Đề xuất người lao động được lập ‘nghiệp đoàn’

Theo Bộ này, trong dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) đưa ra lấy ý kiến góp ý lần thứ 2, một trong những vấn đề còn ý kiến khác nhau là vấn đề tổ chức đại diện của người lao động tại doanh nghiệp.

Bộ cho biết, trong quá trình soạn thảo, có hai loại ý kiến về quyền của người lao động trong việc thành lập tổ chức đại diện trong doanh nghiệp nằm ngoài hệ thống Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Ý kiến thứ nhất cho rằng, Bộ luật lao động sửa đổi lần này cần bổ sung các quy định về quyền của người lao động trong việc thành lập tổ chức đại diện tại doanh nghiệp nằm ngoài hệ thống Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam. Nội dung này thực chất là nội dung sửa đổi chính, quan trọng nhất của việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động lần này.

Ý kiến thứ hai cho rằng, cần cân nhắc thêm và chưa nên quy định về quyền của người lao động trong việc thành lập tổ chức đại diện tại doanh nghiệp nằm ngoài hệ thống Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam tại thời điểm này.

Dự thảo Bộ luật Lao động đang quy định về quyền thành lập tổ chức đại diện của người lao động theo loại ý kiến thứ nhất. Giải thích về điều này, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội cho biết, bộ luật phải thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 06-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 4, Ban chấp hành TW Đảng Khóa XII, cụ thể là phải: “Ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật về phân công trách nhiệm quản lý nhà nước để đổi mới, tăng cường quản lý có hiệu quả sự ra đời và hoạt động của tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, tạo điều kiện cho doanh nghiệp kinh doanh ổn định, thành công. Bảo đảm sự ra đời, hoạt động của tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp phù hợp với quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, kiện toàn các công cụ, biện pháp quản lý nhằm tạo điều kiện để tổ chức này hoạt động thuận lợi, lành mạnh theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam, phù hợp với các nguyên tắc của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), đồng thời giữ vững ổn định chính trị – xã hội” .

Đồng thời, việc sửa đổi phải bảo đảm phù hợp với Hiến Pháp 2013, theo đó, tổ chức đại diện của người lao động không thuộc hệ thống Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam không có vị thế và chức năng chính trị-xã hội mà chỉ đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động trong phạm vi quan hệ lao động.

Việc quy định về đại diện của người lao động không thuộc hệ thống Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam không phải là nội dung mới ở nước ta. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động năm 2006 đã quy định cho phép đại diện được tập thể người lao động cử có quyền tổ chức và lãnh đạo đình công .

Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) đang được thể hiện theo hướng quy định mang tính nguyên tắc những nội dung về quyền thành lập, đăng ký và phạm vi hoạt động của tổ chức đại diện người lao động tại Chương XII (từ Điều 149 đến Điều 157); các nội dung cụ thể khác sẽ được quy định trong văn bản dưới luật để đảm bảo sự linh hoạt, phù hợp với thực tiễn và nhu cầu quản lý nhà nước.

Đồng thời, dự thảo Bộ luật quy định tên gọi của tổ chức mới của người lao động là “nghiệp đoàn”. Nghiệp đoàn lao động sẽ là tổ chức đại diện của người lao động đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không có vị thế và chức năng chính trị – xã hội và chỉ hoạt động trong phạm vi quan hệ lao động tại doanh nghiệp (Điều 149 Dự thảo).

Đề xuất nâng thời gian làm thêm lên 400 giờ/năm

Cũng tại dự thảo, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã đề xuất một phương án mở rộng khung thỏa thuận về thời giờ làm thêm của người lao động và người sử dụng lao động.

Sau khi tiếp nhận ý kiến góp ý, tại dự thảo đưa ra lấy ý kiến góp ý lần này, cơ quan soạn thảo đề xuất mở rộng khung thỏa thuận về làm thêm giờ của người lao động và người sử dụng lao động theo hướng tăng số giờ làm thêm tối đa của người lao động trong 1 năm lên mức 400 giờ để hài hòa lợi ích của doanh nghiệp, người lao động và tăng tính cạnh tranh của thị trường lao động Việt Nam so với các quốc gia trong khu vực, đồng thời bỏ quy định giới hạn làm thêm giờ theo tháng và khống chế số giờ làm thêm theo ngày.

Cụ thể, tại Điều 82 của dự thảo Bộ luật, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đề xuất quy định: Bảo đảm số giờ làm thêm và số giờ làm việc tiêu chuẩn của người lao động không quá 12 giờ trong 1 ngày và tổng số giờ làm thêm của người lao động trong 1 năm không vượt quá 400 giờ.