Đường phố mang tên danh nhân: Nhà thơ Lê Anh Xuân

Nhà thơ Lê Anh Xuân được rất nhiều người biết và yêu mến vào những năm 60 của thế kỷ trước. Các bài thơ của Lê Anh Xuân thường xuyên được trình bày trong tiết mục Tiếng thơ của Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam – là tiết mục được mong đợi nhất của người dân thời đó. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên nhà thơ Lê Anh Xuân có chiều dài 315m, rộng 5,5m, thuộc quận Hải Châu. Nhân kỷ niệm 74 năm ngày sinh của nhà thơ (5/6/1940), Tổng đài Dịch vụ công xin gửi đến Quý anh/chị thông tin về nhà thơ Lê Anh Xuân.

Lê Anh Xuân có tên thật là Ca Lê Hiến, sinh tại thị xã Bến Tre. Cha Anh là giáo sư Ca Văn Thỉnh, một nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học. Lê Anh Xuân sớm tiếp xúc với văn thơ từ nhỏ, năm 12 tuổi, Anh đã bắt đầu vừa học văn hóa, vừa học việc ở nhà in Trịnh Đình Trọng thuộc Sở Giáo dục Nam Bộ trong chiến khu. Năm 1954, Anh theo gia đình tập kết ra Bắc, học ở các trường học sinh miền Nam, Trường phổ thông trung học Nguyễn Trãi (Hà Nội), rồi vào học khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bài thơ đầu tiên của Anh ra mắt bạn đọc,

Nhớ mưa quê hương

với dòng cảm xúc thương nhớ da diết miền Nam, đã chiếm được cảm tình của độc giả và đoạt giải nhì trong cuộc thi thơ năm 1960 của tạp chí Văn nghệ. Tốt nghiệp đại học, Lê Anh Xuân được giữ lại làm cán bộ giảng dạy ở khoa Sử và được cử đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài nhưng Anh đã từ chối để trở về quê hương chiến đấu.

Tháng 12 năm 1964, Lê Anh Xuân tình nguyện về Nam và công tác ở Tiểu ban Giáo dục thuộc Ban tuyên Huấn Trung ương cục. Đến tháng 7 năm 1965, Anh chuyển sang công tác ở Hội văn Nghệ Giải Phóng.Từ đây, Lê Anh Xuân sống và chiến đấu với tư cách là người chiến sĩ – nghệ sĩ. Cuối năm 1964, Anh vượt Trường Sơn vào miền Nam, làm việc ở Tiểu ban Giáo dục thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương cục miền Nam và sau đó là Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam. Trong thời gian này, Anh bắt đầu sử dụng bút danh Lê Anh Xuân. Năm 1966, Anh tham gia Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngoài làm thơ, Anh còn viết cả văn xuôi. Trong đợt 2 Tổng tấn công tết Mậu Thân (1968), Anh hy sinh trên đường tiến quân vào Sài Gòn ở xã Phước Lợi, huyện Cần Đước, tỉnh Long An.

Trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, Lê Anh Xuân đã sáng tác khá nhiều bài thơ chủ yếu thể hiện tình yêu đối với quê hương đất nước, đặc biệt là vùng quê Bến Tre của mình. Các tác phẩm tiểu biểu:

Tiếng gà gáy

(thơ),

Hoa dừa

(thơ),

Giữ đất

(truyện ký),

Trường ca Nguyễn Văn Trỗi

(gần 1.500 câu lục bát). Những bài thơ: Nhớ mưa quê hương, Trở về quê nội, Gửi miền Bắc,… được độc giả yêu mến. Bài thơ cuối cùng của Anh sáng tác năm 1968:

Dáng đứng Việt Nam

được coi là một trong những bài thơ tiêu biểu viết về người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam đã được đưa vào sách giáo khoa phổ thông:


“Từ dáng đứng của anh giữa đường băng Tân Sơn Nhất

Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân”.



Lê Anh Xuân được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (2001), danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (năm 2011).

Tài liệu tham khảo chính: Theo Nghị quyết số 32/2005/NQ-HĐND khóa VII, kỳ họp thứ 6,  ngày 28/12/2005 về đặt tên một số đường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.