Khánh thành Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị đồng bộ đầu tiên tại khu vực miền Trung-Tây Nguyên đặt tại Bệnh viện Đà Nẵng

Đặc biệt, đây là lần đầu tiên, thiết bị PET/CT DISCOVERY 710 GE kết hợp những ưu điểm của phương pháp chẩn đoán hình ảnh chức năng truyền thống (Positron Emission Tomography) trong chuyên ngành Y học hạt nhân ; và phương pháp chẩn đoán hình ảnh về giải phẫu của chụp cắt lớp vi tính bằng tia X (CT) của chuyên ngành Chẩn đoán hình ảnh (X Quang) chính thức có mặt và được đưa vào vận hành, khai thác tại Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên. Hơn thế nữa, cũng lần đầu tiên, tại khu vực miền Trung-Tây Nguyên, Cyclotron – thiết bị chuyên dụng để sản xuất đồng vị phóng xạ phát positron, phục vụ cho sự hoạt động của thiết bị PET/CT – cũng đã xuất hiện.

Với khả năng hiện nay của máy Cyclotron đặt tại Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên (Bệnh viện Đà Nẵng), lượng phóng xạ sản xuất được có thể cung cấp cho nhiều máy PET/CT khác (của các Bệnh viện khác trên địa bàn TP), trong khu vực và ngay cả cho TP.HCM và Hà Nội (nếu thời gian vận chuyển cho phép dưới 3 giờ).

“Tính ưu việt nhất của Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên, đặt tại Bệnh viện Đà Nẵng đó là sự đồng bộ về thiết bị. Vừa có thiết bị phục vụ chẩn đoán hình ảnh theo phương pháp tiếp cận của y học hiện đại ngày nay (PET/CT) vừa có máy Cyclotron sản xuất chất phóng xạ đế phục vụ cho PET/CT hoạt động. Điều này cho phép người Thầy thuốc chẩn đoán chính xác tình trạng, mức độ bệnh và quyết định phác đồ điều trị hiệu quả” – Bác sỹ CK II Trần Ngọc Thạnh, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng, kiêm Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên khẳng định.

“Trái tim” của Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên: PET/CT và CYCLOTRON

Ngày nay, với sự trợ giúp của những hình ảnh từ PET/CT, nhiều loại ung thư có thể được điều trị hiệu quả.

Y văn từng ghi nhận rằng, nhiều căn bệnh nguy hiểm, đặc biệt là ung thư có diễn tiến phức tạp nhưng thầm lặng, cho đến khi đã có biểu hiện trên lâm sàng, thì y học không còn khả năng kiểm soát. Đã quá muộn để kéo dài sự sống của người bệnh. PET/CT là một trong những phương pháp giúp người Thầy thuốc có thể phát hiện sớm, theo dõi được diễn biến khối u ; hỗ trợ điều trị được nhiều bệnh lý về ung thư nhờ phát hiện được tính chất rối loạn trong trao đổi chất của các cơ quan.

Giới chuyên gia Y-Vật lý-Công nghệ thông tin đã phát triển kỹ thuật PET/CT vào những năm 90 của thế kỷ XX. Và chính sự kết hợp PET (Positron Emission Tomography) cùng CT (chụp cắt lớp vi tính bằng tia X) này đã làm cho PET/CT trở thành phương pháp chẩn đoán hình ảnh ưu việt của y học hiện đại ngày nay.

“Có thể hiểu, một bên là phát hiện ra “vấn đề” (bên trong cơ thể có khối u lạ-vùng viêm nhiễm ác tính), kết hợp với một bên, định vị chính xác vị trí “nơi có vấn đề” đó để Bác sỹ khoanh vùng và tập trung xử lý đúng vào vị trí đó. Ngoài ra, sự kết hợp PET/CT còn cho khả năng rất chụp rõ toàn thân. Nhờ đó, có thể phát hiện ra các di chứng, di căn, các biến chứng, tổn thương lan rộng khôn lường trong tiến triển của bệnh tình” – GS.TS Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viên Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai, Trưởng Bộ môn Y học hạt nhân – Trường Đại học Y Hà Nội, giải thích thêm.

Để thiết bị PET/CT hoạt động, về nguyên lý, phải có những đồng vị phóng xạ phát positron, loại đồng vị này thường được sản xuất bằng các máy gia tốc. Sau khi được sản xuất, chất phóng xạ này được gắn với một chất để mang qua một quá trình tổng hợp thích hợp tiếp theo.

Chất phóng xạ sử dụng phổ biến cho máy PET/CT hiện nay là 18F-FDG,trong đó, 18O là tiền chất để tạo ra 18F từ máy Cyclotron. Sau khi được tạo ra, 18F được gắn vào FDG là một loại chất đường tham gia vào các quá trình chuyển hóa của cơ thể con người, để tạo thành 18F-FDG, và 18F-FDG được đưa vào cơ thể qua đường tĩnh mạch.

