Đà Nẵng: Trung tâm Nghề cá gắn với ngư trường Biển Đông-Hoàng Sa

Làm chủ vùng lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc.

Cả nước có 6 Trung tâm Nghề Cá gắn với ngư trường trọng điểm và vùng nuôi trồng thủy sản


Tại Hội nghị, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy sản Nguyễn Huy Điền cho biết, ngày 16/8/2013 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030 tại Quyết định số 1445/QĐ-TTg. Trong đó các điểm trọng tâm bố trí quy hoạch theo 6 vùng sinh thái: Trung du miền núi phía Bắc, Bắc trung bộ và Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam bộ và đồng bằng Sông Cửu Long cùng 9 đối tượng chủ lực gồm: Tôm sú, tôm chân trắng, cá tra, cá rô phi, tôm càng xanh, nhóm cá biển, nhóm nhuyễn thể, nhóm rong biển, tôm hùm.

Theo Quy hoạch tổng thể này, cả nước sẽ hình thành 6 trrung tâm nghề cá gắn với ngư trường trọng điểm và vùng nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước gồm: Trung tâm nghề cá Hải Phòng (ngư trường Vịnh Bắc bộ), Trung tâm nghề cá Đà Nẵng (ngư trường biển Đông và Hoàng Sa), Trung tâm nghề cá Khánh Hóa (ngư trường Nam Trung bộ và Trường Sa), Trung tâm nghề cá Bà Rịa- Vũng Tàu (ngư trường Đông Nam bộ), Trung tâm nghề cá Cần Thơ (gắn với vùng phát triển nuôi trồng thủy sản Đồng bằng Sông Cửu Long) và Trung tâm nghề cá Kiên Giang (ngư trường Tây Nam bộ).

Đã đến lượt “Tái cấu trúc Ngành Thủy sản”

Một nội dung quan trọng khác cũng được Bộ NN&PTNT chính thức công bố tại Hội nghị, đó là Đề án “Tái cấu trúc Ngành Thủy sản” theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Các giải pháp chính trong đề án tái cơ cấu ngành thủy sản được nêu rõ gồm:

Trong nuôi trồng thủy sản lựa chọn đối tượng nuôi chủ lực; tổ chức sản xuất theo chuỗi; thực hiện các giải pháp đột phá.

Trong khai thác hải sản sẽ điều tra nguồn lợi để đánh giá nguồn lợi và thu thập thông tin dự báo ngư trường; sản xuất theo chuỗi bằng việc xây dựng mối liên kết trong sản xuất kinh doanh thủy sản; cơ cấu khai thác ven bờ theo hướng giảm tỷ trọng sản lượng khai thác ven bờ từ 52% (tương đương 2,1 triệu tấn) hiện nay xuống còn khoảng 36,4% (tương đượng 0,8 triệu tấn) vào năm 2020, đồng thời tăng sản lượng khai thác xa bờ từ 48% (tương đương 1 triệu tấn) lên khoảng 63,6% (tương đương 1,4 triệu tấn) vào năm 2020; tăng nguồn vốn tín dụng dài hạn (cho vay hiện đại hóa tàu cá), trung hạn (hỗ trợ ngư dân trang bị thiết bị thông tin liên lạc để hạn chế rũi ro trong quá trình sản xuất trên biển) và ngắn hạn (cho các chuyển biển và chính sách bảo hiểm đối với ngư dân).


Nghề cá Đà Nẵng hướng đến mô hình sản xuất bền vững, bảo vệ được môi trường và nguồn lợi hải sản ; đồng thời gắn khai thác, đánh bắt với trọng trách bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.

Như vậy, Đà Nẵng sẽ là một Trung tâm nghề cá gắn với ngư trường Biển Đông và Hoàng Sa.

Trước mắt, ngay trong năm nay, ngành chức năng sẽ tiếp tục hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư và sẽ khởi công công trình nâng cấp Cảng Cá Thọ Quang thành Cảng Cá loại 1 cấp quốc gia; song song với việc tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, đưa nghề cá Đà Nẵng xứng đáng là 1 trong 6 Trung tâm nghề cá của cả nước (xem bài liên quan : Phát triển Kinh tế Biển Đà Nẵng đúng với yêu cầu và mong đợi của Đảng, Nhà Nước ; đúng với tiềm năng và vị trí chiến lược của TP quê hương).



