Những giá trị lịch sử, văn hóa đất Đà thành: Nghĩa trũng Phước Ninh

Ngoài việc hiến đất để chôn cất hài cốt, làng Phước Ninh còn trích ra 2 mẫu đất để lấy hoa lợi hàng năm chi cho việc giỗ chạp. Nếu như nghĩa trũng Hòa Vang nằm ở vùng thôn quê (làng Nghi An) cho đến năm 1926 khi Pháp mở sân bay Đà Nẵng mới phải di dời về làng Hóa Khuê, thì nghĩa trũng Phước Ninh lại nằm trong địa phận 5 làng đầu tiên được vua Đồng Khánh ký đạo dụ ngày 3/10/1888, cắt cho Pháp để lập thành phố Tourane nhượng địa, trước sức ép của Toàn quyền Đông Dương Richaud. Các làng này nằm ở trung tâm thành phố, nay đều thuộc quận Hải Châu. Nghĩa trũng được bao quanh bởi một tường đắp bằng đất cao quá đầu người, chu vi mỗi cạnh 90m, phía trước giáp đường Huỳnh Thúc Kháng, phía sau giáp đường Hoàng Diệu, bên trái là đường Nguyễn Văn Linh (nối dài), bên phải là khu vực dân cư. Tường đất bị thực dân Pháp san bằng năm 1950.

Hiện nay, ở đây chỉ còn lưu lại một tấm bia bằng đá màu xanh đen, cao 1,2m, rộng 0,8m, chữ khắc một mặt, được bao quanh bằng lớp vôi hồ. Do phong hóa, một số chữ bị hỏng mờ, nhưng nhờ nội dung bia mà chúng ta biết được nhiều điều như số lượng hài cốt được quy tập, danh tánh những người đứng ra điều hành công việc có ý nghĩa lớn mang tinh thần “uống nước nhớ nguồn” này, lý do chọn nơi đặt nghĩa trũng, tên họ tác giả của văn bia v.v… Nghĩa trũng Phước Ninh được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia theo Quyết định số 1288 -VH/QĐ ngày 16/11/1988.