EnglishGiữa lúc vua tôi nhà Lý đang khẩn trương bắt tay chuẩn bị mọi mặt cho cuộc chiến không thể tránh khỏi với quân Tống thì năm 1072 Lý Thánh Tông qua đời. Người nối ngôi là Lý Nhân Tông chỉ mới 6 tuổi. Quyền lực triều đình tạm thời do Thái hậu Ỷ Lan và Thái úy Lý Thường Kiệt nắm giữ. Lúc bây giờ, nhà Tống đang gấp rút chuẩn bị xâm lăng Đại Việt, lấy thành Ung Châu (Quảng Tây) làm trung tâm tích trữ lương thảo, tập trung lực lượng, chờ ngày tiến quân.
Biết rõ điều này, với chủ trương “đem quân đánh trước để chặn thế mạnh của địch”, cuối năm 1075, Lý Thường Kiệt đã huy động 10 vạn quân tiến sang đất Tống, lần lượt đánh chiếm Khâm Châu, Liêm Châu rồi vây thành Ung Châu. Sau 42 ngày đêm công phá, quân nhà Lý hạ được thành Ung Châu. Lý Thường Kiệt ra lệnh phá hủy hết các kho tàng của quân Tống rồi rút quân về, xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt án ngữ phía bắc Thăng Long để chuẩn bị kháng chiến.
Lý Thường Kiệt (1019-1105) tên thật là Ngô Tuấn, hiệu là Thường Kiệt, về sau được ban quốc tính nên lấy hiệu làm tên, gọi là Lý Thường Kiệt. Ông là người phường Thái Hòa thuộc kinh đô Thăng Long, có cha là võ tướng bậc trung. Ngô Tuấn từ trẻ đã tỏ ra là người say mê binh thư, thích rèn luyện võ nghệ. Lớn lên, ông được tuyển vào cung và giữ một chức quan nhỏ. Ông được các vua Lý Thái Tông và Lý Thánh Tông tin tưởng giao cho nhiều nhiệm vụ quan trọng. Năm 1069, Lý Thánh Tông đem đại quân đánh Chiêm Thành và Lý Thường Kiệt được cử làm tướng tiên phong. Khi Lý Thánh Tông mất, Lý Thường Kiệt cùng với Thái hậu Ỷ Lan trở thành cột trụ của triều Lý trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược.
Cuối năm 1076, 30 vạn quân Tống tiến sang Đại Việt. Quân nhà Lý ở các đồn lũy dọc biên giới đã chống trả quyết liệt nhưng không ngăn được bước tiến của địch. Quân Tống tiến rất nhanh đến phòng tuyến sông Như Nguyệt. Chỉ cần vượt qua phòng tuyến này, chúng sẽ tràn đến Thăng Long. Chủ tướng quân Tống là Quách Quỳ hạ lệnh đóng trại để chờ thủy binh đến chở quân vượt sông, không ngờ đạo thủy binh của chúng đã bị chặn đánh tơi bời ở ngoài khơi vịnh Bắc Bộ. Không thể chờ đợi thêm, Quách Quỳ hạ lệnh vượt sông, nhưng cả hai lần liều lĩnh tiến sang, chúng đều bị quân Lý đẩy lui, thương vong rất lớn. Quách Quỳ không dám mạo hiểm thêm, ra lệnh án binh bất động để chờ thời cơ.
Tháng 3/1077, Lý Thường Kiệt huy động đại quân sang sông, thực hiện cuộc tổng phản công chiến lược, tấn công mãnh liệt vào doanh trại quân Tống. Quân Lý đại thắng, Quách Quỳ buộc phải chấp nhận giải pháp nghị hòa và kéo quân về nước. Bài thơ “Nam quốc sơn hà” tương truyền là của Lý Thường Kiệt được xem là bản “Tuyên ngôn độc lập” đầu tiên của người Việt – ra đời trong thời gian này:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”.
Nghĩa là:
“Đất nước Đại Nam, Nam đế ngự,
Sách trời định phận rõ non sông,
Cớ sao nghịch tặc sang xâm phạm.
Bay hãy chờ coi, chuốc bại vong”.
Chiến công trên phòng tuyến sông Như Nguyệt đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Tống. Đây là lần thứ hai quân Tống xâm lược Đại Việt và chịu thất bại thảm hại (lần đầu năm 981). Chiến thắng này là một mốc son trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc, khiến nhà Tống từ đó về sau không dám phát binh tấn công Đại Việt nữa.
Tài liệu tham khảo: Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG
tiếp tục đăng tải Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp).
Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng
0236 1022
để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG: (0236) 1022 hoặc *1022, miễn phí phục vụ
1. Đường dây nóng tiếp nhận ý kiến phản ánh, góp ý của tổ chức, công dân.
2. Hướng dẫn, giải đáp quy định, chính sách, thông tin kinh tế – xã hội.
3. Hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến.
4. Cung cấp thông tin về hỗ trợ doanh nghiệp; quy định, chính sách hỗ trợ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5. Cung cấp thông tin về du lịch, sự kiện Văn hóa – Thể thao.
6. Cung cấp dịch vụ Tổng đài CSKH, nhắn tin CSKH, truyền thông, sự kiện và các dịch vụ tư vấn khác…