Đa dạng Nghề để …

Trong những năm qua, kinh tế thủy sản của TP Đà Nẵng đã có nhiều chuyển biến tích cực theo hướng chất lượng, hiệu quả. Năng lực khai thác ngày càng tăng theo hướng đóng tàu mới công suất lớn, vươn khơi, khai thác xa bờ (các nghề câu khơi như câu cá ngừ đại dương, câu mực, chụp mực; nghề lưới rê khơi, lưới vây,…); tổ chức sản xuất theo mô hình Tổ, Đội, bước đầu đã thành lập Nghiệp đoàn Nghề Cá TP. Đây là những cách thức và mô hình sản xuất mang tính bền vững, bảo vệ được môi trường và nguồn lợi hải sản và gắn khai thác với bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.

Theo ông Nguyễn Chước – Ủy viên BCH Hội Nghề Cá Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghề Cá TP, đặc biệt trong mấy năm gần đây, trên địa bàn quận Sơn Trà, nhiều ngư dân đã thực hiện có hiệu quả việc kết hợp nhiều nghề trên một tàu cá, đem lại nguồn thu nhập cao.

Tiêu biểu là chủ tàu Lê Văn Xin, kết hợp nghề chụp mực với câu cá ngừ đại dương, cùng nghề rê ba lớp. Hay mô hình tự dịch vụ của gia đình ông Mến – anh Sanh ở quận Hải Châu. Gia đình đã đưa tàu dịch vụ 1.000 CV cùng tàu đánh bắt ra khơi. Vừa làm nhiệm vụ cung ứng nhiên liệu, nhu yếu phẩm co tàu đánh bắt, tàu dịch vụ 1.000 CV còn đảm nhận gom chứa sản phẩm đánh bắt được và thực hiện bảo quản sau thu hoạch dài ngày trên biển, giữ và nâng cao được chất lượng hải sản.

…những nghề làm suy kiệt, hủy diệt môi trường phải ngày một giảm dần !

Về cơ cấu nghề, có sự biến động về các đội tàu của từng nghề khai thác, các nghề có số lượng tàu biến động giảm là nghề Giã đôi và nghề Giã đơn, câu mực. Đây cũng là tín hiệu tốt vì nghề giã cào hoạt động khai thác mang tính hủy diệt nguồn lợi. Các nghề có số lượng tàu biến động tăng gồm lưới Rê, lưới vây. Đây là 2 nghề có thu nhập ổn định, sản phẩm khai thác có giá trị cao nên các tàu có xu hướng chuyển đổi sang 2 nghề này. Bên cạnh đó còn có 1 số nghề mới du nhập vào Đà Nẵng từ cuối năm 2009 đến nay gồm Lưới rê hỗn hợp, Mành chụp 4 tăng gông, Rê cá chim.

Sản lượng khai thác hằng năm của ngành Kinh té Thủy sản TP đạt từ 35.000–40.000 tấn. Năm 2013 đạt 43.000 tấn, doanh thu đạt 1.400 tỷ đồng. Kim ngạch xuất khẩu 2013 đạt 125 triệu USD, đứng thứ 3 sau sản xuất thiết bị Điện, Viễn thông, Sản phẩm điện tử (240 triệu USD) và Dệt may ( 215 triệu USD).

Hoàn thiện cơ sở hạ tầng nghề song song với phát triển mô hình Tổ, Đội sản xuất – cung ứng dịch vụ trên Biển

Việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng nghề cá đã góp phần phát triển nghề cá hiện đại, tập trung phát triển nghề cá xa bờ, gắn khai thác với chế biến, dịch vụ hậu cần nghề cá, đã đáp ứng được nhu cầu cơ bản của bà con ngư dân, phù hợp với cơ cấu phát triển kinh tế của thành phố. Trong đó, Khu công nghiệp Chế biến hải sản hiện có của TP rộng hơn 300ha, hiện có 15 doanh nghiệp hoạt động. Công suất 30.000 tấn/năm. Phần lớn các cơ sở chế biến có công nghệ bảo quản và chế biến được đánh giá là trung bình khá và đều đạt tiêu chuẩn và được phép xuất khẩu thủy sản vào một số thị trường lớn khó tính như: EU, Mỹ , Hàn Quốc, Liên Bang Nga, Nhật Bản,… Kim ngạch xuất khẩu hơn 100 triệu USD/năm.

