Đường phố mang tên danh nhân: Giáp Hải

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG

– 0

236 1022




kính gửi đến Quý anh/chị thông tin về danh nhân Giáp Hải

GIÁP HẢI (1507 – 1586), ông còn có tên là Giáp Trưng, tự Tiềm Phu, hiệu Tiết Trai, quê ở làng Công Luận, huyện Văn Giang, trấn Hải Dương (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi cha từ nhỏ; được một người ở làng Dĩnh Kế, huyện Phượng Nhãn (nay thuộc huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang) nuôi làm con và cho học hành đến trưởng thành. Ông đậu Trạng nguyên khoa Mậu Tuất niên hiệu Đại Chính thứ 9 (1538) đời Mạc Đăng Doanh. Làm quan triều Mạc, thăng trải qua các chức tước: Tuyên phủ đồng tri, Thượng thư Bộ Lại, kiêm Đô Ngự sử, tước Luân quận công; Thái bảo, Đông các Đại học sĩ, tước Kế Khê bá và Sách quốc công. Khi mất, ông được Vua nhà Mạc là Mạc Mậu Hợp ban khen là bậc “quốc lão, đế sư, được cả nước tôn trọng”, “văn chương tài giỏi tiếng vang hai nước”.

Ông là nhân vật làm quan triều Mạc duy nhất mà Phan Huy Chú ghi tiểu truyện, xếp vào loại “người phò tá có công lao tài đức” (Lịch triều hiến chương loại chí. Q.VII.Nhân vật chí). Ông giỏi văn chương và thi đỗ làm quan nên lúc bấy giờ ai cũng nể trọng. Ông nhiều lần được cử đi sứ ở Trung Quốc. Với tài ngoại giao xuất chúng, ứng đáp tinh nhanh, người Minh nể phục, kính trọng thường gọi ông là Giáp tuyên phủ mà không gọi tên. Phan Huy Chú dẫn 3 bản sớ tâu vua nhà Mạc của ông, cho thấy ông cương trực, đòi vua sửa đổi chính sự, nghiêm trị quan lại tham nhũng.

Tác phẩm của ông hiện chỉ còn tập Ứng đáp bang giao (còn gọi là Cổ kim bang giao bị lãm); Cao lâu tỳ bà.

Đà Nẵng đặt tên ông cho đoạn đường từ đường 15 m, đến giáp đường Vân Đồn, chiều dài 320 m (gần đường Lê Phụ Trần), quận Sơn Trà theo Nghị quyết 21/2011/NQ-HĐND ngày 23/12/2011 của Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng khóa VIII, nhiệm kỳ năm 2011-2016, kỳ họp thứ 3 về đặt tên một số đường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2011.

* Tài liệu tham khảo: Từ điển Văn học Việt Nam (Chủ biên Lại Nguyên Ân), Nhà xuất bản Giáo dục, 1999.