ tiến hành theo từng đợt, từng kỳ một cách rầm rộ nhưng hiệu quả không cao, Phó Chủ tịch yêu cầu các ngành, các cấp cần tổ chức triển khai liên tục xuyên suốt cả năm; nếu phát hiện vi phạm phải xử lý nghiêm, thậm chí buộc dừng kinh doanh đối với những cơ sở vi phạm nhiều lần, đồng thời công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông những cơ sở vi phạm vệ sinh ATTP để người dân được biết. Phó Chủ tịch Đặng Việt Dũng nhấn mạnh, một trong những yếu tố quan trọng có thể làm giảm tình trạng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh tràn lan trên thị trường là ý thức của những người sản xuất và kinh doanh thực phẩm. Do đó, các ngành chức năng cần tăng cường, làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cá nhân, tập thể tham gia trong chu trình của thực phẩm từ trang trại đến tận bàn ăn của người tiêu dùng. Phó Chủ tịch giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp các ngành liên quan xây dựng đề án quản lý ATTP bắt đầu từ khâu nuôi trồng đến chế biến, vận chuyển và tiêu thụ thực phẩm; và đề án quản lý, kiểm soát nguồn thực phẩm từ bên ngoài vào Đà Nẵng, sớm trình UBND thành phố xem xét, phê duyệt, triển khai trên địa bàn thành phố.