Tổ chức sản xuất nghề ná trên biển của TP cũng đạt được nhiều kết quả khả quan. Thực hiện Quyết định số 06/2005/QĐ-UB của UBNDTP Đà Nẵng (ban hành Quy chế “Tổ chức đánh bắt hải sản trên biển theo Tổ, Đội, áp dụng trên địa bàn Đà Nẵng), đến nay toàn TP đã thành lập 87 Tổ Khai thác hải sản với 567 tàu (56.843cv), trong đó vùng khơi 43 tổ (184 tàu), vùng lộng 19 tổ (105 tàu), vùng bờ 25 tổ (278 tàu). 87 Tổ đánh bắt này được được củng cố thường xuyên, hoạt động rất có hiệu quả. Ngoài ra, đã 4 Nghiệp đoàn Nghề Cá với 461 đoàn viên là chủ tàu thuyền viên tham gia, trong đó Quận Sơn Trà có 2 Nghiệp đoàn với 295 thành viên; Qận Thanh Khê có 2 nghiệp đoàn với 116 đoàn viên.

Thông qua việc hình thành nhiều Tổ,Đội sản xuất đã hỗ trợ nhau rất tốt trên biển, cũng như lúc trở về cuộc sống đời thương. Tiêu biểu là Tổ Khai báo hải sản số 4 Nại Hiên Đông. Ông Nguyễn Chước – Ủy viên BCH Hội Nghề Cá Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghề Cá TP cho biết -.

Từ truyền thống Vạn Nghề Đông Thọ ngày xưa, ngày nay Tổ Khai báo hải sản số 4 Nại Hiên Đông có 12 thành viên tự nguyện gia nhập tổ chức nghề và gần đây đã kết nạp thêm 5 thành viên mới. Trong 9 năm qua, Tổ bạn chài Vạn Nghề Đông Thọ ngày nào, đã tổ chức tìm kiếm các nạn nhân và hỗ trợ gần 100 triệu đồng giúp các tàu bị nạn trên biển; đóng góp thăm hỏi chia buồn lúc ma chay hay chúc mừng, chung vui đến gia đình các thành viên 45 triệu đồng. Ngoài việc ăn chia doanh thu công bằng, các thành viên còn đóng góp để xây dựng Quỹ hỗ trợ hằng năm 2 triệu đồng. Sau khi trừ mọi khoản chi đúng với thỏa ước và điều lệ của Tổ, đến nay, Quỹ hỗ trợ này (cọng cả lãi lẫn vốn) tồn Quỹ được đến 75 triệu đồng.

Các Tổ Khai thác hải sản, Nghiệp đoàn Nghề Cá được thành lập trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi, đã phát huy tinh thần tương trợ, giúp đỡ nhau của các thành viên, đặc biệt là trong các tình huống phòng chống lụt, bão và cứu hộ, cứu nạn trên biển …

Giữ kết nối để sóng xa vẫn luôn gần gũi với đất liền


Thông qua các Tổ, UBNDTP và Ngành chức năng đã hỗ trợ lắp đặt 100 máy thông tin liên lạc tầm xa Icom M710; trong đó 97 máy lắp cho các Tổ hoạt động xa bờ; 3 máy lắp tại các Trạm trên bờ biển phục vụ cơ quan chức năng trên đất liền. Hiện nay 100% tàu cá hoạt động vùng biển xa được trang bị máy thông tin liên lạc tầm xa ICOM và trên 80% số tàu này được trang bị máy liên lạc sóng HF tầm xa có tích hợp thiết bị định vị vệ tinh GPS.

Từ khi mạng lưới thông tin liên lạc được thiết lập, thông tin đã được kết nối với các đài, trạm: Đài Thông tin Duyên hải Đà Nẵng, Ban Chỉ huy (BCH) phòng chống lụt bão (PCLB) & tìm kiếm cứu nạn (TKCN) TP, Bộ đội Biên phòng, Trung tâm phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực II, Hải quân vùng 3. Qua hệ thống thông tin này, BCH PCLB & TKCN TP TP đã tiếp nhận và xử lý thông tin phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, phối hợp với Trung tâm Cấp cứu 115, hướng dẫn sơ cấp cứu ngay trên biển, hướng dẫn, chỉ đạo cho các thuyền trưởng thực hiện cứu hộ, cứu nạn đạt kết quả tốt; các sự cố, các vụ tai nạn trên biển đều được xử lý kịp thời, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản cho ngư dân.

Từ 2009 đến nay, ngành hữu quan TP đã điều động hơn 63 lượt tàu/ 861 lượt CBCS, huy động 94 lượt tàu cá của ngư dân tham gia cứu nạn 60 lượt tàu/ 255 người dân an toàn – ông Nguyễn Đỗ Tám, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT TP Đà Nẵng cho biết.

