Đường phố mang tên danh nhân: Đội Cấn – thủ lĩnh phong trào chống Pháp tại Thái Nguyên

Đội Cấn hay Ông Đội Cấn là biệt danh của Trịnh Văn Cấn, một thủ lĩnh trong cuộc binh biến chống chính quyền thực dân Pháp tại Thái Nguyên năm 1917. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên Đội Cấn có chiều dài 180m, rộng 5,5m, nối từ đường Nguyễn Nho Túy đến đường Hà Tông Quyền, thuộc quận Cẩm Lệ.

Đội Cấn (1881 – 1918) tên thật là Trịnh Văn Cấn, quê làng Yên Nhiên, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên (nay là tỉnh Vĩnh Phúc), đi lính khố xanh của Pháp, được phong chức Đội nên được gọi là Đội Cấn. Ông chứng kiến nhiều sự ngược đãi của tên công sứ Darles đối với tù nhân, từ đó nung nấu ý tưởng chống Pháp. Năm 1917, khi ở Thái Nguyên, Ông có dịp tiếp xúc với Lương Ngọc Quyến, một yếu nhân của Việt Nam Quang phục hội đang bị giam tại nhà tù Thái Nguyên và được Lương Ngọc Quyến giác ngộ. Đội Cấn bàn bạc cùng Lương Ngọc Quyến quyết định làm cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên vào đêm 30/8/1917. Binh sỹ nổi dậy giết chết tên giám binh, chiếm các công sở, giải thoát Lương Ngọc Quyến cùng một số tù chính trị và làm chủ tỉnh lị. Đội Cấn được tôn làm Quang phục đại đô đốc, Lương Ngọc Quyến giữ chức quân sư. Nhưng nghĩa quân chỉ làm chủ tỉnh lị 7 ngày, sau rút quân do Pháp điều quân từ Hà Nội lên đàn áp. Đội Cấn rút quân vào vùng núi Tam Đảo (Vĩnh Phúc) chống cự thêm 6 tháng. Trong một trận tại Pháo Sơn, Ông bị trúng đạn vào đùi, không để sa vào tay giặc, Ông dùng súng tự sát, ngày 10/01/1918.

Tài liệu tham khảo chính: Nghị quyết số 32 của HĐND thành phố, khóa VII, kỳ họp thứ 6 ngày 28/12/2005 về đặt một số tên đường trên địa bàn TP. Đà Nẵng.