Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng lần X, nhiệm kỳ 2014-2019: Đẩy mạnh thực hiện và hoàn thành chức năng đã được hiến định “Giám sát và Phản biện xã hội”

Đến dự ĐH ngoài 300 đại biểu chính thức đến từ Ủy ban (UB) MT Tổ quốc và các tổ chức thành viên của MT Tổ quốc Việt Nam TP, còn có gần 200 đại biểu khách mời.

Các đồng chí Nguyễn Lam – Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Trần Thọ – Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐNDTP; Văn Hữu Chiến – Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBNDTP đã tham dự và phát biểu cùng Đại hội.

“Đại hội MT Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng lần thứ X (nhiệm kỳ 2014-2019) là sự kiện chính trị quan trọng trong đời sống chính trị của các tầng lớp nhân dân TP nói chung và hệ thống MT Tổ quốc Việt Nam các cấp nói riêng. Đại hội được tiến hành trong thời điểm toàn Đảng, toàn quân và toàn dân TP đang thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP lần thứ XX vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Kể từ Đại hội MT Tổ quốc Việt Nam TP lần thứ IX đến nay, hệ thống MT Tổ quốc Việt Nam các cấp trên địa bàn TP đã thể hiện tốt vai trò là một tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện và mang tính nhân dân sâu sắc.

MT Tổ quốc Việt Nam các cấp đã tiếp tục khẳng định sự đóng góp ton lớn của mình trong việc tập hợp, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực; vị thế của Đà Nẵng được nâng cao, trở thành một trong những đô thị lớn của cả nước, một trung tâm kinh tế- xã hội của miền Trung. Đây chính là sự kết tinh công sức, trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP; là động lực quan trọng để tiếp tục thúc đẩy sự nghiệp xây dựng và phát triển TP trong thời kỳ mới…” – Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch UBMT Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng khóa IX (nhiệm kỳ 2009-2014), ông Nguyễn Mạnh Hùng, khẳng định trong diễn văn khai mạc Đại hội.

Phát biểu cùng Đại hội, Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Nguyễn Lam nhấn mạnh:

TP. Đà Nẵng là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, kiên cường trong kháng chiến chống ngoại xâm. Trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước, nhất là qua 10 năm thực hiện Nghị quyết 33-NQ/TW, ngày 16/10/2003 của Bộ Chính trị về “Về xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Đà Nẵng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, năng động, sáng tạo, xây dựng thành phố phát triển mọi mặt, trở thành một thành phố cảng biển lớn, là đô thị trung tâm cấp quốc gia, là một trong những trọng điểm phát triển của đất nước, góp phần quan trọng thúc đẩy các tỉnh khác trong khu vực phát triển và trở thành trung tâm kinh tế – xã hội của các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Trong thành tựu chung đó có sự nỗ lực, đóng góp thiết thực của hệ thống MT Tổ quốc Việt Nam các cấp TP Đà Nẵng.

Báo cáo tổng kết công tác nhiệm kỳ IX của MT Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng đã nêu bật được những đóng góp của MT Tổ quốc Việt Nam các cấp TP vào sự phát triển của Đà Nẵng trong 5 năm vừa qua (2009-2014). Qua đó, tôi thấy nổi lên những kết quả và mô hình hoạt động đáng biểu dương, trân trọng.

Cùng với việc tăng cường và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, một trong những nét nổi bật trong hoạt động của MT Tổ quốc Việt Nam TP. Đà Nẵng chính là là việc xây dựng và thực hiện có hiệu quả các mô hình tự quản trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” gắn với xây dựng nông thôn mới và thực hiện các chương trình, mục tiêu quốc gia, tiêu biểu như: mô hình tự quản “Tuyến đường kiểu mẫu văn minh đô thị” “Tổ dân phố thân thiện với môi trường”, “Tổ dân phố không rác”, “Nhà trọ văn minh”, “Nồi cháo tình thương tại các bệnh viện”, “5 không”, “5 trong 1”, “3 trong 1”, “Khu dân cư không có tội phạm, tệ nạn xã hội”, “Gia đình, dòng họ không có người phạm tội, mắc tệ nạn xã hội”, “Tiếng kẻng an ninh”, “Tổ an ninh nhân dân”, “Tổ dân phòng”… hoạt động có hiệu quả thiết thực.

