Đường phố mang tên danh nhân: Nhà y khoa Yersin

Alexandre Émile Jean Yersin là một bác sĩ và nhà vi khuẩn học người Pháp. Ông là người đã khám phá ra trực khuẩn gây ra bệnh dịch hạch, sau này được đặt theo tên Ông. Tại Đà Nẵng con đường mang tên bác sĩ Yersin có chiều dài 270m, nối từ đường Lê Văn Hiến đến đường Đa Mặn 4, thuộc quận Ngũ Hành Sơn. Nhân kỷ niệm 151 năm ngày sinh của Ông (22/9/1863), Tổng đài Thông tin Dịch vụ công xin gửi đến Quý anh/chị thông tin về danh nhân Yersin.

Yersin sinh ra ở Thụy Sĩ trong một gia đình người Pháp. Sau khi tốt nghiệp trung học, năm 1883, Yersin theo học y khoa ở Thụy Sĩ, rồi sang Marburg (Đức) tiếp tục theo đuổi ngành học của mình. Năm 1885, Ông đến Pháp, nghiên cứu y học tại bệnh viện Hôtel-Dieu de Paris (bệnh viện lâu đời nhất Paris). Tin tức, những chuyến đi và những tấm bản đồ về Đông Dương đã khơi dậy niềm đam mê thám hiểm của chàng sinh viên y khoa. Năm 1886, Ông gia nhập viện nghiên cứu của Louis Pasteur tại Trường Sư phạm Paris và tham gia việc phát triển huyết thanh ngừa bệnh dại. Ở tuổi 25, ngay sau khi nhận văn bằng Tiến sĩ Y khoa, Yersin liền sang Berlin (Đức) để kịp ghi danh theo học lớp vi trùng học kỹ thuật do Robert Koch giảng dạy.

Trở về Paris, Yersin xin nhập quốc tịch Pháp bởi vì lúc ấy chỉ có công dân nước Cộng hòa Pháp mới được hành nghề y. Ông gia nhập Viện Pasteur ở Paris mới được thành lập vào năm 1889. Sau đó năm 1890, Ông rời Pháp đến Đông Dương (lúc bấy giờ là thuộc địa của Pháp) để làm bác sĩ trong công ty Vận tải Hàng hải Messageries Maritimes trên tuyến đường Sài Gòn – Manila và tuyến đường Sài Gòn – Hải Phòng. Năm 1894, Yersin được mời đến Hồng Kông nghiên cứu về bệnh dịch hạch. Tại đây, Ông đã khám phá ra nguyên nhân của bệnh này và là người lần đầu tiên chứng minh rằng trực khuẩn hiện diện ở chuột bệnh và người bệnh là một. Vì thế, Ông đã đưa ra được cách giải thích phương thức truyền bệnh. Năm 1895, Ông trở về Viện Pasteur tại Paris và cùng với Émile Roux, Albert Calmette và Armand Borrel để điều chế ra huyết thanh chống bệnh dịch hạch đầu tiên. Cùng năm đó, Ông cũng trở về Đông Dương và lập một phòng thí nghiệm nhỏ tại Nha Trang để sản xuất huyết thanh. Không lâu sau, Ông quyết định sống tại Việt Nam và đã hoạt động tích cực để thành lập trường Đại học Y Hà Nội vào năm 1902 và là hiệu trưởng đầu tiên cho đến 1904.

Yersin cũng tham gia lĩnh vực nông nghiệp. Ông là người mở đầu trong việc nhập cây cao su từ Brasil vào trồng tại Việt Nam. Vì lý do này, Ông đã xin phép Toàn quyền thành lập một nông trại ở Suối Dầu (tỉnh Khánh Hòa). Ông cũng mở một trại ở Hòn Bà (tỉnh Khánh Hòa) năm 1915, nơi Ông đã gây dựng những đồn điền cây canh-ki-na đầu tiên (nhập từ Nam Mỹ) ở Việt Nam để sản xuất ký ninh – một hoạt chất chữa bệnh sốt rét. Yersin qua đời tại nhà riêng ở Nha Trang vào ngày 1/3/1943. Trong di chúc Ông muốn được chôn tại Suối Dầu, đám tang giản dị, không điếu văn nhưng rất đông người đã đưa tiễn Ông về nơi an nghỉ cuối cùng.

Tài liệu tham khảo chính: Theo Nghị quyết số 97/2010/NQ-HĐND ngày 3/12/2010 của HĐND thành phố về đặt tên một số đường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.