Đường phố mang tên danh nhân: Lê Văn Miến

Lê Văn Miến (1874 – 1943) là nhà giáo, họa sĩ vẽ tranh sơn dầu đầu tiên của Việt Nam. Vào cuối thế kỷ thứ 19. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên danh nhân Lê Văn Miến có chiều dài 850m, rộng 5,5m, thuộc quận Liên Chiểu.

Có sách chép tên Ông là Lê Huy Miến, quê ở làng Ông La, xã Kim Khê (nay là xã Nghi Long), huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Ông là người thông minh, ham học hỏi cái mới. Năm 1888, Ông sang Pháp học tại Trường Thuộc địa (École Coloniale) tại Paris. Sau khi tốt nghiệp, Ông vào học ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Paris. Năm 1895, sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc, nhưng không ra làm quan với triều đình Huế mà ra Hà Nội làm họa sĩ trình bày, minh họa cho nhà in Schneider của Pháp.

Năm 1899, trường Pháp – Việt ở Vinh được thành lập, Ông được cử làm Đốc giáo (Hiệu trưởng). Ba năm sau (1902), Ông được nhà soạn tuồng Đào Tấn đương chức Tổng đốc An – Tĩnh, được triều đình cử giữ chức Thượng thư Bộ Công và đã đưa Ông vào làm việc tại Bộ do mình phụ trách. Tại đây, Ông đã vẽ hai bức tranh sơn dầu nổi tiếng tiêu biểu được coi như sự mở đường, mở một lối vẽ, một cách sử dụng chất liệu cho nền hội họa hiện đại nước ta. Đó là bức

Bình văn

(còn có tên

Buổi học chữ Nho xưa

) và bức Chân dung

Cụ tú Mền

(hiện còn lưu giữ ở Viện Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam). Trong đó bức tranh

“Bình Văn”

được coi là kiệt tác đầu tiên của nền hội họa Việt Nam hiện đại, hiện được trưng bày ở Bảo tàng Mỹ thuật VN, được chọn  làm trang bìa của cuốn sách

“100 họa sỹ Việt Nam thế kỷ XX”

.

Ông là người thành lập Hoan Châu học Hội năm 1905. Từ năm 1907 – 1914, Ông được triệu về Huế và dạy tại các Trường Quốc Học, Trường Hậu bổ và Quốc Tử giám, sau làm Hiệu trưởng trường này. Năm 1921, Ông được cử giữ chức Tế tửu (Hiệu trưởng) Quốc Tử Giám và giữ chức vụ này cho đến khi nghỉ hưu năm 1929.

Hơn 30 năm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo nhân tài cho đất nước, học trò của Ông sau này nhiều người trở thành nhà văn, nhà thơ, nhà hoạt động chính trị, nhà yêu nước nổi tiếng như: Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh), Giáo sư Lê Thước, Lê Đình Thám, Trần Đình Nam, Võ Liêm Sơn, Lê Đình Dương, Lê Văn Kỷ, Phạm Phú Tiết… Bức hoành phi

Thế gian sư (Thầy học của thiên hạ)

trong nhà thờ họ Lê do các thế hệ học sinh kính tặng đã khẳng định tài năng, nhân cách và công lao của Ông.

Tài liệu tham khảo chính: Nghị quyết số 42/2013/NQ-HĐND về đặt, đổi tên một số đường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đợt 1, năm 2013.