Đà Nẵng cũng là một trong những điểm sáng của phong trào “Đền ơn, đáp nghĩa”. 5 năm qua “Quỹ đền ơn đáp nghĩa” 3 cấp đã vận động gần 56 tỷ đồng, qua đó xây dựng mới 316 căn nhà tình nghĩa, sửa chữa 2.400 căn nhà và tặng 2.547 sổ tiết kiệm… Đến nay, 100% phường, xã được công nhận làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng; 100% gia đình chính sách có nhà ở ổn định, có mức sống bằng hoặc khá hơn mức sống trung bình của người dân nơi cư trú.

Cuộc vận động “Ngày vì người nghèo” tiếp tục tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, 5 năm qua, Quỹ “Vì người nghèo” 3 cấp trong đạt hơn 107 tỷ đồng, quỹ an sinh xã hội đạt trên 1.500 tỷ đồng; từ nguồn quỹ này, cùng với sự đầu tư của nhà nước đã giúp đỡ, hỗ trợ cho hàng ngàn hộ nghèo có điều kiện vươn lên thoát nghèo, góp phần hoàn thành trước 2 năm đề án giảm nghèo giai đoạn 2009 – 2015 (theo chuẩn thành phố), tỷ lệ hộ nghèo cuối năm 2012 còn dưới 0,4%; xây mới 1.308 nhà đại đoàn kết với số tiền gần 34 tỷ đồng, sửa chữa 1.800 nhà với số tiền gần 14 tỷ đồng. Năm 2013, thành phố thực hiện chuẩn nghèo mới và tỷ lệ nghèo cuối năm 2013 còn 6,27% (14.441 hộ).

Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” được UBMT Tổ quốc TP phối hợp triển khai đạt hiệu quả tích cực và được sự đồng tình hưởng ứng của các tầng lớp nhân dân. Hiện nay, phần lớn hàng hóa trên thị trường thành phố là hàng Việt và trên 85% người tiêu dùng trên địa bàn thành phố ưu tiên mua sắm hàng Việt.

Công tác giám sát được Ủy ban MT Tổ quốc các cấp TP quan tâm thường xuyên, tập trung vào những lĩnh vực mà người dân quan tâm hoặc còn bức xúc.

Qua giám sát đã kiến nghị chính quyền xem xét giải quyết được nhiều vấn đề còn tồn tại, bất cập gây bức xúc cho người dân, hầu hết những kiến nghị của Mặt trận đã được chính quyền, các cơ quan chức năng giải quyết và trả lời công khai và được nhân dân đồng tình. Vai trò của Ban Thanh tra nhân dân và giám sát đầu tư của cộng đồng ở cơ sở được phát huy và hoạt động ngày càng có hiệu quả. Ban Thanh tra nhân dân đã giám sát 2.855 việc, kiến nghị 406 ý kiến, qua giám sát công trình, dự án thi công trên địa bàn đã phát hiện 211 vụ việc và đã có văn bản kiến nghị đề xuất 236 ý kiến với các cơ quan chức năng xử lý các công trình thi công không đúng thiết kế hoặc kém chất lượng, kéo dài thời gian, gây ô nhiễm môi trường…

Góp ý cho chương trình hành động trong nhiệm kỳ mới, Phó Chủ tịch UBTƯ MT Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Lam đề nghị: MT Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng cần có phương thức đặc thù để phát huy đóng góp của đội ngũ trí thức, văn nghệ sỹ và người Việt Nam ở nước ngoài. Phải phát huy mạnh mẽ 3 hệ thống truyền thông cho nhu cầu tuyên truyền, vận động của Mặt trận, đó là: Bản tin, trang tin điện tử của Mặt trận; truyền thông của các tổ chức thành viên; truyền thông của Đảng, Chính quyền, qua đó, nâng cao chất lượng công tác “Nói cho nhân dân nghe” và “Nghe nhân dân nói”.

Đặc biệt, thực hiện chức năng giám sát, phản biện theo hướng dẫn của UBTƯMT Tổ quốc Việt Nam và chỉ đạo của Thành ủy, có kế hoạch cụ thể, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các tổ chức thành viên, đáp ứng được yêu cầu cụ thể của thành phố, phù hợp với năng lực của MT Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, đảm bảo đúng pháp luật và có hiệu quả cao.

