Đình làng Đà Nẵng – những giá trị văn hóa: Đình làng Khuê Bắc

Phía trên cửa giữa có bốn chữ Hán ghép bằng sứ nhưng đã mất nhiều nét, hai bên trang trí cành đào có hai trái. Cửa chính giữa có hai câu đối hai bên cũng được ghép bằng sành sứ, nhưng các chữ này đều mất nhiều nét nên khó đọc… Hậu tẩm là ban thờ chính, thờ Thành Hoàng bổn xứ. Tả ban, hữu ban thờ các vị tiền bối có công. Tường và vòm cuốn được xây khá dày nên mặc dù rất nhiều vết đạn lỗ chỗ (do bom đạn chiến tranh) nhưng đình không bị sụp đổ.

Trước năm 1945, đình Khuê Bắc là nơi liên lạc, hội họp của cán bộ cách mạng. Trong Cách mạng tháng Tám, đình Khuê Bắc là địa điểm tập hợp lực lượng quần chúng đi cướp chính quyền. Khi phong trào “Bình dân học vụ” được phát động thì đình làng cũng là nơi tổ chức các lớp học. Đình còn là địa điểm tổ chức quyên góp của “Tuần lễ vàng”, “Tuần lễ đồng” với sự tham gia, đóng góp tích cực của nhân dân trong làng. Trong kháng chiến chống Mỹ, khu vực Ngũ Hành Sơn nói chung, khối Sơn Thuỷ nói riêng, phong trào cách mạng luôn phát triển mạnh. Các lực lượng cách mạng dựa vào địa thế đặc biệt của Ngũ Hành Sơn với nhiều hang động để hoạt động. Cũng vì vậy, để đối phó, địch tìm mọi cách chống trả nên đình Khuê Bắc bị tàn phá nặng nề.

Trong khuôn viên vườn đình, năm 2001, Đoàn nghiên cứu khảo cổ học gồm các cán bộ Khoa Lịch sử thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cùng cán bộ Bảo tàng Đà Nẵng do GS. Trần Quốc Vượng dẫn đầu đã đến khảo sát đã đến khảo sát và tiến hành khai quật một địa điểm trong vườn đình, kết quả đã cho thấy trên mãnh đất này cách ngày nay khoảng 3.000 năm đã có con người sinh sống, đó là người Sa Huỳnh với nền Văn hóa Sa Huỳnh và địa điểm khai quật đó được mang tên là di chỉ khảo cổ học Vườn đình Khuê Bắc. Tháng 5 năm 2001, Đoàn khảo cổ học thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp tục phối hợp với Bảo tàng Đà Nẵng khai quật di chỉ khảo cổ học Vườn đình Khuê Bắc, nằm trong khuôn viên đình làng Khuê Bắc, thuộc phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn.

Ngày trước, nhân dân Khuê Bắc thường tổ chức lễ tế xuân vào ngày 20 tháng 3 âm lịch tại đình làng này, dân làng còn tổ chức lễ rước long chu với mong muốn mang lại mọi điều tốt lành cho dân làng. Lễ cúng thường là heo và cứ ba nam một lần laị cúng lớn. Mỗi lần cúng đều có mời đoàn hát bội. Đình Khuê Bắc bị Mỹ phá huỷ vào năm 1972.



Tài liệu tham khảo chính: Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng.