Diễn đàn “Phát triển bền vững khu vực Duyên hải miền Trung”: Đặt lên hàng đầu vấn đề tối ưu hóa bằng được các nỗ lực để giải quyết thách thức của cả vùng

Diễn đàn đã tập trung thảo luận theo chủ đề chính từng phiên như: “Phát triển bền vững khu vực Duyên hải miền Trung: Cơ hội và thách thức”; “Tăng cường kết nối hạ tầng giao thông phục vụ phát triển kinh tế- xã hội bền vững khu vực Duyên hải miền Trung trong bối cảnh mới; phát triển bền vững nguồn nước gắn với phòng chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai khu vực Duyên hải miền Trung”.

Là người đề xướng Diễn đàn lần này, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn đã nhấn mạnh:

Các tỉnh duyên hải miền Trung luôn phải đối mặt với những khó khăn, thậm chí là khắc nghiệt bởi điều kiện khí hậu rất khắc nghiệt, địa hình lại phức tạp. Nhưng đây cũng là vùng có nhiều lợi thế về địa kinh tế, địa văn hóa.

Chúng ta có các di sản văn hóa, cảnh quan thiên nhiên phong phú ; chúng ta có tài nguyên Biển, Đảo với nguồn lợi hải sản to lớn, đa dạng; rồi tài nguyên Rừng, khoáng sản. Thách thức đối với sự phát triển của các tỉnh vùng Duyên hải miền Trung chúng ta rất lớn, nhưng cả vùng đều có những lợi thế đặc thù. Chính vì vậy, chính quyền và nhân dân các địa phương phải biết khai thác được lợi thế và nỗ lực hết mình, sau đó là tranh thủ sự hỗ trợ của Chính phủ và các cơ quan Trung ương. Như thế mới tạo nên sức mạnh tổng hợp, vượt qua các thách thức, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu đề ra.

Tham dự Diễn đàn có đại diện lãnh đạo các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Lao động- Thương binh và Xã hội, Tài nguyên và Môi trường, Giao thông- Vận tải, Văn hóa- Thể thao và Du lịch, Ngân hàng Nhà nước, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Ban điều phối Vùng Duyên hải miền Trung, Quỹ hỗ trợ Phòng chống thiên tai tại miền Trung cùng các đối tác nước ngoài: Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam và một số đối tác phát triển quan tâm; lãnh đạo UBND và một số sở, ngành của 9 tỉnh, thành khu vực Duyên hải miền Trung (từ Hà Tỉnh đến Phú Yên).

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng một lần nữa khẳng định:

Các địa phương tham gia Diễn đàn hôm nay có vị trí địa kinh tế hết sức quan trọng, với gần 52 nghìn km vuông, xấp xỉ 9 triệu dân và tổng GDP khoảng 300 nghìn tỷ đồng. Trong những năm gần đây, với sự nỗ lực của nhân dân và chính quyền các địa phương, cùng với sự quan tâm của Chính phủ và hỗ trợ của các đối tác ; phát triển kinh tế- xã hội trong vùng đã có những bước tăng trưởng khá ấn tượng. Tốc độ tăng trưởng của hầu hết các tỉnh, TP trong vùng đều đạt trên dưới 10% trong 2 năm gần đây, tức là cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của cả nước; cơ cấu kinh tế được chuyển dịch theo hướng nâng cao tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Tuy GDP bình quân đầu người còn tương đối thấp, song phải nhìn nhận khách quan là đời sống nhân dân từng bước được cải thiện.

Và “Diễn đàn phát triển bền vững khu vực Duyên hải miền Trung” chính là dịp để các bên có liên quan cùng nhau chia sẻ, thảo luận, trao đổi về kinh nghiệm hay về huy động các nguồn lực trong quản lý rủi ro thiên tai, quản lý bền vững nguồn nước cũng như đề xuất những giải pháp cho sự phát triển thật sự bền vững, các hình thức liên kết cộng đồng khác nhằm phát huy tiềm năng, thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo tại 9 địa phương khu vực Duyên hải miền Trung.

Thông qua các chương trình, dự án, hỗ trợ phát triển chính thức ODA trong các lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, y tế, giáo dục, nông nghiệp, phát triển nông thôn và xóa đói giảm nghèo, ứng phó biến đổi khí hậu, phòng chống giảm nghẹ rủi ra và khắc phục hậu quả thiên tai… Trong đó, riêng 10 năm qua tại 9 tỉnh tham dự Diễn đàn lần này đã tiếp nhận gần 2,5 tỷ USD từ các đối tác phát triển và hiện nay các chương trình, danh mục dự án đang thực hiện với tổng số vốn khoảng gần 2 tỷ USD.

Đến nay riêng 9 địa phương ven biển duyên hải miền Trung đã có: 7 Khu kinh tế ; 5 Cảng Hàng không (3 Cảng Quốc tế), 5 cảng biển loại 1, 7 Cảng biển loại 2, …

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vùng Duyên hải miền Trung cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức trên con đường hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, nhất là trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Chí Dũng, các thách thức chủ yếu về kinh tế, về xã hội và về môi trường tại vùng Duyên hải miền Trung với 9 địa phương cần được giải quyết – như gợi ý của Ngân hàng thế giới – đó là đi từ hướng tiếp cận liên địa phương, liên vùng thay vì phân tán nguồn lực như lâu nay. Diễn đàn được mở ra là nhằm giúp Chính phủ, các cơ quan TƯ và Lãnh đạo từng địa phương cùng các đối tác phát triển, các doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ đối thoại, thảo luận, đề xuất các giải pháp chính sách để duy trì và đẩy mạnh hơn nữa những thành tựu phát triển kinh tế- xã hội đã đạt được, tái cơ cấu kinh tế của vùng Duyên hải miền Trung hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Đồng thời có kế sách, kịch bản phù hợp ứng phó có hiệu quả với biến đổi khí hậu, giảm thiểu các rủi ro do thiên tai, bão lụt gây ra hằng năm.

Bàn về hình thức liên kết trong cộng đồng và giữa cộng đồng này với cộng đồng tương cận theo hướng tiếp cận liên địa phương, liên vùng, bà Giám đốc quốc gia WB, Victoria Kwakwa nhìn nhận:

Ở khu vực duyên hải miền Trung, cho đến nay, vẫn còn thiếu sự phối hợp nhịp nhàng, ăn khớp giữa các địa phương trong quản lý tài nguyên nước và ứng phó với biến đổi khí hậu. Vẫn còn thiếu tính thống nhất, khoa học ; đơn giản là phân nhỏ để quản lý theo địa giới hành chính. Tương tự, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đã dàn trải nguồn lực bởi chưa hề có sự thống nhất.

“Chúng ta cần có “cách tiếp cận theo vùng” trong phát triển cơ sở hạ tầng, liên kết phát triển, nhất là phát triển hạ tầng kỹ thuật gồm cảng biển, sân bay, kể cả hạ tầng phát triển du lịch. Như vậy, chúng ta có thể sử dụng chung các nguồn lực để phát triển, phát huy tối đa đồng vốn đầu tư trong bối cảnh tài chính hạn hẹp” – Giám đốc quốc gia WB, bà Victoria Kwakwa nhấn mạnh.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã kêu gọi các đối tác phát triển, các doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ tiếp tục quan tâm và hỗ trợ các địa phương trong Vùng thông qua mọi hình thức; từ chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường năng lực thể chế, hỗ trợ tài chính, hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực…

“Tôi đề nghị các đại biểu tại Diễn đàn tập trung trao đổi, đề xuất các giải pháp chính sách thiết thực và cụ thể để thực thi trong thời gian tới. Mạnh dạn, đi thẳng vào vấn đề, đề xuất các sáng kiến mới, thiết thực ; xác định rõ vai trò, sự tham gia của các chủ thể trong công cuộc phát triển bền vững kinh tế- xã hội Vùng…nhằm khai thác tốt nhất các tiềm năng, cơ hội để các tỉnh Duyên hải miền Trung vượt qua khó khăn, thách thức, thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội; tìm kiếm, trao đổi các giải pháp cụ thể về môi trường, đặc biệt là môi trường nước và ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống và giảm nhẹ thiên tai.

Phải chú ý đảm bảo tính liên kết Vùng để triển khai thực hiện có hiệu quả Quy hoạch tổng thể Vùng thông qua các biện pháp tăng cường kết nối hạ tầng, tạo sự liên kết chặt chẽ về không gian kinh tế, gắn kế hoạch phát triển của các địa phương với Quy hoạch tổng thể của Vùng. Song song, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu phát triển trong việc quản lý và thực hiện các chương trình, dự án phát triển nói chung và nhu cầu trong việc quản lý và thực hiện các chương trình, dự án đầu tư nói riêng;” – Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thẳng thắn yêu cầu.

Được biết, kết thúc Diễn đàn, đã có một tuyên bố chung Hội An được đưa ra, trong đó có các vấn đề liên quan đến nhóm hành động chung cho các tỉnh; nhóm hành động của Chính phủ và các cơ quan Trung ương; nhóm hành động của cộng đồng, của đối tác phát triển nhằm tối ưu hóa hiệu quả nỗ lực để giải quyết các thách thức đặt ra do khu vực Duyên hải miền Trung trong thời gian tới.