Trước mắt, trong năm 2014-2015, triển khai thực hiện có hiệu quả tổng rà soát thực hiện chính sách ưu đãi người có công; tham gia giám sát chất lượng dịch vụ y tế tư nhân, chất lượng giáo dục, đào tạo, giám sát thực thi các chính sách khoa học, công nghệ và luật pháp về bảo vệ môi trường…

Trong phát biểu của mình tại Đại hội, đồng chí Trần Thọ-Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐNDTP đã thay mặt Đảng bộ và Chính quyền TP, nhiệt liệt biểu dương các cấp Mặt trận, với những hoạt động tích cực và hiệu quả, đóng góp quan trọng vào thành quả chung của thành phố trên con đường phát triển và hội nhập.

Tuy nhiên, trên tinh thần tự phê bình và phê bình, với mong muốn làm tốt hơn nữa, đồng chí Trần Thọ cũng lưu ý, bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động của các cấp MTTP vẫn còn một số hạn chế: vai trò giám sát chưa được phát huy đúng mức; sự phối hợp, thống nhất hành động giữa MT Tổ quốc với các tổ chức thành viên còn bất cập, ảnh hưởng đến việc tạo ra sức mạnh tổng hợp trong hoạt động và tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc; chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên trách MT các cấp vẫn còn thấp, thiếu bền vững.

Đồng chí Trần Thọ nhấn mạnh thêm:

Đại hội MT Tổ quốc Việt Nam các cấp lần này là thời điểm, cơ hội hết sức quan trọng để đề ra những giải pháp đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, củng cố, kiện toàn tổ chức, vươn lên đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới. Chúng tôi cơ bản nhất trí với phương hướng và nhiệm vụ mà Đại hội đã đề ra trong nhiệm kỳ tới. Để những nội dung ấy thực sự đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, chúng tôi đề nghị Mặt trận thành phố và các tổ chức thành viên cần lưu ý thêm một số vấn đề sau:

Thứ nhất

, MT phải tập trung xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ hai

, MT các cấp tiếp tục đẩy mạnh các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước.

Thứ ba

, MT phải làm tốt vai trò “đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân”.

Thứ tư

, MT phải thực sự là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy Chủ tịch UBMT Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng khóa IX (nhiệm kỳ 2009-2014),qua hiệp thương, tiếp tục tái cử chức danh Chủ tịch UBMT Tổ quốc Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2014-2019, đón nhận lẵng hoa chúc mừng của Đoàn đại biểu các tầng lớp nhân dân TP, chúc mừng Đại hội.

Đối với nhiệm vụ thứ Năm, đồng chí Bí thư lưu ý:

MT cần hết sức chú trọng công tác giám sát và phản biện xã hội để chỉ ra các sai lầm, thiếu sót và kịp thời khắc phục có hiệu quả, làm cơ sở để đi tới sự phát triển tốt đẹp. Chỉ 14 ngày sau khi Hiến pháp mới được thông qua, Bộ Chính trị đã ký Quyết định 217-QĐ/TW ban hành Quy chế về giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội.

Đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức phải được giám sát thường xuyên, nghiêm túc mới tránh được những thoái hóa, biến chất.

Phản biện xã hội nhằm phát hiện những nội dung còn thiếu, chưa sát đúng, chưa phù hợp thực tiễn trong các văn bản dự thảo của thành phố, các dự án công trình, trong xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội thành phố, kiến nghị những nội dung thiết thực góp phần bảo đảm tính đúng đắn, tính hiệu quả, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân. Giám sát, phản biện được thực hiện tốt cũng chính là phát huy được vai trò làm chủ của người dân, thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở.

Muốn giám sát và phản biện có chất lượng, có hiệu quả, Mặt trận phải tập hợp được nhiều tiếng nói, nhiều ý kiến của nhân dân.

MTTP hiện nay có 35 tổ chức thành viên, nguồn ý kiến có thể tổng hợp làm cơ sở để phản biện rất đa dạng, phong phú; tham gia MT có nhiều cá nhân tiêu biểu, MT có thể lắng nghe ý kiến của những chuyên gia đầu ngành, những người giàu vốn sống thực tiễn. Vấn đề là làm thế nào để tập hợp được mọi người, mọi lực lượng và tạo điều kiện thuận lợi để họ tham gia; MT phải có quyết tâm cao, dũng cảm và kiên trì trong tiến hành phản biện xã hội. MT phải luôn nhớ rằng đây là một chức năng được hiến định, nếu chưa làm được, chưa làm tốt là chúng ta chưa hoàn thành nhiệm vụ.