Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp): VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1897: Vì sao thực dân Pháp xâm lược nước ta?

Trong lịch sử thế giới, thời kỳ từ thế kỷ XVI đến nửa đầu thế kỷ XIX là thời kỳ chủ nghĩa tư bản ở các nước phương Tây dần xác lập, tiến tới thắng thế hoàn toàn trước chế độ phong kiến. Ở Pháp, từ năm 1789, với thắng lợi của cách mạng tư sản, quốc gia này đã phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa. Từ những năm 30 của thế kỷ XIX, nhờ tận dụng các thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp, nước Pháp ngày càng giàu mạnh.

Trong khi đó ở phương Đông, các quốc gia phong kiến vẫn tồn tại trong trạng thái kém phát triển, lạc hậu về nhiều mặt. Chủ nghĩa tư bản phương Tây càng phát triển thì nhu cầu về vốn, nguyên liệu và thị trường càng tăng. Phương Đông là nơi có nhiều nguồn lợi nhưng lại lạc hậu, vì vậy trở thành đối tượng nhòm ngó của các nước phương Tây.

Tại Việt Nam, từ đầu thế kỷ XVI, các nước tư bản như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha đã đến làm ăn, buôn bán. Sang thế kỷ XVII – XVIII, những nước khác như Hà Lan, Anh, Pháp cùng tìm đến Việt Nam. Sau nhiều thập kỷ cố gắng bám trụ thị trường Việt Nam không hiệu quả, các nước dần rút lui, chỉ có Pháp là nước đeo đuổi dai dẳng việc giành lấy thị trường và tiến tới chiếm cứ toàn bộ Việt Nam.

Cũng từ thế kỷ XVI, đạo Thiên Chúa từ phương Tây được truyền vào Việt Nam qua hoạt động của các giáo sĩ. Nước Pháp dựa vào Hội Truyền giáo nước ngoài của họ (thành lập năm 1664), thông qua liên kết chặt chẽ với một số giáo sĩ để thu thập tin tức, nắm bắt tình hình và thâm nhập sâu hơn vào Việt Nam.

Năm 1756, vì mâu thuẫn về lợi ích, hai nước Anh – Pháp đã xảy ra chiến tranh. 7 năm sau, nước Pháp thua trận, bị mất các thuộc địa ở Canada, Ấn Độ. Pháp từ đó càng thèm khát thuộc địa ở châu Á. Đến đầu thế kỷ XIX, nước Anh chiếm Xingapo, Miến Điện (Mianma) và bắt đầu đề nghị nhà Nguyễn ở Việt Nam mở cửa cho họ vào buôn bán. Đã mất Ấn Độ về tay Anh, nay Pháp càng không muốn Anh có được Việt Nam. Năm 1843, Thủ tướng Pháp tuyên bố nước Pháp cần có hai bảo đảm ở vùng Viễn Đông: Phải có căn cứ trên vùng biển Trung Quốc và phải có thuộc địa ở gần Trung Quốc. Từ đó, họ quyết tâm xâm chiếm Việt Nam và chỉ chờ có thời cơ là ra tay.

Trong những năm 1845-1857, Pháp nhiều lần cho tàu chiến đến nước ta gây sự. Năm 1856, khi mâu thuẫn Anh – Pháp tạm thời được gác lại để liên minh xâu xé Trung Quốc, Pháp đã quyết định gấp rút đánh chiếm Việt Nam.

Năm 1858, lấy cớ trả thù triều Nguyễn cấm đạo Thiên Chúa và giết hại các giáo sĩ, không nhận quốc thư làm nhục quốc thể nước Pháp. Pháp đã kêu gọi Tây Ban Nha (cũng là nước có giáo sĩ bị triều Nguyễn giết hại) cùng đem quân tấn công nước ta. Chiều ngày 31/8/1858, liên minh Pháp – Tây Ban Nha gồm khoảng 3.000 quân và 14 chiến thuyền kéo đến dàn trận trưóc cửa biển Đà Nẵng.

Ngày 01/9/1858, chúng nổ súng tấn công Đà Nằng, chính thức mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta.

Tài liệu tham khảo: Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật).

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG tiếp tục đăng tải Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp).

Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng 0236 1022 để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).