Đường phố Đà Nẵng mang tên danh nhân: Luật sư Phan Văn Trường

Danh nhân Phan Văn Trường là một trong những tiến sĩ luật đầu tiên của Việt Nam. Ông còn là một nhà báo hoạt động tích cực trong Nhóm người Việt Nam yêu nước, được người đương thời gọi là “nhóm Ngũ long” tại Pháp gồm: Phan Văn Trường, Phan Châu Trinh, Nguyễn Thế Truyền, Nguyễn An Ninh và Nguyễn Sinh Cung.

Phan Văn Trường sinh ngày 25/9/1876 tại làng Ðông Ngạc, huyện Từ Liêm, Hà Nội trong một gia đình có truyền thống khoa bảng. Từ năm 1912 đến năm 1916, Ông cùng với Phan Châu Trinh, lập ra Hội Đồng bào thân ái (tiếng Pháp: La Fraternité des compatriotes) do Ông làm Hội trưởng. Đây là một trong những tổ chức đầu tiên của người Việt tại Pháp. Vì nghi ngờ Ông và Phan Châu Trinh có liên hệ với phong trào bạo động Việt Nam Quang phục Hội, chính quyền Pháp đã bắt giam cả hai sau sự kiện Việt Nam Quang phục Hội đánh bom tại Hà Nội. Tuy nhiên, đến năm 1915, chính quyền Pháp buộc phải thả hai ông.

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Ông đỗ Tiến sĩ Luật khoa ở Pháp, lúc này Phan Văn Trường tiếp tục hoạt động trong nhóm người Việt Nam yêu nước tại Pháp cùng Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc. Ông là một trong bốn người ký tên bản “

Revendications du peuple annamite

” (hay còn gọi là “Yêu sách của nhân dân Việt Nam”) năm 1919 với bút hiệu Nguyễn Ái Quốc và được coi là “kiến trúc sư” của văn bản này.

Cuối năm 1925, Ông về nước, cùng Nguyễn An Ninh xuất bản báo

Chuông rè (La Cloche Félée)

và

Nước Nam (L’Annam)

bằng tiếng Pháp tại Sài Gòn. Ông tích cực đấu tranh chống các chính sách của thực dân Pháp. Ông cũng là một trong những người Việt Nam đầu tiên tìm hiểu Chủ nghĩa Mác và là người đầu tiên cho đăng

Tuyên ngôn Đảng Cộng sản

của Mác, Ăngghen cùng một loạt bài công kích chủ nghĩa đế quốc khi làm Chủ bút (tức Tổng Biên tập) tờ báo

L’Annam

. Ngoài ra, Ông cũng cho đăng một số bài của các báo

Người cùng khổ

(của Hội Liên hiệp thuộc địa),

Nhân đạo

(của Đảng Cộng sản Pháp),

Diễn đàn thông tin quốc tế

(của Quốc tế Cộng sản). Sau đó, Ông bị chính quyền Pháp kết án tù.

Năm 1933, Ông ra Hà Nội để thăm gia đình và tìm hiểu phong trào yêu nước tại miền Bắc. Không may, Ông ngã bệnh và phải ở lại Hà Nội để điều trị. Khi bệnh thuyên giảm, Ông khẩn trương lên đường vào Nam nhưng mới đến Đà Nẵng, bệnh tái phát, Ông lại phải quay ra Hà Nội và ở tại nhà anh trai là Phan Cao Lũy để điều trị. Tuy nhiên, do bệnh nặng không thể cứu chữa, Ông đã qua đời vào ngày

23/4/1933

ở nơi đây.

Tại Đà Nẵng, con đường mang tên danh nhân Phan Văn Trường có chiều dài 590m, rộng 5,5m, điểm đầu nối với đường Nguyễn Tất Thành, thuộc quận Liên Chiểu, TP. Đà Nẵng.