Đường phố mang tên danh nhân: Bác sĩ nông học số một Việt Nam – Lương Định Của

Lương Định Của là giáo sư, tiến sĩ nông học ngành di truyền giống nổi tiếng của nước ta. Ông là người có công lớn đặt nền móng cho nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, chấn hưng giáo dục và nghề lúa Việt Nam. Cuộc đời của giáo sư là tấm gương sáng của một trí thức lớn dấn thân vì đại nghĩa, sống thanh đạm, giản dị, tận tụy với sự nghiệp trồng người và nghiên cứu khoa học để mang lại đời sống tốt hơn cho người dân. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên giáo sư Lương Định Của có chiều dài 50m, nối từ đường Cách mạng tháng Tám đến đường ven sông Tuyên Sơn – Túy Loan, thuộc quận Cẩm Lệ. Nhân kỷ niệm 94 năm ngày sinh của Ông (16/8/1920), Tổng đài Thông tin Dịch vụ công xin gửi đến Quý anh/chị thông tin về danh nhân Lương Định Của.

Giáo sư Lương Định Của quê tại xã Đại Ngãi, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng. Học xong tú tài ở Sài Gòn, Ông đi du học ở Hồng Kông rồi Thượng Hải trước khi được học bổng của chính phủ Nhật Bản. Ông sang Nhật năm 1942, được nhập ngang vào học năm thứ ba tại Trung tâm Nghiên cứu Nông học Nhiệt đới thuộc Trường Đại học Quốc gia Kyushu với điểm số thi vào rất cao. Năm 1945, Ông cưới vợ là bà Nobuko Nakamura người Nhật. Năm sau, Ông chuyển sang Trường Đại học Quốc gia Kyoto. Mùa hè năm 1951, Lương Định Của bảo vệ công trình nghiên cứu nhiều năm trước Hội đồng khoa học Trường Đại học Kyoto. Với kết quả nghiên cứu khoa học của mình, Ông được nhận xét là đã có cống hiến lớn cho nền nông học trong việc cải thiện giống lúa và được cấp học vị Bác sĩ nông học (tương đương học vị tiến sĩ ở Việt Nam). Ông trở thành nghiên cứu sinh trẻ tuổi nhất khi nhận học vị và cũng là người ngoại quốc duy nhất được cấp bằng bác sĩ nông học tại Nhật Bản cho đến lúc bấy giờ. Tháng 10/1951, Ông được Bộ Giáo dục Nhật Bản bổ nhiệm làm giảng sư trường Đại học Kyoto. Ông là người ngoại quốc duy nhất thời ấy được bổ nhiệm làm giảng sư chính thức ở một trường đại học quốc lập Nhật Bản.

Nhưng với tình yêu nước nồng nàn năm 1952, Ông đưa cả gia đình về nước và bí mật liên lạc với cách mạng. Cuối năm 1954, Ông và gia đình được Thành ủy Sài Gòn – Gia Định bí mật tổ chức đưa về Cà Mau và tập kết ra Bắc. Ông được phân công công tác tại Viện Khảo cứu nông lâm và chuyên trách về cây lúa. Từ năm 1956 đến năm 1962, Ông là Phó hiệu trưởng trường Đại học Nông lâm. Từ năm 1963 – 1967, Ông là Phó Viện trưởng Viện khoa học nông nghiệp và trong giai đoạn này, Ông được Chính phủ phong tặng danh hiệu “Anh hùng Lao động ngành nông nghiệp” (năm 1967) và cũng là người đầu tiên của ngành nông nghiệp Việt Nam đạt danh hiệu này. Từ năm 1968 cho đến ngày mất (28/12/1975), Ông là Viện trưởng Viện cây lương thực – thực phẩm.

Thành tựu lớn nhất của giáo sư Lương Định Của là giáo dục đào tạo. Ông là người đặt nền móng cho nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại và nghề lúa Việt Nam. Nhiều thế hệ học trò do Giáo sư đào tạo đã trở thành cán bộ đầu đàn trong các lĩnh vực khoa học nông nghiệp với nhiều người xuất sắc. Thành tựu lớn thứ hai của Giáo sư là tạo giống cây trồng mang những thương hiệu Việt Nam đầu tiên và nổi tiếng một thời. Thành tựu lớn thứ ba của Ông là kỹ thuật thâm canh lúa, hướng dẫn nông dân đắp bờ thửa, cấy lúa thẳng hàng, đã tạo ra cuộc cách mạng trong nông nghiệp.

Có thể nói, cuộc đời của Giáo sư Lương Định Của là tấm gương sáng của một trí thức lớn dấn thân vì đại nghĩa, sống thanh đạm, giản dị, say mê, tận tụy với sự nghiệp trồng người và nghiên cứu khoa học tạo giống cây trồng, cải tiến kỹ thuật canh tác để mang lại đời sống tốt hơn cho người dân. Ông được bầu là đại biểu Quốc hội các khoá 2 và ba khoá tiếp theo cho đến lúc mất. Năm 1996, Ông được Nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học công nghệ đợt 1.

Tài liệu tham khảo chính: Theo Nghị quyết số 32/2005/NQ-HĐND của HĐND thành phố, ngày 28/12/2005 về đặt tên một số đường của thành phố Đà Nẵng.