Báo cáo kết quả giám sát thực hiện chính sách pháp luật về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng phát biểu

Theo Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng, Luật Nhà ở năm 2014 là đạo luật quan trọng, liên quan đến lợi ích thiết thân, tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, thị trường bất động sản, kinh tế xã hội của đất nước.

Các cơ quan của Trung ương và chính quyền địa phương trong chỉ đạo điều hành tổ chức thi hành Luật Nhà ở năm 2014, trong đó có các quy định về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trong phạm vi cả nước và ở từng địa phương, góp phần bảo đảm an sinh xã hội về nhà ở cho người dân, phát triển đô thị và thúc đẩy kinh tế phát triển.

Các quy định về quản lý, vận hành nhà chung cư đã ngày càng chi tiết, đầy đủ và cụ thể hơn, đặc biệt là các nội dung liên quan đến quyền và trách nhiệm của chủ đầu tư, Ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành, chủ sở hữu, người sử dụng, sự phối hợp của chính quyền địa phương nơi có nhà chung cư. Do vậy, đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân thực hiện đúng các quy định trong quá trình quản lý, vận hành nhà chung cư, góp phần đưa công tác quản lý, vận hành nhà chung cư trên cả nước đi vào ổn định, khắc phục được cơ bản những tồn tại trước đây trong quản lý, vận hành nhà chung cư, tạo nếp sống văn minh, hiện đại tại các đô thị.

Tuy nhiên, sau hơn 08 năm triển khai thi hành Luật Nhà ở năm 2014 đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế trong việc tổ chức thi hành pháp luật về quản lý, vận hành, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật chưa được khắc phục triệt để, một số quy định còn chưa thống nhất, chưa phù hợp với thực tiễn. Tình trạng tranh chấp trong quản lý, vận hành, bàn giao kinh phí bảo trì, diện tích sở hữu chung, riêng trong nhà chung cư diễn ra ở nhiều chung cư, chậm được giải quyết gây bức xúc trong dư luận.

Các địa phương đã vận dụng nhiều giải pháp để tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh việc cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ nhưng tiến độ vẫn không đạt. Chính sách, cơ chế chưa phù hợp yêu cầu thực tiễn nên chưa thu hút được doanh nghiệp, người dân trong việc cải tạo chung cư cũ, trong khi đó vốn ngân sách hạn hẹp, thiếu quỹ đất sạch để xây dựng chung cư tái định cư, việc xã hội hóa còn gặp nhiều khó khăn. Việc quy hoạch nhà ở tái định cư, chất lượng nhà ở còn nhiều bất cập, chưa làm cho người dân thấy được lợi ích của việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Để có thêm thông tin từ thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về nhà ở, ngày 13/12/2022, Ủy ban Pháp luật đã thành lập Đoàn Giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư”.

Phạm vi giám sát là việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư giai đoạn từ 01/7/2015 đến 30/11/2022. Nội dung giám sát là xem xét, đánh giá những kết quả đã đạt được, những hạn chế, bất cập, khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Trên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật và các quy định trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).

Tại phiên họp, bà Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết, việc quản lý, sử dụng quỹ bảo trì nhà chung cư còn một số tồn tại về chậm bàn giao kinh phí bảo trì, chủ đầu tư chiếm dụng kinh phí bảo trì để sử dụng vào mục đích khác, không công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì. Chưa có quy định cụ thể về việc xác định diện tích thuộc sở hữu của chủ căn hộ chung cư, diện tích thuộc sở hữu chung nên trong thực tiễn xảy ra nhiều vụ việc tranh chấp về vấn đề này. Chưa có quy định cụ thể về quản lý, vận hành chỗ để xe trong nhà chung cư; quy định về điều kiện của đơn vị quản lý, vận hành nhà chung cư chưa đầy đủ, cụ thể, chặt chẽ và chưa có sự quản lý nhà nước về đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ đối với đơn vị quản lý, vận hành nhà chung cư.

Quy định pháp luật về quản lý, vận hành nhà chung cư thuộc sở hữu nhà nước còn chưa đầy đủ, chưa điều chỉnh nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình quản lý, vận hành chung cư thuộc sở hữu nhà nước và tổ chức, hoạt động của đơn vị sự nghiệp thực hiện công tác quản lý, vận hành chung cư thuộc sở hữu nhà nước.

Qua giám sát, Đoàn giám sát nhận thấy tiến độ kiểm định, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư ở các đô thị lớn đang rất chậm. Trình tự, thủ tục đầu tư các dự án này còn nhiều rườm rà, trùng lặp về yêu cầu, điều kiện, nội dung quản lý dẫn đến thời gian thực hiện dự án bị kéo dài. Chính sách, cơ chế chưa phù hợp yêu cầu thực tiễn nên chưa thu hút được doanh nghiệp, người dân trong việc cải tạo chung cư cũ.

Do đó, Bộ Xây dựng cần phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra nghiên cứu, chỉnh lý các quy định về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, bao gồm các nội dung: (1) Sở hữu chung, riêng trong nhà chung cư; (2) Cách tính diện tích ban công, lộ gia, hộp kỹ thuật; (3) Ghi nhận phần sở hữu chung trên thiết kế kỹ thuật dự án chung cư, hợp đồng mua bán căn hộ; (4) Quản lý, vận hành nhà chung cư; (5) Việc quy định quyền và trách nhiệm của Ban quản trị, thành viên Ban quản trị (6) Chỗ đỗ xe ô tô trong nhà chung cư; (7) Nghĩa vụ đóng kinh phí bảo trì…

Đồng thời, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần quyết liệt trong việc chỉ đạo thực hiện quy định về quản lý, vận hành và cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Thực hiện các giải pháp đồng bộ nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật; tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành hữu quan trong việc hướng dẫn tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, giải quyết kịp thời các tranh chấp, khiếu nại ngay từ khi mới phát sinh. Tập trung đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư theo chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt.

Theo danang.gov.vn