Phường Sơn Trà: Kiến tạo “vân tay giáo dục” riêng, xây dựng phường học tập kiểu mẫu “Xanh – Số – Bản sắc”

Chiều 4/6, UBND phường Sơn Trà tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Đề án. Tham dự Hội thảo có Phó Chủ tịch HĐND thành phố Đoàn Ngọc Hùng Anh.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Chủ tịch UBND phường Sơn Trà Đinh Vui nhấn mạnh, giáo dục và đào tạo không chỉ là nền tảng phát triển nguồn nhân lực mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững của địa phương. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu đặt ra đối với giáo dục ngày càng cao, không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà còn phải hình thành phẩm chất, kỹ năng, tư duy đổi mới sáng tạo, năng lực hội nhập và trách nhiệm công dân.

Đối với địa bàn Phường Sơn Trà – một địa phương có vị trí đặc biệt về phát triển kinh tế, du lịch, dịch vụ, biển và đô thị, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao càng trở nên cấp thiết. Điều đó đòi hỏi ngành giáo dục phải có bước chuyển mạnh mẽ, toàn diện và thực chất hơn; phải chú trọng phát triển con người toàn diện cả về trí tuệ, đạo đức, thể chất, kỹ năng sống, năng lực số, ngoại ngữ và ý thức công dân.

Giáo dục phải chuẩn bị con người cho tương lai của Sơn Trà

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh đổi mới quản trị địa phương và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phường Sơn Trà đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng với định hướng phát triển kinh tế – xã hội của địa phương đặt ra yêu cầu cấp thiết về một chiến lược giáo dục dài hạn, mang bản sắc riêng và đáp ứng yêu cầu của thời đại.

Xuất phát từ thực tiễn đó, UBND phường Sơn Trà phối hợp với Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng xây dựng Đề án Giáo dục phường Sơn Trà với chủ đề Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và bản sắc văn hóa, con người Sơn Trà giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045.

Thông điệp xuyên suốt của đề án là xây dựng Sơn Trà trở thành nơi “mỗi người dân được học tập suốt đời, sáng tạo mỗi ngày và hạnh phúc trong chính bản sắc quê hương mình”. Đây không chỉ là mục tiêu giáo dục mà còn là khát vọng phát triển con người địa phương trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.

Theo nhóm nghiên cứu, giáo dục Sơn Trà cần chuẩn bị cho thế hệ trẻ những năng lực cần thiết để thích ứng với tương lai, đồng thời gắn bó sâu sắc với cộng đồng và quê hương nơi mình sinh sống.

Nhìn thẳng những điểm nghẽn của giáo dục địa phương

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo đề án là cách tiếp cận dựa trên dữ liệu và bằng chứng thực tiễn.

Nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát quy mô lớn với 6.388 người gồm cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh; đồng thời thực hiện 60 cuộc phỏng vấn chuyên sâu, khảo sát thực địa tại nhiều đầu mối và đối sánh với các khung năng lực giáo dục quốc tế như SDG4, OECD Learning Compass, UNESCO MIL và DigComp.

Kết quả khảo sát cho thấy giáo dục Sơn Trà đang đứng trước nhiều thách thức.

Về cơ sở vật chất, hệ thống trường học hiện đã gần chạm ngưỡng đáp ứng nhu cầu học tập. Địa phương còn thiếu khoảng 7 phòng khoa học – công nghệ ở cấp tiểu học và khoảng 8 phòng đa chức năng ở cấp THCS. Nếu dân số trong độ tuổi đi học tiếp tục gia tăng như dự báo, bậc THCS có nguy cơ quá tải trong giai đoạn 2026-2030.

Bên cạnh đó, năng lực số của học sinh và giáo viên vẫn còn những khoảng trống đáng kể. Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu, giáo dục số cần bắt đầu từ những yếu tố nền tảng nhất như thiết bị học tập, kỹ năng số cơ bản và khả năng học tập an toàn trong môi trường mạng.