Từ chỗ không có tàu nào đạt công suất trên 90 CV, năm 1997, thì đến nay …


Đến cuối năm 2013, toàn TP Đà Nẵng có 1.322 chiếc tàu, thuyền; tổng công suất đạt đến 99.800CV. Số lượng tàu thuyền biến động giảm mạnh từ 2008 đến nay , tập trung giảm ở khối tàu có công suất dưới 90 CV, nhưng lại tăng nhanh khối tàu có công suất trên 90 CV. Nếu đầu năm 1997 Đà Nẵng không có tàu trên 90CV thì nay đã có 243 chiếc, trong đó có 97 tàu công suất trên 400CV, có tàu đạt đến công suất 116 CV. Qua thống kê, có thể thấy rằng số lượng tàu, thuyền trên thực tế ngày càng giảm; nhưng tổng công suất tăng và công suất trung bình tăng dần qua các năm.

Năm 1975, bình quân 14CV/tàu, từ 2008 – nay, công suất bình quân/ tàu tăng dần từ 40,39CV (2008) lên đến 75,52CV/tàu (2013) và gần 80CV/tàu (tháng 3/2014) . Sự chuyển dịch này đang chuyển dần ra tàu khai thách vùng khơi, nhất là những năm gần đây. Đây là hai thành quả lớn mà ngành thủy sản của thành phố đã nỗ lực đạt được.

Theo Hội Nghề Cá TP, được sự hỗ trợ nhiều mặt của Chính quyền TP, cộng đồng ngư dân đã quyết tâm đổi mới toàn diện nghề cá, từ việc hưởng ứng tích cực trong chuyển đổi nghề khai thác nhỏ ven bờ sang đánh bắt xa bờ bằng tàu công suất lớn, chuyển các tàu 20 mã lực sang dịch vụ du lịch, đồng thời từng bước trang bị đầy đủ các phương tiện thông tin, liên lạc giữa tàu cá với đất liền, giữa tàu thuyền đánh bắt với nhau.

Trước đây, ngư dân rất ngần ngại trong tiếp nhận chủ trương cải hoán tàu có công suất lớn (trên 90CV) để đánh bắt xa bờ; họ bần thần khi phải từng bước xóa bỏ tàu có công suất nhỏ (dưới 20CV), dù hơn ai hết, họ biết có vậy mới bảo vệ được nguồn lợi, không làm cạn kiệt do tận lực khai thác ven bờ. Tuy nhiên, đến nay cộng đồng ngư dân TP đã chuyển sang trạng thái mới, lần này hầu hết các hộ đều mong muốn được hưởng nguồn kinh phí hỗ trợ để đóng tàu mới, có công suất lớn; và họ cũng rất sẵn sàng trong tiếp nhận các trang thiết bị phương tiện thông tin-liên lạc hiện đại; sẵn sàng tham gia và rất tích cực trong các hoạt động của các Tổ-Đội sản xuất giúp nhau trên biển.

Nhiều chính sách hỗ trợ bền vững


Trong những năm qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn về lạm phát kinh tế toàn cầu, gia dầu tăng liên tục, kéo theo các chi phí khác đều tăng, thời tiết không thuận lợi, nghề khai thác thủy sản đứng trước nhiều khó khăn … những Đảng và Nhà nước đã kịp thời hỗ trợ bà con ngư dân một cách cụ thể, đó là hỗ trợ về nhiên liệu, hỗ trợ máy VX1700, máy trực canh, thiết bị Movimar, giúp bà con vượt qua khó khăn, yên tâm bám biển, tích cực sản xuất, giữ vững được tốc độ phát triển, một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội được hoàn thành.

Bên cạnh đó, TP Đà Nẵng cũng đã có chính sách riêng để thêm sức cho ngư dân vươn khơi như hỗ trợ đóng mới tàu khai thác hải sản, tàu dịch vụ hậu cần nghề cá xa bờ có tổng công suất từ 400 CV trở lên với 3 mức hỗ trợ (500 triệu đồng; 600 triệu đồng và 800 triệu đồng) cho 1 tàu và đến nay đã hỗ trợ đóng 12 tàu với tổng kinh phí hỗ trợ gần 6 tỷ đồng. Các chính sách hỗ trợ đào tạo miễn phí cho hàng ngàn thuyền trưởng, máy trưởng tàu cá hạng IV, hạng V; mua bảo hiểm thuyền viên cho 100% lao động làm việc trên tàu cá có công suất 50CV trở lên; hỗ trợ hầm bảo quản sản phẩm , máy dò cá; cấp miễn phí hàng ngàn phao cứu sinh, hàng trăm bình chữa cháy trên tàu.

Vai trò quản lý Nhà nước trong lĩnh vực quản lý nghề cá được tăng cường; quan hệ sản xuất từng bước được bổ sung tích cực nhằm phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.

