Cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam: Cần sớm đơn giản và chuyên nghiệp hóa bộ TTHC

Tham dự Hội thảo có các đại biểu đến từ các Bộ, ban, ngành Trung ương và đại diện các ngành có liên quan, lãnh đạo của hơn 100 doanh nghiệp và các hiệp hội, các chuyên gia, luật sư hoạt động tại 4 tỉnh, thành miền Trung gồm: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên Huế và TP Đà Nẵng.

Thủ tục đầu tư còn rườm rà, thiếu tính nhất quán

Sau hơn 13 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế- xã hội giai đoạn 2001-2010, cùng với những hoạt động cải cách về kinh tế, pháp luật và tư pháp, công cuộc cải cách hành chính mà trọng tâm là cải cách TTHC đã được Chính phủ và các bộ, ngành triển khai mạnh mẽ, thu được nhiều kết quả tích cực.

Đặc biệt, trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh, các TTHC trong các lĩnh vực như đất đai, thuế, hải quan, đăng ký kinh doanh… đã từng bước được đơn giản hóa, ngày càng gần hơn với thực tiễn và thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác cải cách hành chính vẫn còn rất nhiều vấn đề bất cập, thiếu thống nhất giữa các cơ quan ban ngành và các địa phương.

Hiện ở Việt Nam chưa có một qui trình cụ thể, thống nhất các TTHC mà nhà đầu tư phải thực hiện khi muốn triển khai một dự án đầu tư. Theo điều tra khảo sát của VCCI cho thấy, 8.053 doanh nghiệp trong nước và 1.540 doanh nghiệp FDI đánh giá những thủ tục phiền hà hàng đầu đối với nhà đầu tư là các thủ tục về đầu tư, đất đai, xây dựng. Chỉ tính riêng quy định pháp luật liên quan tới TTHC trong thực hiện dự án đầu tư đã có tới 6 luật, 10 nghị định, 9 thông tư.

Không chỉ vậy, ông Đậu Anh Tuấn – quyền trưởng ban Pháp chế VCCI cho hay, mỗi địa phương đều có những văn bản qui định điều chỉnh khác nhau, số lượng và trình tự thực hiện TTHC khác nhau cho cùng một vấn đề, sự chồng chéo các thủ tục giữa các ban ngành dẫn đến tình trạng “loạn sứ quân” gây nên sự ức chế đối với nhà đầu tư.

Hầu như không có cơ quan quản lý Nhà nước nước nắm toàn bộ hoạt động đầu tư của dự án. Sự phối hợp, cơ chế chia sẻ thông tin giữa các ban ngành và nội bộ các cơ quan nhà nước không thống nhất đã làm sức hút đầu tư FDI ở Việt Nam kém cạnh tranh hơn những quốc gia trong khu vực.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, Chủ tịch Hội đồng tư vấn cải cách TTHC của Thủ tướng Chính phủ, cũng thừa nhận: “Công tác cải cách hành chính, đơn giản hóa TTHC trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh thời gian qua vẫn còn rườm rà, phức tạp, chi phí tuân thủ còn lớn, gây cản trở cho hoạt động đầu tư, làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam, đồng thời còn cản trở sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước”.

Cần thiết lập bộ TTHC thống nhất

Tại Hội thảo, nhiều đại biểu đã thẳng thắn nêu ra những tồn tại, hạn chế do các TTHC nhiêu khê, không còn phù hợp hoặc không cần thiết trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh, cấp phép đầu tư… gây nhiều khó khăn, phiền hà cho nhà đầu và các doanh nghiệp.

Phó chủ tịch Thường trực UBND TP Đà Nẵng Võ Duy Khương cho rằng, nguyên nhân của vấn đề trên là do các nội dung hướng dẫn về đầu tư trong nhiều văn bản của bộ ngành còn chưa thật sự rõ ràng, đồng bộ.

Ông Võ Quang Huệ – Tổng giám đốc công ty Bosch tại Việt Nam cho rằng, để Việt Nam có sức cạnh tranh với các nước trong khu vực về thu hút đầu tư, thì cần đẩy nhanh hơn nữa tốc độ CCHC tại đất nước này.

Mà cụ thể là hoàn thiện kênh chính phủ điện tử để chuyên nghiệp hóa các qui trình thực hiện TTHC trong đầu tư. Qua đó, tác động mạnh đến tính cạnh tranh thu hút đầu tư FDI tại các nước trong khu vực, cải thiện bức tranh môi trường đầu tư và nền kinh tế của Việt Nam trong tương lai.

Theo kiến nghị từ phía VCCI, trong giai đoạn ngắn hạn từ nay đến năm 2015, Chính phủ cần rà soát toàn bộ qui trình để có sự thống nhất cao nhất, nhằm rút ngắn giấy tờ, thủ tục, thời gian, sự rủi ro cho nhà đầu tư. Ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh, hiện nay Việt Nam đang tiến hành sửa đổi, bổ sung các luật quan trọng như luật đất đai, xây dựng, đầu tư …; là cơ hội tốt để có một sự thống nhất trong các TTHC giữa bộ ngành, hình thành luật TTHC cho nhà đầu tư, dùng “một luật sửa nhiều luật” liên quan.

Được biết, các ý kiến trong Hội thảo sẽ được tổng hợp trình Chính phủ xem xét trong tháng 10/2013. Các doanh nghiệp đều kỳ vọng một bộ thủ tục đầu tư thống nhất, minh bạch, dễ thực hiện sớm được ban hành, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi nhất cho doanh nghiệp hoạt động, nâng cao sức cạnh tranh và hiệu quả.

Được biết, nếu bộ thủ tục này thông qua, thì sẽ rút ngắn được khoảng 1/2 thời gian thực hiện thủ tục liên quan đến dự án đầu tư từ 155-865 ngày xuống còn 80 – 385 ngày.

Bên cạnh đó, các thủ tục cũng được rút gọn thống nhất hơn so với qui trình ban đầu như không yêu cầu nhà đầu tư thực hiện thủ tục cấp giấy phép, thẩm định, phê duyệt qui hoạch; văn bản xác nhận hoặc thẩm định về nhu cầu sử dụng đất của cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên – môi trường…