Đường phố Đà Nẵng mang tên danh nhân: Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị

Danh nhân Lê Thanh Nghị là một chính khách Việt Nam. Ông từng giữ chức Phó Thủ tướng từ năm 1960 đến 1980, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội đồng Nhà nước (1982-1986). Hôm nay là kỷ niệm 103 năm ngày sinh của Ông (6/3/1911).

Lê Thanh Nghị tên thật là Nguyễn Khắc Xứng hay Nguyễn Văn Xứng, quê tại huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (nay thuộc huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương). Gia đình Ông gồm 8 người con, trong đó 4 người con trai đều là những chính khách quan trọng của Việt Nam như Nguyễn Khoái (Lê Thành Lập), Nguyễn Khắc Xứng (Lê Thanh Nghị), Nguyễn Năng Hách, Nguyễn Thiệu Ước (Lê Thành Ân).

Năm 1928, Ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng, sau đó gia nhập Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội (năm 1929). Một năm sau, Ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 5/1930, Ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hải Phòng, sau đó bị tuyên án tù chung thân và đày ra Côn Đảo. Năm 1936, Ông được ân xá nhưng vẫn bị quản thúc tại quê nhà. Nhằm có thêm điều kiện tiếp tục hoạt động cách mạng vừa để sinh kế, Ông xin làm ở Nhà máy Nước Ninh Giang. Không bao lâu sau, Ông bắt liên lạc được với tổ chức, hoạt động bí mật ở Hải Dương và Hải Phòng, xây dựng nhiều cơ sở đảng, tham gia Thành ủy Hà Nội. Cuối năm 1937, Ông được cử về hoạt động ở Hải Dương. Giữa năm 1939, Ông công tác ở Xứ ủy Bắc Kỳ, tham gia Ban cán sự Liên tỉnh B.

Đầu năm 1940, Lê Thanh Nghị bị bắt lần hai và bị kết án 5 năm tù, đày tại nhà tù Sơn La. Đầu năm 1945, sau khi được thả, Ông tiếp tục hoạt động tại Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ. Ngày 9/3/1945, Ông được cử vào Ủy ban Quân sự Bắc Kỳ, trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa vũ trang ở khu III. Từ năm 1945 – 1955, Ông giữ nhiều chức vụ quan trọng như: Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ Bắc Kỳ (1946); Bí thư Liên khu ủy, kiêm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu 3 và Chính ủy Bộ Tư lệnh Liên khu 3 (1951), Bí thư Thành ủy Hà Nội (1953 – 1954), Bộ trưởng Bộ Công nghiệp (1955).

Năm 1960, Ông được cử làm Phó Thủ tướng Chính phủ, kiêm Chủ nhiệm Văn phòng Công nghiệp Phủ Thủ tướng, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban kiến thiết cơ bản nhà nước (năm 1963). Năm 1967, Ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Công nghiệp nặng. Từ năm 1974 – 1980, Ông tiếp tục làm Phó Thủ tướng Chính phủ, kiêm Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch Nhà nước. Từ 1981 – 1986, Ông được bầu làm Phó Chủ tịch, kiêm Tổng thư ký Hội đồng Nhà nước. Năm 1987, Ông nghỉ hưu do sức khỏe giảm sút. Hai năm sau (16/8/1989), Ông qua đời tại Hà Nội.

Tại Đà Nẵng, con đường mang tên danh nhân Lê Thanh Nghị có chiều dài 2135m, nối từ đường Tiểu La đến đường Cách Mạng Tháng 8, thuộc quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng.

Tài liệu tham khảo chính: Theo Nghị quyết số 97/2010/NQ-HĐND ngày 03/12/2010 của Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng về đặt tên một số đường trên địa bàn thành phố.