Nhiều việc phải làm và phải làm ngay để bảo vệ vững chắc vùng lãnh hải là biển bạc


Tuy nhiên trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, cùng sự cạnh tranh gay gắt; ngành Thủy sản đứng trước nhiều khó khăn thách thức mới. Với trình độ và năng lực sản xuất như hiện nay, nghề cá Đà Nẵng còn nhiều việc phải làm, nếu không muốn tụt hậu xa hơn các nước về trình độ, khả năng áp dụng công nghệ tiên tiến trong khai thác, bảo quản sản phẩm sau thu hoạch; trong công nghệ chế biến sản phẩm đạt chất lượng cao, sản phẩm ăn liền; trong xây dựng thương hiệu, nhạy bén trong việc thu thập xử lý các thông tin kinh tế thị trường; trong nâng cao năng lực quả lý nghề cá tại các cấp chính quyền địa phương.

Về lĩnh vực sản xuất Giống và nuôi trồng của Ngành Thủy sản TP, trọng tâm trong những năm sắp đến là đầu tư phát triển sản xuất giống thủy sản nước ngọt và hình thành các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung theo quy trình công nghiệp. Và đã đến lúc phải thiết lập cơ chế quản lý mới, quản lý nghề cá theo cộng đồng …

Đây là những vấn đề khó, đòi hỏi lực lượng ngư dân, thuyền viên, máy trưởng, thuyền trưởng chúng ta phải nâng cao rất nhiều về trình độ. Khó khăn về lực lượng lao động trên biển đang là thách thức áp lực trong phát triển ngành thủy sản, nhất là yêu cầu hiện đại hóa-công nghiệp hóa nghề khai thác thủy sản.

Kinh tế Biển đã và đang góp phần ổn định đời sống, phát triển kinh tế TP, đồng thời góp phần giữ vững an ninh chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Những thách thức của Ngành kinh tế này nhất định sẽ đón nhận sự quan tâm, giải quyết kịp thời từ chính sách, cơ chế của TƯ, địa phương. Bởi “Lực lượng khai thác hải sản ngày đêm bám biển, lao động sản xuất, những con tàu mang cờ đỏ sao vàng tung bay trên vùng biển của Tổ quốc, minh chứng cho “Biển bạc của ta, do nhân dân ta làm chủ”. Ngư dân chúng ta thật sự là những chiến sỹ thầm lặng trên mặt trận kinh tế biển và họ cũng chính là những chiến sỹ góp phần tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo

” – Diễn văn tại buổi Lễ Kỷ niệm 55 năm Ngày Bác Hồ về thăm Làng Cá và Ngày Truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam (do Sở Nông nghiệp-Phát triển Nông thôn TP Đà Nẵng tổ chức hôm 28/3 vừa qua, ngay tại cảng cá Thọ Quang) đã nhấn mạnh và khẳng định nội dung này.

“Theo tôi để nghề cá phát triển mạnh mẽ hơn, vừa phục vụ kinh tế, vừa làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, chúng ta cần giải quyết đồng bộ hơn khâu hậu cần dịch vụ ở cảng cá; đáp ứng và thỏa mãn đầy đủ hơn nguyện vọng vay vốn cải hoán tàu cũng như xem xét miễn giảm một số khoản mang tính đóng góp nghĩa vụ như thuế môn bài, chịu phí trong giá xăng dầu.

Về phía Hội Nghề Cá TP, chúng tôi quyết tâm triển khai có hiệu quả mô hình tập hợp, hướng dẫn ngư dân chúng ta sản xuất theo hướng hình thành các công ty khai thác và dịch vụ nghề cá trong từng bộ phận hoặc từng nhóm hộ nghề cá, như vậy thì sẽ hình thành được tư cách pháp nhân; có thể đứng ra vay vốn mà không chờ bảo lãnh phối hợp của cơ quan khác theo quy định.

Đặc biệt, phải phát triển mạnh mẽ hơn mô hình Nghiệp Đoàn Nghề Cá từ cơ sở đến cấp Quận/Huyện và TP. Đây chính là thế và lực để nghề cá Đà Nẵng có một chỗ dựa vững chắc về chính trị-kinh tế-xã hội, góp phần ổn định và giữ tính bền vững cao nhất cho nghề nghiệp. Và như vậy thì bà con ngư dân mình hoàn toàn an tâm bám biển, đánh bắt dài ngày; đó cũng là đóng góp tích cực vào việc bảo vệ chủ quyền lãnh hải quốc gia – ông Nguyễn Chước – Ủy viên BCH Hội Nghề Cá Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghề Cá TP, nói dứt khoát như vậy.

Theo ictdanang.vn