Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động nhằm tạo ra bước đột phá trong nhận thức, hành động của cán bộ, hội viên, phụ nữ về vai trò, vị trí, tầm quan trọng gia đình; góp phần thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ “Hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc”. Nội dung của cuộc vận động này có nhiều điểm tương đồng với nội dung của Phong trào “Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân” do Bộ Y tế phát động.

Gia đình “5 không” là:

– Không đói nghèo: Tức là gia đình vượt qua ngưỡng hộ nghèo theo quy định của Nhà nước, tức phải đạt thu nhập bình quân đầu người từ 400.000đ/người/tháng trở lên. Có các điều kiện đảm bảo cho việc ăn, ở, mặc và chi tiêu đạt mức trung bình của xã hội; có các phương tiện đảm bảo cho nhu cầu sinh hoạt tối thiểu trong cuộc sống gia đình.

– Không vi phạm pháp luật và mắc tệ nạn xã hội: Gia đình chấp hành tốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; thực hiện tốt các hương ước, quy ước của địa phương. Không có thành viên trong gia đình vi phạm pháp luật bị đưa ra truy tố, xét xử hoặc xử phạt hành chính, cảnh cáo, nhắc nhở trước cộng đồng. Không có thành viên trong gia đình mắc các tệ nạn xã hội như: đánh bạc dưới mọi hình thức (cá cược, đánh bài ăn tiền, lô, đề…); làm mại dâm; buôn bán, vận chuyển và sử dụng ma túy; mê tín dị đoan, rượu chè say xỉn gây mất trật tự xã hội…

– Không có bạo lực gia đình: Mọi thành viên trong gia đình đều yêu thương, tôn trọng lẫn nhau, cùng chia sẻ mọi quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm. Con, cháu kính trọng, hiếu thảo với ông, bà, cha, mẹ; cha, mẹ yêu thương, lắng nghe, tôn trọng con; đối xử công bằng như con trai, con gái với con rể, con dâu.

– Không sinh con thứ 3 trở lên: Mỗi gia đình chỉ nên dừng lại ở 1 đến 2 con để có điều kiện nuôi dạy con cho tốt; không sinh con thứ 3 trở lên trừ trường hợp được sinh con thứ 3 theo quy định tại Nghị định số 20/2010/NĐ-CP của Chính phủ.

– Không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học.

Gia đình “3 sạch” là:

sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ. Trong đó, “sạch nhà” gắn với việc bảo đảm vệ sinh thân thể, chăm sóc sức khoẻ các thành viên trong gia đình, sử dụng nước sạch, công trình phụ hợp vệ sinh, không làm chuồng trại gần nơi ở của gia đình; “sạch bếp” gắn với vệ sinh với an toàn vệ sinh thực phẩm; “sạch ngõ” gắn với ý thức tự giác xây dựng, thực hiện giữ gìn, bảo vệ môi trường tại khu dân cư, thôn, bản…

Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” được phát động và triển khai trong toàn quốc với các nội dung cụ thể sẽ giúp cho hàng triệu phụ nữ nâng cao nhận thức, hiểu biết về trách nhiệm người vợ, người mẹ trong gia đình, thực hiện tổ chức tốt cuộc sống gia đình, nuôi, dạy con tốt, hạn chế tệ nạn xã hội xâm nhập vào gia đình, giữ gìn trật tự an ninh xã hội. Các hoạt động của cuộc vận động này làm cho công tác hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình ngày càng đi vào chiều sâu và có hiệu quả; là tiền đề quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, xây dựng đời sống cộng đồng văn minh; là cách tốt nhất để chị em phụ nữ tham gia vào Chương trình xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn và các chương trình khác với việc bắt đầu từ ngay gia đình của mình.

Các cụ xưa có câu “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”. Muốn tổ ấm trở thành chốn bình yên đi về của các thành viên trong gia đình, người phụ nữ phải nỗ lực rất lớn để làm tròn thiên chức người vợ, người mẹ, là cách tốt nhất để giữ gìn, bảo vệ tổ ấm gia đình.

Căn cứ vào hướng dẫn của cuộc vận động “5 không, 3 sạch”, mỗi người phụ nữ cần rà soát xem mức độ đạt được các tiêu chí của gia đình mình, chủ động bàn bạc với các thành viên trong gia đình xây dựng kế hoạch phấn đấu trong thời gian tới, tập trung vào làm tốt những công việc sau:

– Tích cực học tập nâng cao nhận thức và nghiêm chỉnh chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; quy chế dân chủ ở cơ sở, quy ước, hương ước của địa phương.

– Học tập kiến thức khoa học kỹ thuật để áp dụng vào sản xuất; học nghề để phát triển kinh tế gia đình, tăng thu nhập.

