Đường phố Đà Nẵng mang tên danh nhân: Nguyễn Xuân Khoát – cánh chim đầu đàn của tân nhạc Việt Nam

Nguyễn Xuân Khoát là một nhạc sĩ và là Chủ tịch đầu tiên của Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Ông được mệnh danh là người anh cả, con chim đầu đàn của nền tân nhạc Việt Nam. Có thể nói, Ông là người kiên trì bảo vệ và phát huy tính dân tộc trong âm nhạc từ những ngày đầu cho đến phút cuối cuộc đời. Hôm nay là kỷ niệm 104 năm ngày sinh của Ông (11/2/1910).

Nguyễn Xuân Khoát quê ở Hà Nội. Ông theo học tại Viễn Đông Nhạc viện, một nhạc viện do người Pháp lập ra tại Hà Nội từ năm 1930. Ông chơi thành thạo violon, piano và nhất là contrebasse (đại hồ cầm). Ấn phẩm âm nhạc đầu tiên của Ông là bài hát

Bình minh

(thơ của Thế Lữ) in trên tờ

Ngày nay

mùa thu 1938 được xem là mốc son đánh dấu sự ra đời của tân nhạc Việt Nam. Ý thức được sự riêng biệt của âm nhạc Việt Nam, ở nhiều tác phẩm của mình, Nguyễn Xuân Khoát đã phủ vào đấy đậm đặc chất liệu âm nhạc dân gian như

Con cò mày đi ăn đêm, Con voi, Thằng Bờm

… và những tiểu luận, khảo cứu đăng tải trên báo chí về ca trù, quan họ, chèo…

Từ năm 1938 – 1940, ngoài việc sáng tác, Ông còn cộng tác với các báo ở Hà Nội như

Phong Hóa, Ngày Nay, Tinh Hoa

. Năm 1940, Ông là thành viên trong Ban biên tập báo Thanh Nghị, phụ trách phần văn chương và mĩ thuật cùng với Tô Ngọc Vân, Đoàn Phú Tứ đã tạo nên uy tín cho tờ báo và chiếm được cảm tình của nhiều độc giả.

Năm 1942, Ông tham gia nhóm Xuân Thu Nhã Tập thực hiện phổ nhạc một cách độc đáo bài thơ

Màu thời gian

của Đoàn Phú Tứ (một nhà thơ thành viên của nhóm). Sau đó, Ông cùng với Thế Lữ tổ chức Đoàn kịch Anh Vũ. Ông còn là thành viên quan trọng trong Hội Khuyến nhạc tổ chức ở Hà Nội lúc bấy giờ. Quán Nghệ sĩ Hà Nội, khi ấy, Ông là linh hồn của ban nhạc, đã ghi lại một dấu ấn văn hóa trước ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946).

Sau cách mạng tháng 8/1945, Ông tham gia kháng chiến chống Pháp suốt 9 năm. Năm 1954, Ông trở về Hà Nội công tác, nhiều năm giữ cương vị Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa I và II (1957 – 1983). Là Giáo sư tại Trường âm nhạc Việt Nam (1956), chuyên dạy về nhạc cổ điển phương Tây; đồng thời Ông là một trong những người đặt nền móng cho việc nghiên cứu ca nhạc truyền thống của dân tộc như chèo, ca trù và nhiều loại hình dân ca nhạc cổ khác.

Những năm cuối đời, tuổi càng cao, ý nghĩ của Ông càng sắc sảo, sâu nặng. Ông đã truyền được ngọn lửa gìn giữ bản sắc dân tộc sang các thế hệ nhạc sĩ lớp sau bằng nhiều bài viết, tác phẩm và cả những cuộc trò chuyện. Ông đã xuất bản nhiều tuyển tập ca khúc, nhiều sách chuyên khảo và album tác giả. Ông được Nhà nước tặng nhiều danh hiệu cao quý, trong đó có Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996. Nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát mất tại Hà Nội năm 1994. Ông đã để lại một dấu ấn không phai mờ trong lịch sử tân nhạc Việt Nam, trong lịch sử Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Tại Đà Nẵng, con đường mang tên nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát có chiều dài 780m, rộng 5,5m, thuộc phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà, TP. Đà Nẵng.

Tài liệu tham khảo chính: Theo Nghị Quyết 107/2010/NQ của HĐND TP. Đà Nẵng ngày 3/12/2010.

TỔNG ĐÀI HÀNH CHÍNH CÔNG


tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố trên địa bàn TP. Đà Nẵng. Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


05113 881 888


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).