Hệ thống đèn tín hiệu giao thông và vận tải công cộng: giảm ùn tắc, tăng tốc độ lưu thông

Với 64 cụm đèn tín hiệu và 33 camera đặt tại các nút giao thông được kết nối về Trung tâm, hệ thống này cơ bản đã “phủ sóng” hết các nút giao thông quan trọng khu vực trung tâm thành phố. Nhớ lại những ngày đầu triển khai lắp đặt hệ thống, ông Đặng Nam Sơn, Giám đốc Trung tâm cho biết, ngày nào cũng nhận những cuộc điện thoại của người dân phản đối hệ thống đèn tín hiệu gây khó khăn cho các phương tiện. Nguyên nhân là phần mềm điều khiển do các chuyên gia đến từ Tây Ban Nha viết dựa trên cơ sở dữ liệu chuẩn của giao thông châu Âu nên khi áp dụng vào Việt Nam không phát huy được tác dụng. Trước thực tế đó, các kỹ sư của Trung tâm nghiên cứu cài đặt lại phần mềm trên cơ sở dữ liệu được thực hiện từ các trục đường của thành phố Đà Nẵng. Thay vì sử dụng chế độ đèn hoạt động theo từng tiểu khu vực theo cách lập trình của các chuyên gia Tây Ban Nha, căn cứ lưu lượng phương tiện trên các trục đường vào những giờ cụ thể trong ngày, các kỹ sư của Trung tâm đã cài đặt lại chế độ đèn hoạt động theo mô hình “làn sóng xanh”. Tức là, nếu khi đi đến các ngã tư gặp đèn xanh thì ngã tư kế tiếp đèn cũng ở chế độ xanh. Với trục đường lớn, lưu lượng phương tiện cao thì thời gian chờ đèn chuyển màu lâu hơn tránh ùn tắc trong nút. Với cách lập trình linh động này, tốc độ lưu thông trung bình trong khu vực trung tâm thành phố qua kiểm tra đã cải thiện đáng kể. Nếu như trước khi hệ thống đèn tín hiệu chưa đưa vào sử dụng thì tốc độ trung bình của các phương tiện chỉ đạt 20-25km/giờ, thì nay đã được nâng lên 30-35km/giờ trong khu vực nội thành.

Bên cạnh đó, nhờ cách cài đặt nhiều chế độ trong ngày như vào các giờ cao điểm, giờ thấp điểm, ngày cuối tuần… tạo chế độ hoạt động khá linh hoạt nên tại các nút giao thông người và phương tiện lưu thông khá thuận lợi. Trong trường hợp xảy ra ùn tắc cục bộ, thì từ Trung tâm có thể can thiệp trực tiếp để chuyển đổi chế độ đèn phù hợp hơn, hoặc có thể chuyển sang chế độ đèn vàng nhấp nháy để các phương tiện dễ dàng lưu thông. Theo khảo sát của Trung tâm, qua thời gian đưa vào sử dụng, các điểm ùn tắc trong giờ cao điểm đã giảm hẳn, và thời gian xảy ra ùn tắc cũng đã rút ngắn xuống đáng kể với khoảng 5-10 phút. Cũng  nhờ hệ thống camera ghi hình, Thanh tra giao thông của Sở Giao thông vận tải đã lập biên bản xử phạt nguội trên 1 nghìn trường hợp (chủ yếu là lỗi đậu, đỗ ô-tô không đúng nơi quy định). Đặc biệt nhờ có các camera, những vụ TNGT xảy ra tại các nút giao thông quan trọng trong thời gian gần đây đều được ghi lại hình ảnh. Vì vậy, công tác điều tra, xử lý của các cơ quan chức năng gặp nhiều thuận lợi, nhất là trong việc xác định lỗi thuộc về ai trong các vụ TNGT.

Tuy nhiên, những kết quả trên chủ yếu đối với các loại phương tiện ô-tô, xe máy, còn người đi bộ hoặc điều khiển xe đạp lại không chú ý. Quan sát từ phòng kỹ thuật của Trung tâm thì thấy cảnh người đi bộ chủ yếu tham gia giao thông theo “lệ” chứ không chịu đi theo luật. Hình ảnh từ các camera cho thấy, gần như người đi bộ và xe thô sơ không hề quan tâm đến đèn tín hiệu giao thông. Theo các nhân viên kỹ thuật, qua màn hình nhiều khi thấy xe tải đang đi vào nút giao thông nhưng người đi bộ hoặc xe đạp vẫn băng qua đường.

Vì vậy, công tác tuyên truyền trong thời gian tới cần mở rộng đối tượng, đến với mọi người dân, để ai cũng có quyền lợi và nghĩa vụ như nhau trong quá trình tham gia giao thông.