Câu chuyện 30: Thành phố Hồ Chí Minh ứng dụng chuyển đổi số trong phòng chống COVID-19

Trước diễn biến đại dịch COVID-19 bùng phát dữ dội tại TP.HCM, ngoài hoạt động chống dịch theo các biện pháp truyền thống, đội ngũ chống dịch ở TP.HCM còn triển khai ứng dụng các công nghệ trong việc sàng lọc bệnh nhân có nguy cơ mắc COVID-19, trả kết quả xét nghiệm COVID-19 cho người dân thông qua hệ thống khai báo điện tử…

* Ứng dụng AI để nhận diện bệnh nhân COVID-19 bằng tiếng ho

Khi đại dịch COVID-19 bùng phát trở lại tại TP.HCM từ ngày 27/4/2021, đội ngũ y tế tại thành phố này phải tăng cường truy vết F0, F1, F2 và tiến hành các đợt xét nghiệm sàng lọc trên diện rộng bằng phương pháp test kháng nguyên hoặc xét nghiệm RT-PCR. Những phương pháp này đòi hỏi lực lượng y tế phải làm việc liên tục và người dân tập trung đông để lấy mẫu, rất tốn kém thời gian, nhân lực, vật lực và có thể phát sinh lây nhiễm trong quá trình lấy mẫu xét nghiệm.

Vì thế, từ cuối tháng 5/2021, TP.HCM đã sử dụng Robocall vào việc sàng lọc bệnh nhân có nguy cơ mắc COVID-19 trong dự án nghiên cứu AICOVIDVN.

Dự án AICOVIDVN đề xuất một giải pháp dựa vào một nghiên cứu do Viện Công nghệ Massachusettes (MIT) ở Mỹ công bố vào tháng 01/2021. Theo đó, khi virus mới xâm nhập cơ thể, chúng chưa xâm nhập đủ sâu để tạo ra các triệu chứng như sốt hay ho nhưng đã gây ra những tổn thương nhỏ và nhẹ trong phổi. Thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ nghe hàng ngàn mẫu tiếng ho của người có virus và không có virus, qua đó, phân tích và lọc được những tín hiệu mà tai người không nghe không phân biệt được. Khi được yêu cầu cố tình ho, phân tích tiếng ho này có thể nhận diện được sự hiện diện của virus. Giải pháp của MIT có thể giúp nhận diện COVID-19 với độ chính xác lên đến 97% (chỉ số AUC), và hiện nay đã đăng ký với FDA (ở Mỹ) từ tháng 1/2021 và đang chờ thẩm định, cấp phép để đưa vào sử dụng.

Từ kết quả nghiên cứu của MIT, dự án AICOVIDVN đã triển khai sử dụng AI tự động gọi điện cho người dân và đặt câu hỏi để họ tự khai báo triệu chứng, thông qua việc thu âm tiếng ho (4 đến 5 tiếng). Sau đó AI gửi các file thu âm tiếng ho này cho trang thông tin chính thức của dự án AICOVIDVN bằng Zalo hoặc Messenger. Các chuyên gia tham gia dự án đã sàng lọc tiếng ho dựa trên kết quả nghiên cứu của MIT và đưa ra những nhận định cuối cùng để sàng lọc bệnh nhân COVID-19.

Dự án AICOVIDVN đã thu âm 10.000 mẫu tiếng ho và các chuyên gia của dự án đã huấn luyện AI để gia tăng độ chính xác của giải pháp này.

Bên cạnh việc thu âm mẫu tiếng ho, AICOVIDVN tích cực chia sẻ thông tin về dự án và chuyển giao kết quả nghiên cứu cho các cơ quan chức năng thẩm định và nâng cấp, phát hiện được các ca bệnh ở nhiều giai đoạn khác nhau, cả khi chưa có triệu chứng. Từ đó tìm ra những người có virus đang còn lẫn trong cộng đồng, giúp nhanh chóng khoanh vùng dịch, giảm tải cho lực lượng tuyến đầu.

Có thể thấy hiệu quả của việc ứng dụng AI trong dự án AICOVIDVN đã tăng khả năng chẩn đoán sớm và giảm thiểu lây nhiễm chéo khi lấy mẫu bệnh phẩm.

* Trả kết quả xét nghiệm COVID-19 qua hệ thống khai báo y tế điệ n tử

Từ ngày 10/7/2021, Trung tâm kiểm soát dịch bệnh TP.HCM (HCDC) và Sở Y tế TP.HCM đã ứng dụng chuyển đổi số giúp người dân TP.HCM được nhận kết quả xét nghiệm COVID-19 qua hệ thống khai báo y tế điện tử. Kết quả này có giá trị tương đương với bản giấy, tờ kết quả xét nghiệm. Trước đó, ngày 8/7/2021, Sở Y tế TP.HCM đã triển khai thí điểm việc trả kết quả xét nghiệm COVID-19 cho người dân qua hệ thống khai báo y tế, khi người dân có nhu cầu cấp giấy xác nhận âm tính COVID-19. Đây là một trong những hạng mục ứng dụng chuyển đổi số quan trọng trong lĩnh vực y tế ở TP.HCM.

Ngoài ra, nhu cầu xét nghiệm và có giấy xác nhận âm tính với COVID-19 để có thể tham gia vận chuyển hàng hóa, lương thực thực phẩm và các hoạt động phòng chống dịch bệnh ở TP.HCM là cực kỳ lớn.

Vì thế, Sở Y tế TP.HCM cũng yêu cầu các đơn vị trực thuộc phải liên thông kết quả xét nghiệm với hệ thống khai báo y tế điện tử theo hướng dẫn của Sở kể từ ngày 10/7/2021. Các đơn vị trực thuộc còn phải hướng dẫn người dân tự tra cứu kết quả xét nghiệm trên điện thoại di động thông minh, thông tin rõ cho người dân biết kết quả xét nghiệm được xác định bằng mã QR trên hệ thống khai báo y tế, có giá trị tương đương với bản giấy tờ kết quả xét nghiệm.

Cùng ngày, Sở Y tế TP.HCM đã cập nhật danh sách các bệnh viện, trung tâm y tế đủ điều kiện xét nghiệm cho người dân khi có nhu cầu ra khỏi thành phố, Theo đó, tại TP.HCM hiện có 54 cơ sở y tế xét nghiệm nhanh kháng nguyên và 26 cơ sở xét nghiệm RT-PCR. Người dân chỉ cần tra cứu thông tin về các cơ sở xét nghiệm này trên internet và nhanh chóng tìm ra nơi thuận tiện nhất để đến xét nghiệm, tránh tình trạng phải di chuyển xa, không cần thiết trong bối cảnh TP.HCM áp dụng giãn cách xã hội để phòng chống dịch.

Ứng dụng AI để nhận diện bệnh nhân COVID-19 bằng tiếng ho sẽ giúp nhanh chóng phát hiện ra bệnh nhân tiềm ẩm; việc ứng dụng công CNTT để cung cấp kết quả điện tử, mã QR Code cho người được xét nghiệm sẽ giúp hạn chế tập trung đám đông, là nguyên nhân khiến dịch bệnh phát tán. Đồng thời, hệ thống dữ liệu liên thông sẽ có hiệu quả trong quản lý người bệnh và quản lý truy vết khi có F0 mới. Đây chính là những hiệu quả tích cực của chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế ở TP.HCM trong thời gian qua.

[Theo: Anh Lê, http://viettimes.vn; ngày 10 và 4/7/2021]
Nguồn: Những câu chuyện về chuyển đổi số của Bộ Thông tin và Truyền thông – Cục Tin học hóa