Đà Nẵng: Thí điểm mô hình “Chợ Văn minh – An toàn”

Nâng cao nhận thức của người bán và tiêu dùng sản phẩm

Để triển khai mô hình này, theo ông Nguyễn Công An, Trưởng Ban quản lý chợ đầu mối Hòa Cường (TP Đà Nẵng), tại 3 chợ được chọn thí điểm kể trên, Ban quản lý các chợ và Trung tâm Hội chợ Triển lãm TP Đà Nẵng chịu trách nhiệm trước Sở Công thương trong công tác tổ chức nhân sự làm quản lý. Theo đó, Ban quản lý các chợ và Trung tâm và Trung tâm Hội chợ Triển lãm TP sẽ phối hợp chặt chẽ với Ban quản lý từng chợ thành lập và điều hành, hướng dẫn một Tổ công tác chuyên trách về xây dựng Chợ Văn minh – An toàn. Tổ chuyên trách này có khoảng 10 thành viên, có nhiệm vụ hướng dẫn các tiểu thương mỗi ngày ghi chép đầy đủ vào sổ các thông số có liên quan về hàng hóa của mình như: Xuất xứ, khối lượng, thời gian nhận và giao hàng cũng như chất lượng sản phẩm. Trên cơ sở đó, khi có vấn đề liên quan đến an toàn về sinh thực phẩm, cơ quan chức năng ở địa phương rất thuận lợi và dễ dàng trong quản lý, nhất là trong truy thu, tiêu hủy những sản phẩm mất an toàn.

Bên cạnh nhiệm vụ trên, các thành viên Tổ công tác còn thường xuyên hỗ trợ, phối hợp với ngành chức năng tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra đột xuất cũng như thường lệ về an toàn vệ sinh thực phẩm tại chợ; lấy mẫu đưa đi xét nghiệm đối với những sản phẩm hàng hóa nghi ngờ hoặc bị người tiêu dùng tố cáo không đảm bảo an toàn; đồng thời cũng sẽ là lực lượng chủ yếu để tiến hành tiêu hủy các sản phẩm hàng hóa không an toàn…

Từ khi thành lập Tổ công tác (vào cuối năm 2012) đến nay, các thành viên của Tổ tại chợ đầu mối Hòa Cường làm việc khá nghiêm túc, có trách nhiệm; đặc biệt là đã từng bước xây dựng được thói quen và nâng cao nhận thức trong kinh doanh buôn bán theo hướng văn minh, lịch sự, khoa học của các tiểu thương. Riêng việc ghi chép xuất xứ và các thông số có liên quan về hành hóa, hiện nay đã có 70/100 hộ tiểu thương kinh doanh hàng nông sản tại chợ đầu mối Hòa Cường đã thực hiện nghiêm túc, trở thành việc làm thường xuyên mỗi ngày.

“Từ việc nâng cao ý thức trách nhiệm của các tiểu thương, nhận thức của người tiêu dùng cũng chuyển biến theo, nhất là việc kịp thời thông báo với cơ quan chức năng về những sản phẩm không đảm bảo an toàn; phối hợp điều tra, xử lý những vụ việc có biểu hiện gian lận về nhãn mác, “chặt chém” khách hàng hoặc bán các sản phẩm hàng hóa không an toàn, có dư lượng kháng sinh cao… gây thiệt hại cho người tiêu dùng” – ông Nguyễn Công An, Trưởng Ban quản lý Chợ đầu mối Hòa Cường cho biết thêm.

Nhiều khó khăn lớn đang đặt ra

Theo bà Phan Thúy Hiền, Phó Ban quản lý chợ đầu mối Hòa Cường, do đây là chợ đầu mối, hàng hóa mỗi ngày được nhập từ các nơi về và được tiêu thụ kịp thời với khối lượng khá lớn. Các mặt hàng buôn bán tại chợ chủ yếu là hàng nông sản. Đối tượng phục vụ phần lớn là người tiêu dùng đến từ các nhà hàng, khách sạn, các bếp ăn tập thể lớn và người dân TP Đà Nẵng. Ngoài ra còn có một bộ phận khách hàng đến từ các địa phương lân cận như: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên Huế… Với một địa bàn phục như thế, nên các sản phẩm tiêu thụ mỗi ngày mặc dù khá lớn, nhưng rất kịp thời và tươi sống. Đây là nguyên nhân chính giúp cho sản phẩm của tiểu thương tại chợ đầu mối Hòa Cường nhiều năm qua không bị mất vệ sinh an toàn, được người tiêu dùng tin tưởng.

Tuy nhiên, khó khăn lớn đặt ra với chợ đầu mối Hoà Cường là 70% sản phẩm nông sản là rau, củ, quả được nhập từ các vùng trong cả nước; 30% hàng hóa nông sản được nhập từ Trung Quốc. Trước tình trạng hàng hoá mất an toàn đang trôi nổi, lan tràn và phổ biến trên thị trường hiện nay, việc bảo đảm an toàn thực phẩm đang là nỗi lo thường trực của chúng tôi – Bà Phan Thúy Hiền cho biết thêm.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Công An, Trưởng Ban quản lý Chợ đầu mối Hòa Cường thì, các chi phí cho việc xét nghiệm mẫu hàng hóa khá tốn kém. Riêng trong năm 2013, mặc dù chỉ tập trung lấy mẫu xét nghiệm đối với những lô hàng bị nghi ngờ hoặc có biểu hiện mất an toàn vệ sinh thực phẩm, nhưng Chi Cục trồng trọt (Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn TP Đà Nẵng) cũng đã phải chi đến hơn 20 triệu đồng cho công tác này. Mặt khác, các mẫu xét nghiệm thường kéo dài từ 15 đến 20 ngày mới có kết quả, khi đó nếu có xảy ra mất vệ sinh an toàn thực phẩm thì hàng hóa cũng đã được tiêu thụ rồi.

Để mô hình Chợ Văn minh – An toàn thí điểm thành công, theo ông Công, trong thời gian tới chính quyền và ngành chức năng Thành phố cần có sự hỗ trợ hiệu quả hơn nữa cho công tác quản lý sản phẩm tại các chợ. Trong đó, cần tổ chức các lớp tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm cho các hộ tiểu thương. Thông qua đó, cơ quan chức năng cấp các giấy chứng nhận về an toàn vệ sinh thực phẩm cho các cơ sở kinh doanh đã tham gia tập huấn. Nếu làm tốt việc này các hộ tiểu thương kinh doanh buôn bán tại các chợ sẽ tự giác có ý thức, tích cực tham gia các lớp tập huấn và tham gia ghi chép xuất xứ hàng hóa đầy đủ.

Ngoài ra, thay vì chi phí cho các mẫu xét nghiệm hàng hóa lớn và tốn thời gian, cần trang bị cho các Ban quản lý các chợ một số máy test mẫu chất lượng hàng hóa khi phát hiện hoặc nghi ngờ mất an toàn vệ sinh thực phẩm./.