Trong quá trình này, 18F-FDG chịu sự kiểm tra nghiêm ngặt về chất lượng trước khi đưa vào sử dụng.

Khi đi vào cơ thể người bệnh, sự phân bố của chất này được ghi lại bằng máy PET/CT và sau 45-60 phút cung cấp thông tin cho người Thầy thuốc, phục vụ quá trình chẩn đoán và quyết định một phác độ điều trị cho người bệnh.

Tuy nhiên, do tính chất chỉ tồn tại ngắn (18F-FDG bán hủy nhanh) sau khi được tạo ra, do đó cần phải có một máy gia tốc ở gần nơi đặt máy PET/CT nhằm đảm bảo việc cung ứng “nóng” chất phóng xạ kịp thời cho máy PET/CT. Với khả năng hiện tại của máy Cyclotron ở Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên (Bệnh viện Đà Nẵng), lượng 18F-FDG có thể cung cấp cho nhiều máy PET/CT trong TP, trong khu vực và ngay cả TP.HCM và Hà Nội nếu thời gian vận chuyển chỉ mất dưới 3 giờ đồng hồ.

Từ là Khoa Y học hạt nhân Bệnh viện Đà Nẵng đến Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên

Nhằm đưa ý tưởng thành lập một đơn vị chẩn đoán gắn liền với điều trị ; phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa thiết bị chẩn đoán hình ảnh với máy sản xuất chất đồng vị phóng xạ (Cyclotron) ; đưa Đà Nẵng trở thành một Trung tâm ứng dụng phóng xạ vào y học hiện đại đầu tiên ở khu vực, và thứ ba của các nước (sau các đơn vị chuyên khoa sâu ở TP.HCM và Hà Nội) vào thực tế; năm 2006, UBND TP Đà Nẵng đã đồng ý để Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam khảo sát và lập đề án xây dựng một Trung tâm – cấp vùng/khu vực miền Trung và Tây Nguyên – về Y học Hạt nhân và Xạ trị tại Bệnh viện Đà Nẵng.

Tính từ cuối năm 2006 đến tháng 8/2014, vừa triển khai các thủ tục liên quan, Trung tâm vừa được tiến hành xây dựng hạ tầng kỹ thuật, lắp đặt trang thiết bị, đồng thời, trên hết là vì người bệnh, đã đưa vào sử dụng, khai thác sớm một số chức năng của Trung tâm. Đó là Khoa Y học hạt nhân Bệnh viện Đà Nẵng, được xem là tiền thân của Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên ngày nay.

Trong quá trình triển khai dự án, Chính phủ và các Bộ, ngành TƯ đã ưu tiên dành nguồn vốn tài trợ không hoàn lại của Chính phủ Hàn Quốc 10 triệu USD để đầu tư cho Trung tâm. Ngân sách đối ứng của TP Đà Nẵng chi 2 triệu USD để đầu tư khu xạ trị và Tổ chức Đông Tây Hội Ngộ cũng hỗ trợ không hoàn lại gần 4 triệu USD cho việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Với nguồn kinh phí dồi dào này, Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên chính thức đi vào hoạt động với tính đồng bộ cao về trang thiết bị với các dòng sản phẩm chuyên dụng thuộc loại tiên tiến nhất được sản xuất tại Hoa Kỳ và Hàn quốc. Đó là hệ thống chụp PET/CT, SPECT/CT của GE Mỹ, đơn vị sản xuất dược phóng xạ độc lập (tức hệ thống Cyclotron) theo công nghệ Hàn Quốc.

Người dân có thu nhập thấp; gia cảnh còn khó khăn vẫn được tiếp cận dịch vụ Y tế chuyên sâu

Trước mắt người dân Đà Nẵng, các tình thành lân cận ở khu vực miền Trung sẽ hưởng lợi từ dự án thành lập và đưa vào hoạt động Trung tâm này – Phó Chủ tịch UBNDTP Đà Nẵng, ông Huỳnh Đức Thơ nhấn mạnh.

“Giá chụp PET/CT hiện nay ở các nơi khác là 28 triệu đồng/1 lần chụp, còn tại Đà Nẵng chỉ 14,6 triệu đồng. Tuy nhiên đó là chụp để phát hiện ra loại ung thư gì và ở mức độ nào thôi. Chứ chưa kể đến chi phí máy bay xe cộ, ăn ở của người bệnh, người thân. Rồi nếu quyết định ở lại điều trị thì tốn kém không sao kể xiết. Và khả năng như thế này, Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên (Bệnh viện Đà Nẵng) là địa chỉ, là cứu cánh mà người bệnh, người thân rất mong chờ” – Phó Chủ tịch Huỳnh Đức Thơ phân tích thêm.

