English
Khi mới tái lập nhà Lê, Nguyễn Kim là công thần hàng đầu, được vua tin tưởng, tướng sĩ phục tùng. Năm 1545, Nguyễn Kim bị một hàng tướng nhà Mạc đầu độc chết. Quyền lực rơi vào tay con rể là Trịnh Kiểm. Trịnh Kiểm đã tìm cách giết con trưởng của Nguyễn Kim để trừ hậu họa. Người con thứ của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng vì thế lo sợ không yên.
Mâu thuẫn giữa hai họ Nguyễn và Trịnh nhen nhóm kể từ đó.
Năm 1558, Nguyễn Hoàng, với sự trợ giúp của chị gái (vợ Trịnh Kiểm), đã được Trịnh Kiểm chấp thuận cho vào trấn thủ vùng Thuận Hóa (dải đất miền Trung từ phía nam đèo Ngang đến đèo Hải Vân) – một nơi “rừng thiêng nước độc”, quân Mạc vẫn luôn nhòm ngó. Nguyễn Hoàng là người cơ mưu và tài trí, khi đến đã từng bước thu phục nhân tâm, phát triển lực lượng, chăm lo cuộc sống nhân dân, dần biến nơi đây thành cứ địa của họ Nguyễn. Năm 1570, Nguyễn Hoàng được kiêm quản vùng Quảng Nam (dải đất miền Trung từ đèo Hải Vân đến đèo Cù Mông).
Cho đến cuối thế kỷ XVI, Nguyễn Hoàng một mặt ngấm ngầm chuẩn bị lực lượng, nhưng mặt khác vẫn tỏ ra thần phục họ Trịnh. Năm 1613, Nguyễn Hoàng qua đời, trước khi mất, ông dặn dò người nối nghiệp là Nguyễn Phúc Nguyên phải quyết giữ đất đai, chống lại họ Trịnh, mở mang cơ đồ.
Nối chí cha, Nguyễn Phúc Nguyên cho xây dựng Lũy Thầy ở Quảng Bình, chỉnh đốn binh mã, lập chính quyền riêng, dần cắt đứt quan hệ với họ Trịnh. Những động thái của họ Nguyễn đã châm ngòi cho cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn sau đó. Năm 1627, quân Trịnh dưới danh nghĩa nhà Lê đã lần đầu tiên tấn công quân Nguyễn. Từ đó đến năm 1672, hai bên đã đánh nhau tất cả 7 lần, biến vùng Nghệ An và Quảng Bình thành chiến trường ác liệt. Trong 7 lần thì có đến 6 lần quân Trịnh chủ động tấn công, chỉ một lần quân Nguyễn xuất binh trước.
Năm 1672, cả hai bên nhận thấy không bên nào có thể giành chiên thắng nên đã ngưng chiến, lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm giới tuyến phân chia đất nước. Vùng đất từ sông Gianh trở ra Bắc thuộc về họ Trịnh, còn gọi là Đàng Ngoài hay Bắc Hà; vùng đất từ sông Gianh trở vào Nam thuộc về họ Nguyễn, còn gọi là Đàng Trong hay Nam Hà. Cục diện Đàng Ngoài – Đàng Trong kéo dài mãi đến cuối thế kỷ XVIII. Sông Gianh và Lũy Thầy là ranh giới ngăn đôi đất nước:
“Khôn ngoan qua được Thanh Hà
Dẫu rằng có cánh khó qua Lũy Thầy”
(Ca dao)
Chiến tranh Trịnh – Nguyễn đã khiến đất nước ta một lần nữa bị chia cắt.
Tài liệu tham khảo: Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG
tiếp tục đăng tải Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp).
Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng
0236 1022
để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG: (0236) 1022 hoặc *1022, miễn phí phục vụ
1. Đường dây nóng tiếp nhận ý kiến phản ánh, góp ý của tổ chức, công dân.
2. Hướng dẫn, giải đáp quy định, chính sách, thông tin kinh tế – xã hội.
3. Hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến.
4. Cung cấp thông tin về hỗ trợ doanh nghiệp; quy định, chính sách hỗ trợ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5. Cung cấp thông tin về du lịch, sự kiện Văn hóa – Thể thao.
6. Cung cấp dịch vụ Tổng đài CSKH, nhắn tin CSKH, truyền thông, sự kiện và các dịch vụ tư vấn khác…