Đô thị quốc tế – hướng tiếp cận mới của Đà Nẵng

Đô thị quốc tế là một địa điểm có những lợi thế địa kinh tế phù hợp với nhu cầu làm việc và sinh hoạt của người nước ngoài (Âu,Mỹ) có các thể chế hành chính và kinh tế theo chuẩn quốc tế, cơ sở hạ tầng KT-XH hiện đại, môi trường sống đẳng cấp quốc tế, an ninh và an toàn xã hội tốt.

Hiện nay trên thế giới, tại nhiều quốc gia đã hình thành những đô thị là trung tâm chính trị -kinh tế- văn hóa mang tầm ảnh hưởng quốc tế. Nhiều quốc gia cũng đã xây dựng các đặc khu, khu kinh tế tự do nhằm thu hút đầu tư, phát triển. Trong khu vực Đông Á có Sigapore và Hồng Kông là một loại hình đô thị quốc tế khá phát triển nhưng đến nay, sau hơn nửa thế kỷ xây dựng đã có phần lạc hậu.

Được coi là thành công nhất trong giai đoạn hiện nay, theo đánh giá của PGS TS Võ Đại Lược, là Khu kinh tế Incheon của Hàn Quốc và Dubai (tiểu vương quốc Ả rập). Khu Incheon mới được xây dựng khoảng 10 năm gần đây nhờ vào việc lấp 200km2 biển để xây dựng sân bay quốc tế, cảng biển nước sâu, áp dụng thể chế Mỹ và thu hút đầu tư chủ yếu từ các công ty đầu tư của Mỹ.

Ở Dubai, dân số chỉ hơn 1 triệu người nhưng 80% dân số là người nước ngoài với 180 quốc tịch khác nhau, ngôn ngữ giao tiếp chính là tiếng Anh. Người ta đã xây dựng tại đây 20 loại hình đô thị: đô thị thể thao, đô thị hội nghị quốc tế, đô thị triển lãm quốc tế, đô thị mua sắm, đô thị lễ hội… ở đây có các thiết chế hạ tầng tầm quốc tế như các trung tâm hội nghị, triển lãm, khách sạn 7 sao với giá phòng có khi lên đến 25.000USD/đêm.

Để có được những đô thị quốc tế thành công như thế, phải có những cơ chế chính sách đặc thù mà trước hết là chính sách nhân tài. Ở Singapore, ông Lý Quang Diệu xây dựng chính phủ chỉ bổ nhiệm 2 người Singapore làm bộ trưởng, còn các bộ trưởng khác đều là người nước ngoài được thuê để điều hành với mức lương 1 triệu USD/năm, cao hơn lương tổng thống Mỹ. Ở Dubai, người Dubai chỉ làm bộ trưởng quốc phòng và cảnh sát còn lại các chức vụ khác kể cả thị trưởng, hiệu trưởng, viện trưởng… đều thuê người nước ngoài. Hàn Quốc cũng đã mạnh tay thuê một nhà tài chính quốc tế, quốc tịch Mỹ, gốc Hàn làm trưởng ban xây dựng khu kinh tế Incheon.

Ngoài việc trọng dụng nhân tài, các đô thị quốc tế thành công còn được áp dụng một số các cơ chế chính sách đặc biệt. Ví dụ như ở Dubai miễn mọi loại thuế mà chỉ thu phí với mức khá cao; chính sách “bầu trời mở” cho các hãng hàng không từ các nước đến tự do; chính sách cấp visa thuận lợi, miễn thị thực cho nhiều quốc gia …

Một số gợi ý cho Đà Nẵng



Hiện tại ở Việt Nam, cũng đã manh nha một số địa điểm để có thể tiến hành xây dựng những đô thị quốc tế. Tuy nhiên do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, những dự án xây dựng này chưa thể triển khai được.

Đà Nẵng được đánh giá là có nhiều điều kiện cơ bản tốt như vị thế địa lý, cơ sở hạ tầng, môi trường sống, an ninh an toàn… Tuy nhiên, mức tốt này chỉ ở tầm cỡ quốc gia, chưa mang đẳng cấp quốc tế. Trong những năm qua, Đà Nẵng đã biết tận dụng khai thác các lợi thế này để phát triển, nhưng nhìn lại cũng dễ nhận thấy là sức phát triển đã tới hạn. Muốn bứt phá hơn nữa, Đà Nẵng chỉ còn con đường mở cửa, hội nhập sâu hơn và việc xây dựng đô thị quốc tế có thể coi là một hướng gợi mở. TS Võ Đại Lược gợi ý, Đà Nẵng có thể xây dựng loại hình đô thị biển quốc tế với các đặc trưng: sinh thái tốt, kinh tế biển năng động, đô thị hóa theo hướng quốc tế.

Để thực hiện được việc đó, Đà Nẵng cần thực hiện việc quy hoạch lại theo hướng mới, thu hút nhân tài và xây dựng những thể chế hành chính và kinh tế phù hợp. TS Võ Đại Lược cũng khuyến nghị Đà Nẵng nên thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đến và để họ tự chọn địa điểm, tự tiến hành quy hoạch, đầu tư, xây dựng và đề xuất các cơ chế quản lý. Đà Nẵng cần tạo niềm tin cho các nhà đầu tư về tính ổn định lâu dài của dự án với tầm nhìn cả trăm năm nhưng cần phải xúc tiến ngay để khỏi tuột mất cơ hội. Hiện nay, sự cạnh tranh trên thế giới không còn là cạnh tranh tầm các công ty, tập đoàn mà là sự cạnh tranh giữa các quốc gia. Việc xây dựng khu đô thị quốc tế ngoài việc thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế thì còn là việc đan xen nhiều lợi ích trong đó có cả lợi ích bảo vệ an ninh quốc gia.