Bác sỹ CKII Trịnh Lương Trân- Nguyên Giám đốc Sở Y tế, nay là Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng cho biết, Đà Nẵng hiện đã là điểm đến của người bệnh ung thư toàn vùng. Do chi phí hợp lý, có khả năng chấp nhận được và năng lực điều trị của Bệnh viện, của Ngành ngày một thêm tiến bộ, người bệnh-người thân đặt nhiều tin tưởng.

“Tính đến sáng nay (10/9), trước khi tham dự sự kiện khánh thành Trung tâm, tôi có phiên họp giao ban toàn Bệnh viện. Số liệu mới nhất do Phòng Y vụ báo cáo, hiejn có 397 bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng” – BS Trân cho biết thêm.

“Điều mà chúng tôi mong đợi nhất, là cùng với Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng, Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên (Bệnh viện Đà Nẵng) với các thiết bị hiện dại, đồng bộ đã và đang nâng cao rõ rệt chất lượng về chẩn đoán, lẫn điều trị nhiều cas bệnh khó trong lĩnh vực ung bướu, thần kinh, nội tiết… và tim mạch.

Và người dân Đà Nẵng, các tỉnh thành lân cận cũng như trong toàn khu vực từ nay sẽ được thu hưởng hàng loạt dịch vụ y tế kỹ thuật và chất lượng cao ngay tại chỗ, hoặc chỉ dịch chuyển trong phạm vi ngắn, không cần phải đi xa như trước. Người bệnh và người thân chăm sóc sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian đi lại và chi phí phải bỏ ra. Điều này càng rất có ý nghĩa đối với những hoàn cảnh có thu nhập trung bình, thu nhập thấp” – Bác sỹ CKII Trần Ngọc Thạnh, Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên chia sẻ.

An toàn hơn – Hiệu quả cao hơn là thước đo “chuẩn” năng lực chuyên môn

Trung tâm Y học Hạt nhân và Xạ trị khu vực miền Trung-Tây Nguyên hiện có gần 50 Bác sỹ và Điều dưỡng chuyên khoa, trong đó, đội ngũ Y Bác sỹ đã từng công tác tại Khoa Y học hạt nhân Bệnh viện Đà Nẵng trước đây là lực lượng nòng cốt, có kinh nghiệm chuyên môn cao.

Ngoài ra, trước khi đưa Trung tâm vào hoạt động đồng bộ, Trung tâm và Bệnh viện Đà Nẵng còn tổ chức đưa đội ngũ cán bộ, kỹ thuật viên đi đào tạo ở các Bệnh viện/Trung tâm chuyên môn tương đương ở nước ngoài. Còn ngay tại chỗ, Trung tâm đã đón các chuyên gia hàng đầu đến từ Hoa Kỳ, Úc đến tư vấn, huấn luyện, chuyển giao kinh nghiệm vận hành và xử lý các sự cố (phát sinh) thiết bị.

Tại khu vực sản xuất, vận chuyển nội bộ và sử dụng chất phóng xạ đều có các thiết bị cảm ứng, cảm biến và phần mềm chuyên dụng ghi nhận các chỉ số phóng xạ cũng như khí thải của máy móc thiết bị ; quy trình nghiệp vụ ở các khâu thu chất đồng vị phóng xạ, san liều (phù hợp với cân nặng và mức độ bệnh), chiếu xạ đều đã được phổ biến, bắt buộc thuộc nằm lòng đối với Y Bác sỹ/Kỹ thuật viên và niêm yết để mọi người cùng thấy, cùng thực hiện. Do vậy, người bệnh, người thân đi cùng để chăm sóc, không phải lo ngại gì. Tất cả đã được kiểm soát với mức độ an toàn cao, nghiêm ngặt để hướng đến kết quả điều trị như mong đợi, trả lại sức khỏe cho người bệnh.

Bác sỹ CKII Trịnh Lương Trân- Nguyên Giám đốc Sở Y tế, nay là Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng nhìn nhận: Ngành Y tế TP Đà Nẵng đã có thêm điều kiện để nâng cao hơn hẳn chất lượng chuyên môn, phục vụ người bệnh, và nhất định là phục vụ tốt hơn, kết quả đúng như mong đợi hơn. Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng sẽ phối hợp chặt chẽ với Trung tâm để khai thác tối ưu trang thiết bị, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn lẫn nhau từ thăm khám, chẩn đoán phát hiện sớm đến kết hợp điều trị. Kể cả chia sẻ về nguồn lực. Tất cả nhằm phục vụ điều trị cho người bệnh và khẳng định sự phát triển của Ngành Y tế TP trong giai đoạn phát triển mới.