Đường phố mang tên danh nhân: Bùi Thế Mỹ

Bùi Thế Mỹ (1904 – 1943) tự Hi Tô, bút danh Lan Đình, Thông Reo; sinh năm Giáp Thìn (1904) tại làng Phú Nhuận, nay thuộc xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Sau khi đậu bằng thành chung ở Huế, Ông vào Sài Gòn gia nhập làng báo, trở thành một ký giả có tên tuổi ở Sài Gòn trước Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông từng làm chủ bút các báo như: Đông Pháp thời báo, Trung lập, Tân thế kỷ, Thần chung và chủ nhiệm tờ Dân báo, cộng tác nhiều tờ báo tiến bộ khác như Đuốc Nhà Nam, La Cloche Fêlée (Chuông rè), La Lutte (Tranh đấu), Điện tín… Tại Đà Nẵng, con đường mang tên Bùi Thế Mỹ có chiều dài 470m, rộng 7,5m, nối từ đường Chu Cẩm Phong đến đường Sơn Thủy 11, thuộc quận Ngũ Hành Sơn.



Trong cao trào dân chủ (1936 – 1939), Bùi Thế Mỹ đã cùng với một số trí thức cấp tiến như Nguyễn An Ninh, Trần Văn Thạch, Tạ Thu Thâu, Nam Đình, Nguyễn Phan Long và những đảng viên cộng sản như Dương Bạch Mai, Nguyễn Văn Tạo, Nguyễn Văn Nguyễn đứng ra tổ chức Đông Dương đại hội và Ông được đề cử làm Tổng thư ký Uỷ ban hành động ở Sài Gòn. Vào giữa năm 1936, thực dân Pháp ra lệnh giải tán Uỷ ban hành động, bắt giam một số người lãnh đạo. Riêng Bùi Thế Mỹ và Diệp Văn Kỳ bị Thống đốc Nam Kỳ Pagès ký lệnh (ngày 15/9/1936) trục xuất hai Ông về nguyên quán miền Trung và cho mật thám khám xét chỗ ở, áp giải ra khỏi địa giới giữa Nam Kỳ và Bình Thuận.

Về lại quê một năm sau (1939), Bùi Thế Mỹ lại tìm cách vào Sài Gòn, tiếp tục hoạt động trên mặt trận báo chí, làm chủ bút tờ Điện tín. Ông là một ngòi bút xông xáo và sắc sảo, không khoan nhượng với những trò mị dân của nhà cầm quyền và đấu tranh chống lại với bạn Ông là nhà văn Thiếu Sơn (1908 – 1978): “Trong đời này thiếu gì kẻ cờ gian bạc lận kiếm ăn trên lĩnh vực văn chương, báo chí”. Và Ông kiên quyết chống lại loại người ấy. Ông còn là tác giả của thiên khảo luận Vai tuồng của nhà gõ đầu trẻ và là dịch giả tiểu thuyết Trà Hoa Nữ từ Pháp văn.

Ông mất tại Sài Gòn ngày 27/3/1943. Gần 20 năm hoạt động trên mặt trận báo chí, Bùi Thế Mỹ đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lòng bạn đồng nghiệp và đông đảo bạn đọc. Khi Ông qua đời, các thân hữu, đồng bào, đồng nghiệp, nhiều tờ báo đã đăng thơ văn, liễn đối phúng điếu, thương tiếc Ông.