500 CÂU HỎI – ĐÁP VỀ BIỂN, ĐẢO [Câu 2: Cần hiểu thế nào về rìa lục địa?]

Rìa lục địa

là phần kéo dài ngập trong nước địa dương của phần lục địa thuộc các quốc gia ven biển. Vùng rìa lục địa rất lớn, chiếm trương đương 22% diện tích bề mặt đại dương, đước cấu thành bởi ba thành phần là thềm lục địa, dốc lục địa và bờ lục địa.

Thềm lục địa

được quy định là phần nền lục địa ngập dưới nước với độ dốc thoai thoải (độ dốc trung bình 0,07-1o) thường kéo dài đến độ sâu 200m dưới mặt nước biển. Sự tồn tại của thềm lục địa trên Trái đất khá là đa dạng. Ở một số nơi như Chile, Peru, vùng Côte d’Azur ở phía Nam nước Pháp, ven biển miền Trung Việt Nam, thềm lục địa hầu như không tồn tại hoặc có bề rộng rất hẹp, chỉ khoảng 70km. Thềm lục địa ở một số khu vực khác lại rất rộng, khoảng 500km, như thềm lục địa Brazil, Argentina, Australia.

Dốc lục địa

là phần nằm giữa thềm lục địa và bờ lục địa, phân biệt với thềm lục địa bằng một sự thay đổi độ dốc đột ngột, trung bình khoảng 4-5o, đôi khi lên tới 45o. Vùng dốc lục địa thường đạt tới độ sâu 3.000-4.000m.

Bờ lục địa

là vùng tiếp theo dốc lục địa khi độ dốc thoải trở lại, thường rất nhỏ (khoảng 0,5o) mở rộng từ chân dốc lục địa cho đến khi gặp đáy đại dương, khoảng cách này thường thay đổi trong khoảng 50-500km. Vùng bờ lục địa này được tạo thành từ các lớp trầm tích, đôi khi có bề dày lên tới hàng chục kilômét.

Bên ngoài rìa lục địa là đáy đại dương có độ sâu lớn, đôi khi vượt quá 6.000m với các dãy núi đại dương ngầm. Dưới đáy đại dương có những hố sâu tới 11.000m.