Đặc biệt, mặc dù sở hữu nhiều giá trị đặc sắc như văn hóa biển, làng chài truyền thống, lễ hội Cầu ngư, hệ sinh thái bán đảo Sơn Trà cùng các ngành kinh tế mũi nhọn như du lịch, logistics, kinh tế biển xanh và kinh tế số, song những lợi thế này vẫn chưa được chuyển hóa thành học liệu hay chương trình giáo dục mang tính hệ thống.

Điều đó khiến giáo dục địa phương vẫn chủ yếu vận hành theo chương trình chung, chưa hình thành được dấu ấn riêng hay “vân tay giáo dục” đặc trưng của Sơn Trà.

Xây dựng “vân tay giáo dục” mang bản sắc Sơn Trà

Điểm mới nổi bật của đề án là không đặt mục tiêu thay thế chương trình giáo dục phổ thông hiện hành hay các chuẩn ngành giáo dục, mà tập trung xây dựng phần giá trị gia tăng dành riêng cho địa phương.

Theo đó, học sinh Sơn Trà sẽ được bồi dưỡng những năng lực đặc thù gắn với điều kiện tự nhiên, văn hóa và định hướng phát triển của địa phương.

Đó là hiểu biết về biển đảo, sinh thái và an toàn nước; năng lực số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm; hiểu biết về văn hóa làng chài, di sản địa phương; khả năng thích ứng với nền kinh tế số và kinh tế biển xanh.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh, Sơn Trà cần chuyển từ tư duy “dạy học trên địa bàn” sang “dạy học bằng chính tài nguyên của địa bàn”. Khi đó, những giá trị văn hóa, môi trường, nghề nghiệp và cộng đồng địa phương sẽ trở thành nguồn học liệu sống động giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.

Đây cũng là cách để hình thành tình yêu quê hương, ý thức công dân địa phương và trách nhiệm đóng góp cho sự phát triển bền vững của Sơn Trà trong tương lai.

Hướng tới mô hình phường học tập: Xanh – Số – Bản sắc

Không dừng lại trong phạm vi trường học, đề án được xây dựng với tầm nhìn rộng hơn là hình thành mô hình “phường học tập” – nơi mọi người dân đều có cơ hội học tập suốt đời.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, đề án sẽ tác động trực tiếp đến khoảng 15.690 trẻ em và học sinh, 943 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên giáo dục, đồng thời lan tỏa tới gần 86.890 người dân trên toàn địa bàn phường Sơn Trà.

Các quan điểm chỉ đạo của đề án cũng cho thấy cách tiếp cận hiện đại và toàn diện. Giáo dục được xác định là nền tảng phát triển nguồn nhân lực; bản sắc địa phương là nguồn lực giáo dục; chuyển đổi số phải đi cùng trách nhiệm và công bằng cơ hội; quản trị giáo dục cần dựa trên dữ liệu, bằng chứng và trách nhiệm giải trình.

Thông qua hội thảo tham vấn, các chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên và đại diện cộng đồng đã cùng trao đổi, góp ý nhằm hoàn thiện dự thảo trước khi triển khai thực hiện trong thực tiễn.

Kiến tạo thế hệ công dân toàn cầu mang bản sắc Sơn Trà

Trong xu thế phát triển hiện nay, cạnh tranh về nguồn nhân lực đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Chính vì vậy, việc đầu tư cho giáo dục không chỉ là đầu tư cho hiện tại mà còn là đầu tư cho tương lai phát triển bền vững.

Đề án Giáo dục phường Sơn Trà giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045 thể hiện tư duy mới trong quản trị giáo dục địa phương: lấy con người làm trung tâm, lấy bản sắc làm nền tảng và lấy đổi mới sáng tạo làm động lực.

Nếu được triển khai hiệu quả, đây không chỉ là một đề án giáo dục cấp phường, mà còn có thể trở thành mô hình tham khảo cho nhiều địa phương khác trong việc xây dựng hệ sinh thái học tập suốt đời, góp phần hình thành thế hệ công dân toàn cầu nhưng vẫn gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương. Như thông điệp của nhóm nghiên cứu đã khẳng định: “Giáo dục toàn diện không chỉ là mục tiêu, mà là hành trình nuôi dưỡng con người Sơn Trà – những công dân toàn cầu mang bản sắc Việt.”