– Học tập và áp dụng các kiến thức nuôi, dạy con theo khoa học, quan tâm chế độ dinh dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho trẻ, nhất là trẻ em từ 0-6 tuổi.

– Chủ động cùng các thành viên tổ chức tốt cuộc sống gia đình, phòng ngừa bạo lực gia đình, phòng ngừa tệ nạn xã hội, các loại tội phạm xâm nhập vào gia đình. Quan tâm quản lý, giáo dục con ở lứa tuổi vị thành niên; xây dựng không khí gia đình đầm ấm, yêu thương, tôn trọng lẫn nhau, tạo sự quý trọng, ý thức giữ gìn tổ ấm của mỗi thành viên; không phân biệt đối xử con trai, con gái.

– Áp dụng các kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất, chế biến, kinh doanh. Thực hiện sản xuất rau an toàn, chăn nuôi gia cầm trong rào chắn, chuồng riêng, không thả rông gia súc, gia cầm; chế biến, sử dụng thực phẩm vệ sinh, an toàn.

– Sử dụng nước máy (nếu có); xây dựng và sử dụng bể nước, giếng nước, đường thoát nước thải, nhà tắm, nhà tiêu hợp vệ sinh. Để xà phòng gần nơi sử dụng nước; thực hiện rửa tay bằng xà phòng tại các thời điểm: trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn (kể cả trước khi cho trẻ ăn, cho trẻ bú), sau khi đi vệ sinh và sau khi làm vệ sinh cho trẻ.

– Chủ động bàn bạc với chồng áp dụng biện pháp tránh thai phù hợp. Định kỳ đi khám, chữa bệnh, nhất là các bệnh liên quan đến giới tính.

– Chuẩn bị các điều kiện thuận lợi cho trẻ đến trường đúng độ tuổi.

– Sắp xếp nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, thường xuyên dọn vệ sinh nhà, bếp, ngõ; động viên nam giới chia sẻ công việc gia đình.

Những năm qua, với phương châm tác động vào đơn vị gia đình thông qua đối tượng trực tiếp là phụ nữ, Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp đã triển khai nhiều hoạt động tập trung vào tuyên truyền, vận động và hướng dẫn, hỗ trợ phụ nữ thực hiện vai trò quan trọng của mình trong xây dựng gia đình theo các tiêu chí “no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc”.

Các hình thức, mô hình như: Câu lạc bộ “Gia đình hạnh phúc”, “Không sinh con thứ 3”, “Gia đình không có trẻ suy dinh dưỡng”, “Gia đình không có bạo lực”, đã tập hợp và truyền thông, giáo dục, vận động phụ nữ, gia đình, cộng đồng nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, thực hiện dân số – kế hoạch hóa gia đình, thực hành chăm sóc sức khỏe sinh sản, nuôi dạy con, phòng chống tệ nạn xã hội…; tuyên truyền nâng cao nhận thức về vai trò của gia đình, trách nhiệm của phụ nữ, nam giới và các thành viên gia đình trong xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc; phổ biến và vận động phụ nữ cùng các thành viên gia đình thực hiện pháp luật về hôn nhân gia đình; giữ gìn, phát huy các phẩm chất tốt đẹp của gia đình Việt Nam. Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” là bước phát triển tiếp theo của các phong trào do Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam phát động. Từ Cuộc vận động này, tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc nhiệm kỳ 2012 – 2017 đã thông qua chỉ tiêu: 100% gia đình hội viên được tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; trong đó, 70% trở lên hộ gia đình đạt tiêu chuẩn “5 không, 3 sạch”.

Để Phong trào “Vệ sinh yêu nước, nâng cao sức khỏe nhân dân” và Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” lan tỏa trong cuộc sống và tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức cuộc sống và sinh hoạt của mỗi gia đình, bên cạnh vai trò chủ đạo của các cấp Hội phụ nữ, cần có sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị. Trước hết, cần làm tốt công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức nhằm nâng cao nhận thức và đề cao ý thức trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức chính trị – xã hội với các hoạt động này. Tăng cường truyền thông tới từng cộng đồng dân cư, từng gia đình và mỗi người dân về tầm quan trọng, lợi ích của cuộc vận động với sức khỏe, hạnh phúc của mỗi người, mỗi gia đình, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Giải pháp lâu dài là các cấp, các ngành cần quan tâm đầu tư các chương trình, dự án cho công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, nước sạch, vệ sinh môi trường, phát triển kinh tế gia đình, đào tạo nghề, mở các lớp trang bị kiến thức, kỹ năng sống, quản lý gia đình cho phụ nữ…