Phải đầu tư xứng tầm cho Di tích Thành Điện Hải

Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Đặng Việt Dũng (ngoài cùng, bên trái) tại buổi kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng Dự án Tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích Thành Điện Hải

Theo Quyết định số 5416/QĐ-UBND ngày 29-9-2017 của UBND thành phố về phê duyệt Dự án Tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích Thành Điện Hải, dự án được triển khai đầu tư nhằm bảo tồn, tu bổ, phục hồi nhằm trả lại không gian cho di tích, tránh bị xâm lấn, hư hại, xuống cấp; góp phần hài hòa cảnh quan, kiến trúc giữa di tích và khu vực xung quanh, trong đó có bao gồm GPMB khu vực dân cư đang bị lấn chiếm; được triển khai từ nay đến năm 2019. Trong giai đoạn 2 (2019 – 2021), Bảo tàng Đà Nẵng sẽ được di dời để tiến hành tôn tạo và phục hồi các yếu tố gốc trong khu vực nội thành của di tích này.

Báo cáo về tiến độ triển khai công tác GPMB phục vụ dự án nêu trên, đại diện Sở VH-TT cho biết, hiện còn 7 hộ giải tỏa chưa ký Biên bản bàn giao mặt bằng, trong đó có 2 hộ đã dỡ bỏ nhà và 5 hộ còn lại vẫn đang tiếp tục vận động; dự kiến ngày 15-3 sẽ hoàn thành công tác GPMB. Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Đặng Việt Dũng yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục đôn đốc, động viên và nhanh chóng di dời các hộ dân còn lại ra khỏi di tích Thành Điện Hải để triển khai thi công giai đoạn 1 kịp tiến độ; song song với đó cũng phải triển khai công tác chuẩn bị cho việc triển khai giai đoạn 2.

Báo cáo về dự án này, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng Huỳnh Đình Quốc Thiện cho biết, trong 3 lần đánh chiếm thành Điện Hải vào những năm 1858-1860, sau khi rút đi, quân Pháp đều đốt và đập phá hết toàn bộ công trình bên trong Thành Điện Hải. Vì vậy, để vấn đề đặt ra là phải tìm được các tư liệu, tài liệu lịch sử có tính thuyết phục, chứng minh rõ ràng về các yếu tố gốc trong khuôn viên Thành Điện Hải trước đây để làm cơ sở khoa học cho việc phục hồi di tích. Tại hội thảo khoa học bàn giải pháp bảo tồn, tôn tạo, phục hồi và phát huy giá trị di tích Thành Điện Hải do Sở VH-TT thành phố tổ chức với sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành vào tháng 12 vừa qua, các chuyên gia đã thống nhất rằng việc phục dựng các hạng mục nguyên gốc trong giai đoạn 2 cần hết sức thận trọng và phải nghiên cứu kỳ tư liệu, đối chiếu các bản vẽ, bản ảnh lưu trữ; đối chiếu với các ghi chép trong chính sử. Khi chưa có đủ tư liệu phục hồi thì nên làm các khu vườn hoa tạo cảnh, không nên xây dựng những công trình mới, sai lệch dấu tích gốc. Đặc biệt, các chuyên gia cũng thống nhất đề xuất thành phố tổ chức đoàn sang Pháp để nghiên cứu thu thập các tư liệu lịch sử có liên quan đang được lưu giữ tại Học viện Viễn Đông Bác cổ và các cơ quan lưu trữ của Pháp.

Ông Thiện cũng thông tin thêm, Bảo tàng Đà Nẵng hiện đang nhờ Hội Sinh viên Việt Nam tại Pháp tìm giúp  các tài liệu có liên quan trực tiếp đến Thành Điện Hải tại Trung tâm lưu trữ quốc gia Pháp và các thư viện của Pháp. “Thông qua kênh này, cách đây 1 tuần, Bảo tàng đã nhận được 5 tư liệu rất có giá trị, kèm theo chú thích và bản vẽ rất rõ các vị trí hệ thống phòng thủ của toàn bộ Đà Nẵng được người Pháp lưu giữ trong 1 cuốn sách cổ, được các bạn sinh viên này gửi về. Hiện cũng có nguồn tin chưa được kiểm chứng cho biết tại Pari (Pháp) có 1 bảo tàng lịch sử quân sự có trưng bày các bộ quân phục của tướng chỉ huy Thành Điện Hải và lính của triều Nguyễn” – ông Thiện phấn khởi cho biết.

Tại buổi làm việc với Sở VH-TT ngày 1-3 vừa qua, Chủ tịch UBND thành phố Huỳnh Đức Thơ đã rất đồng tình với đề xuất của ngành văn hóa về việc cử chuyên gia sang Pháp để trực tiếp khai thác tư liệu. “Tôi hoàn toàn ủng hộ việc chúng ta phải đầu tư công sức, kinh phí cho xứng tầm với Thành Điện Hải. Giá trị của Thành Điện Hải không chỉ ở di tích vật thể mà còn ở các tư liệu, tài liệu có liên quan trực tiếp lẫn gián tiếp vì đó chính là phần hồn của di tích”, ông Huỳnh Đức Thơ nói.

Di tích Thành Điện Hải nhìn từ trên cao

Dự kiến, trên cơ sở các tư liệu từ nguồn lưu trữ tại Việt Nam và Pháp, Sở VH-TT sẽ mời tư vấn tiến hành phục dựng giai đoạn 2 bằng công nghệ 3D, và tổ chức hội thảo mời các chuyên gia trực tiếp góp ý.

Trên cơ sở đó, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Đặng Việt Dũng đã yêu cầu Sở VH-TT khẩn trương chuẩn bị đề cương chuyến đi Pháp, trên cơ sở kết quả chuyến đi này sẽ hoàn thiện toàn bộ ý tưởng thiết kế của giai đoạn 2.

Với quyết tâm và những nỗ lực to lớn của chính quyền cũng như của ngành văn hóa thành phố, có thể hy vọng rằng, trong tương lai không xa, di tích lịch sử quốc gia đặc biệt này – một trong những pháo đài cổ có vị trí quan trọng hàng đầu ở Việt Nam, di tích hiếm hoi còn lại từ buổi đầu chống thực dân Pháp xâm lược vào giữa thế kỉ XIX và cũng là biểu tượng về lòng yêu nước của người dân Đà Nẵng – sau khi được trùng tu và tôn tạo sẽ phát huy giá trị trong việc trong việc giáo dục truyền thống yêu nước và là điểm đến không thể bỏ qua của du khách gần xa khi đến thành phố bên sông Hàn.

Theo danang.gov.vn