Cuối thế kỷ IX, tình hình nhà Đường ở Trung Quốc ngày càng khủng hoảng. Phiên trấn cát cứ khắp nơi khiến tính thống nhất của chính quyền trung ương không còn. Trong triều, mâu thuẫn phe phái ngày càng lớn. Kinh tế bị tàn phá, nông dân Trung Quốc cùng đường vùng lên chống lại triều đình, lớn nhất là cuộc khởi nghĩa Hoàng Sào (874-884). Bối cảnh đó khiến nhà Đường không thể quản lý gắt gao vùng đất An Nam được nữa. Bọn quan lại đô hộ tại đây được thế ra sức hoành hành, tha hồ vơ vét cho đầy túi tham.
Năm 880, binh lính ở thành Đại La tổ chức binh biến. Viên quan đô hộ là Tăng Cổn phải chạy trốn. Kể từ đó, nhà Đường ngày càng khó khống chế An Nam.
Lúc ấy, ở miền Cúc Bồ, Hồng Châu (nay thuộc tỉnh Hải Dương), có Khúc Thừa Dụ là một hào trưởng vốn dòng dõi cự tộc, tính tình khoan hòa, nhân ái nên mọi người đều phục. Đầu năm 905, thừa dịp Tiết độ sứ Độc Cô Tổn bị triệu hồi, Khúc Thừa Dụ đã lãnh đạo Nhân dân nổi dậy. Ông nhanh chóng chiếm được thành Đại La, tự xưng Tiết độ sứ. Nhà Đường biết tin nhưng không thể làm gì hơn, đến năm sau buộc phải chấp thuận cho Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ.
Khúc Thừa Dụ dù vẫn mang danh là quan chức của chính quyền đô hộ, nhưng thực tế ông đã hiên ngang giành lấy quyền làm chủ vùng đất nước ta, chối bỏ sự cai trị của triều đình phương Bắc. Ông được người đời sau suy tôn là Khúc Tiên Chúa.
Khúc Thừa Dụ cầm quyền được hai năm thì mất. Con ông là Khúc Hạo nối giữ nghiệp lớn, vẫn xưng là Tiết độ sứ. Khúc Hạo thi hành đường lối cai trị theo hướng “chính sự cốt chuộng khoan dung giản dị, nhân dân đều được yên vui”. Khúc Hạo trị nước được 10 năm thì qua đời. Con trai của Khúc Hạo là Khúc Thừa Mỹ lên thay.
Tại Trung Quốc, từ khi nhà Đường diệt vong năm 907, đất nước rơi vào cảnh loạn lạc, chia cắt rất nghiêm trọng. Sử Trung Quốc gọi đó là thời kỳ Ngũ đại Thập quốc. Lúc ấy, sát bên đất An Nam của họ Khúc là vương quốc Nam Hán. Vua Nam Hán nuôi tham vọng thôn tính nước ta, nên năm 930 đã phát binh tấn công. Khúc Thừa Mỹ chống trả không nổi nên bị bắt. Đất nước ta tạm thời rơi vào tay giặc.
Không cam chịu bị đè nén, năm 931, Nhân dân ta đã theo Dương Đình Nghệ – thủ lình đất Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay), là tưởng dưới quyền Khúc Hạo trước kia, đánh đuổi quân xâm lược. Dương Đình Nghệ tự xưng là Tiết độ sứ, kế tục sự nghiệp của họ Khúc cai quản đất nước. Năm 937, Dương Đinh Nghệ bị tướng dưới quyền là Kiều Công Tiền giết chết để cướp quyền.
Sự nghiệp của họ Khúc và họ Dương dù chưa trọn vẹn, nhưng đã thiết lập được chính quyền dân tộc trên khắp cõi, tạo tiền đề để kết thúc vĩnh viễn hơn 1.000 năm Bắc thuộc vào thời gian sau đó.
Tài liệu tham khảo: Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG
tiếp tục đăng tải Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp).
Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng
0236 1022
để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG: (0236) 1022 hoặc *1022, miễn phí phục vụ
1. Đường dây nóng tiếp nhận ý kiến phản ánh, góp ý của tổ chức, công dân.
2. Hướng dẫn, giải đáp quy định, chính sách, thông tin kinh tế – xã hội.
3. Hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến.
4. Cung cấp thông tin về hỗ trợ doanh nghiệp; quy định, chính sách hỗ trợ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5. Cung cấp thông tin về du lịch, sự kiện Văn hóa – Thể thao.
6. Cung cấp dịch vụ Tổng đài CSKH, nhắn tin CSKH, truyền thông, sự kiện và các dịch vụ tư vấn khác…


English