Đường phố Đà Nẵng mang tên danh nhân: Nghiêm Xuân Yêm

Danh nhân Nghiêm Xuân Yêm là một kĩ sư nông nghiệp và chính khách Việt Nam. Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa như Bộ trưởng Bộ Canh nông (1954), Bộ Trưởng Bộ Nông Lâm (1955), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp (1960 – 1963) và Bộ Trưởng Bộ Nông trường (1963 – 4/1971). Hôm nay là kỷ niệm 101 năm ngày sinh của Ông (10/3/1913).

Nghiêm Xuân Yêm quê tại làng Tây Mỗ, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, nay thuộc huyện Từ Liêm, Hà Nội. Gia tộc Nghiêm Xuân của Ông vốn có truyền thống khuyến học và đỗ đạt cao. Ảnh hưởng truyền thống này, sau khi tốt nghiệp trung học, ông được cấp học bổng và đỗ thủ khoa khóa đầu tiên của Trường Cao đẳng Nông Lâm Hà Nội.

Thời gian học cao đẳng, Ông cũng nhận dạy học ở trường Trung học tư thục Thăng Long. Ông thường xuyên thể hiện sự ủng hộ các phong trào yêu nước của thanh niên, chống quyền thống trị của thực dân Pháp. Năm 1941, sau khi tốt nghiệp Thủ khoa Trường Cao đẳng Nông lâm Hà Nội, Ông từ chối làm việc cho Pháp mà đi khai hoang sản xuất để hoàn trả học bổng trong thời gian theo học. Ông cùng bạn bè là các Ông Dương Đức Hiền, Vũ Đình Hòe, Đỗ Đức Dục, Phan Anh… tham gia phong trào thanh niên – sinh viên yêu nước, thể hiện thái độ ủng hộ phong trào Việt Minh.

Ông cũng thường xuyên tham gia viết báo

Thanh Nghị

. Ông chuyên viết về vấn đề nông nghiệp, gắn với đời sống, tâm tư của nông dân và trách nhiệm của người trí thức với nghề nông nước nhà. Về việc chấn hưng nền nông nghiệp, Ông đặc biệt quan tâm đến vấn đề người nông dân không có ruộng và ít ruộng, về việc chống độc canh trồng lúa, đưa ngành chăn nuôi thành ngành đi đôi với trồng trọt, việc lai giống, việc dẫn thủy nông nhập điền…

Từ tháng 6 năm 1944, Ông tham gia phong trào Việt Minh và vào Đảng Dân chủ Việt Nam. Sau Cách mạng tháng 8, Ông được cử giữ chức vụ Giám đốc Nha Nông Lâm Súc thuộc Bộ Canh nông. Ông cùng các đồng nghiệp ra báo

Tấc đất

, hướng dẫn nông dân canh tác, tuyên truyền giải quyết nạn đói. Năm 1947, Ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Canh nông rồi Bộ trưởng Bộ Canh nông (1954). Sau khi chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp quản hoàn toàn miền Bắc năm 1955, Ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nông lâm. Giữa năm 1960, Ông được bầu làm Đại biểu Quốc hội khoá II. Sau đó, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp (1960) rồi Bộ trưởng Bộ Nông trường (1963) được tách ra từ Bộ Nông Lâm.

Sau khi đất nước thống nhất, Ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng phụ trách Khoa học và Kỹ thuật Nông nghiệp. Tại kỳ họp khóa VII, Ông được bầu làm Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam. Năm 1988, Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam và được bầu làm Ủy viên Đoàn Chủ tịch, sau đó là Ủy viên danh dự Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc. Ông chính thức nghỉ công tác vào năm 1992 và mất năm 2001. Ông được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, truy tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác.

Tại Đà Nẵng, con đường mang tên danh nhân Nghiêm Xuân Yêm có chiều dài 840m, rộng 10,5m, nối từ đường Phạm Tuấn Tài đến đường Đa Phước 8, thuộc quận Ngũ Hành Sơn, TP. Đà Nẵng.

Tài liệu tham khảo chính:

– Theo nghị quyết số 33/2012/NQ-HĐND và 50/2013/NQ-HĐND về đặt, đổi tên một số đường và công trình công cộng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2012, 2013.

– Nguyễn Văn Thảo, Đường phố Hà Nội mang tên danh nhân Việt Nam, NXB Lao động, 2010.