Đường phố mang tên danh nhân: Lưỡng quốc Trạng nguyên – Nguyễn Trực

Danh nhân Nguyễn Trực, hiệu là Hu Liêu, tự là Công Dĩnh, Ông đỗ trạng nguyên năm 1442 đời vua Lê Thái Tông. Ông không chỉ là vị Trạng nguyên đầu tiên trong lịch sử khoa cử Việt Nam mà còn được vua nhà Minh phong tặng là “Lưỡng quốc Trạng nguyên” trong một lần đi sứ sang Trung Quốc. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên danh nhân Nguyễn Trực có chiều dài 615m, rộng 7,5m, nối từ đường Vũ Ngọc Nhạ đến đường Hà Tông Huân, thuộc quận Sơn Trà. Tổng đài Thông tin Dịch vụ công xin gứi đến Quý anh/chị thông tin về “Lưỡng quốc trạng nguyên” Nguyễn Trực.



Nguyễn Trực (1417 – 1473) quê ở xã Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Xuất thân trong dòng họ nối đời khoa bảng, từ thuở nhỏ Ông đã nổi tiếng là thần đồng; 10 tuổi đã đọc thông viết thạo Hán văn; 18 tuổi đỗ đầu thi Hương; 25 tuổi đỗ đầu thi Đình (cuộc thi do đích thân vua ra đề và chấm), đứng đầu 33 tiến sĩ cùng khóa được lưu danh ở bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Đến nay, bài thi Đình của Nguyễn Trực được đánh giá là một trong những bài thi Đình hay nhất. Năm 1444, Ông được bổ làm Trực học sĩ Viện hàn lâm, kiêm Vũ kỵ úy; sau thăng làm An phủ sứ Nam Sách. Khi được điều trở về triều, Ông được bổ nhiệm làm Thị giảng, kiêm Ngự tiền học sinh cục thứ hai Viện Hàn lâm. Sau đó, Ông được thăng tới chức Trung thư thị lang ở sảnh Trung thư.

Năm 1445, khi được phong Thiếu trung khanh đại phu Ngự sử đài Ngự sử thị Đô úy thì Ông từ chối, vua Lê Nhân Tông phải ra sắc dụ tới 3 lần Ông mới chịu nhận. Ngoài ra, trong sự nghiệp của mình, Nguyễn Trực còn từng giữ các chức: Thự trung thư lệnh, Tri tam quán sự, đặc thụ Hàn lâm viện Thừa chỉ kiêm Tế tửu Quốc tử giám Thăng Long. Trong một lần được vua cử đi sứ sang Trung Quốc, gặp kỳ thi Đình, Ông cùng phó sứ là Trịnh Khiết cùng dự thi, trong đề thi có bảy câu hỏi xoay quanh vấn đề “Luận về phép trị nước của các vương triều”. Ông đã khẳng khái trả lời: “Vua sáng tôi hiền thì nước sẽ thịnh, vua không sáng tôi không hiền thì nước sẽ suy vong”. Vua Minh mến tài Ông, phong Ông là “Lưỡng quốc Trạng nguyên”.

Tác phẩm mà Ông để lại cho hậu thế không nhiều, nhưng cũng đủ để cho ta thấy Ông là một học giả đầy uyên bác, một người trĩu nặng ưu tư với đất nước và tình yêu quê hương sâu nặng. Có thể kể đến: Sư Liêu tập, Ngu nhàn tập, Kinh nghĩa chư văn tân tập, Văn bia Mục Lăng, một số bài thơ chép trong Toàn Việt thi lục, bài phú thi Hội mang tên Xuân đài phú và bài văn sách thi Đình (Đình đối sách văn). Đánh giá về Nguyễn Trực, trong Việt sử tổng vịnh, vua Tự Đức khen Ông là “Triều Lê lừng lẫy mấy ai tày”. Trong Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú cho rằng thơ Nguyễn Trực “lời và ý đều tao nhã, đáng ưa”. Ông mất năm 1473, hưởng dương 57 tuổi.

Tài liệu tham khảo chính: Theo Nghị quyết số 21/2011/NQ-HĐND ngày 23/12/2011 của HĐND thành phố về đặt tên một số đường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2011.

TỔNG ĐÀI THÔNG TIN DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố trên địa bàn TP. Đà Nẵng. Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


05113 881 888


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).