Đường phố mang tên danh nhân: Tấm gương sáng ngời của chiến sĩ cộng sản Ngô Gia Tự

Danh nhân Ngô Gia Tự là một trong những lãnh tụ xuất sắc của Đảng, của dân tộc. Ông đã cống hiến trọn đời cho Tổ quốc, cho cách mạng Việt Nam. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên danh nhân Ngô Gia Tự có chiều dài 720m, rộng 8m, nối từ đường Hải Phòng đến đường Trần Bình Trọng, thuộc quận Hải Châu. Nhân kỷ niệm 106 năm ngày sinh của Ông (3/12/1908), Tổng đài Thông tin Dịch vụ công xin gửi đến Quý anh/chị thông tin về danh nhân Ngô Gia Tự.

Ông sinh tại làng Tam Sơn, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Tam Sơn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Sinh ra và lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống văn hiến và cách mạng, ngay từ nhỏ, Ngô Gia Tự đã tỏ ra thông minh, hiếu học và sớm giác ngộ cách mạng. Đầu năm 1926, khi đang ngồi trên ghế nhà trường, Ông tham gia phong trào đấu tranh của thanh niên, học sinh đòi thả nhà yêu nước Phan Bội Châu, để tang cụ Phan Châu Trinh và bị thực dân Pháp đuổi học.

Trở về quê, Ngô Gia Tự vừa dạy học, tự học thi đỗ bằng tú tài Tây phần thứ nhất, vừa tiếp tục hoạt động cách mạng. Năm 1927, Ông tham gia lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc tổ chức tại Quảng Châu, Trung Quốc và được Kỳ bộ Bắc kỳ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội chỉ định vào Tỉnh bộ Bắc Ninh để gây dựng cơ sở ở địa phương. Năm 1928, Ngô Gia Tự được đưa về hoạt động tại Kỳ bộ Bắc kỳ. Ngày 1/5/1929, Đại hội toàn quốc của Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí được tổ chức ở Hương Cảng. Tại đây, Đoàn đại biểu miền Bắc mà vai trò kiên quyết là Ngô Gia Tự đã đưa ra đề nghị giải tán Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội, thành lập Đảng cộng sản. Sau đó thực hiện chủ trương “vô sản hóa” Ngô Gia Tự đã vào Sài Gòn làm phu đẩy xe than, làm công nhân khuân vác ở các bến tàu. Qua công việc, Ông đã giác ngộ cho nhiều công nhân lao động về con đường cách mạng.

Tháng 3 năm 1929, Ông giúp thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, Ông được bầu làm Bí thư Xứ ủy lâm thời của Đảng bộ Nam Kỳ. Dưới sự lãnh đạo của Bí thư Xứ ủy Ngô Gia Tự, Đảng bộ đã chọn nhà máy Ba Son, đồn điền Phú Riềng, xã Vĩnh Kim (Mỹ Tho) làm cơ sở phát triển cách mạng. Đặc biệt ở những khu lao động nghèo vùng Thị Nghè đã được Ngô Gia Tự chọn làm nơi trú ngụ và hoạt động trong những tháng ngày thực hiện chủ trương “Vô sản hóa” của Đảng. Đến cuối năm 1930, Ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Sau hơn 2 năm bị giam giữ, ngày 2/5/1933, thực dân Pháp đưa Ngô Gia Tự, cùng Phạm Hùng, Lê Văn Lương và nhiều đảng viên khác ra phiên tòa “đại hình đặc biệt”, và đày ra Côn Đảo vào tháng 5 năm 1933. Và tại đây, Ông đã bị mất tích giữa biển trong chuyến vượt Côn Đảo cuối năm 1934 cùng với một số đồng chí khác.

Với 27 tuổi đời, gần 10 năm hoạt động cách mạng, Ngô Gia Tự đã có nhiều cống hiến xuất sắc cho Đảng, cách mạng Việt Nam và quê hương Bắc Ninh. Trên bất kỳ cương vị trách nhiệm nào hay trong thời gian hoạt động bí mật bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn dã man, Ông vẫn luôn nêu cao tinh thần tiến công cách mạng, tuyệt đối trung thành với lý tưởng và giữ trọn khí tiết của người cách mạng bảo vệ Đảng. Ông đã thực hiện xuất sắc chủ trương của Đảng “Biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng”; một chiến sĩ cộng sản kiên cường, có tầm nhìn chiến lược, tư duy khoa học nhạy bén. Ông xứng đáng là một trong những lãnh tụ xuất sắc của Đảng, của dân tộc khi đã cống hiến trọn đời cho Tổ quốc, cho cách mạng Việt Nam.

Tài liệu tham khảo chính: Website học thuật Wikipedia.