Đường phố mang tên danh nhân: Nữ sĩ Hồ Xuân Hương

Hồ Xuân Hương (? – ?), sống vào cuối đời Hậu Lê, là một nữ nổi tiếng, được coi là một trong những nhà thơ tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam và là một nhà thơ phá cách: nhà thơ nữ viết về phụ nữ thời phong kiến. Tại Đà Nẵng, con đường mang tên nữ sĩ Hồ Xuân Hương có chiều dài 950m, rộng 24m, thuộc quận Ngũ Hành Sơn.

Hồ Xuân Hương, sống vào cuối đời Hậu Lê. Theo giáo sư Hoàng Xuân Hãn dự đoán bà mất vào khoảng năm 1820, hay 1821, thọ 50 tuổi, có nghĩa là Bà sinh vào khoảng năm 1770. Thân phụ là Hồ Phi Diễn, người làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, ra dạy học ở Kinh Bắc, sau chuyển về phường Khán Xuân, huyện Vĩnh Thuận, gần nơi Hồ Tây (TP. Hà Nội ngày nay). Bà nổi tiếng văn chương, nhưng kém phần nhan sắc. Lúc đầu, làm lẽ ông tri phủ Vĩnh Tường, nhưng ông này qua đời sớm, Bà đi bước nữa với cai tổng Cóc, cũng làm lẽ.

Sống vào giai đoạn cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, nữ thi sĩ lớn lên trong giai đoạn đất nước có những bất ổn về chính trị và xã hội – thời kỳ cuộc nổi dậy Tây Sơn và một cuộc nội chiến kéo dài ba thập kỷ dẫn tới Nguyễn Ánh đoạt được chính quyền và bắt đầu triều đại nhà Nguyễn. Chính những thay đổi này cùng với tư tưởng “trọng nam khinh nữ” thời phong kiến đã có ảnh hưởng lớn tới đề tài sáng tác của Hồ Xuân Hương.

Hồ Xuân Hương được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm” cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX. Bà là một nhà thơ nữ tài hoa, có cá tính độc đáo, được coi là một trong những nhà thơ tiêu biểu của văn học trung đại Việt Nam và là một nhà thơ phá cách: nhà thơ nữ viết về phụ nữ thời phong kiến. Những sáng tác của Bà đóng góp đáng kể vào kho tàng văn học dân tộc, với chất thơ vừa thanh, vừa tục. Các tác phẩm sót lại được cho là của Hồ Xuân Hương không nhiều, chỉ còn khoảng vài chục bài.

Tài liệu tham khảo chính: Nghị quyết của HĐND TP. Đà Nẵng, khóa V, ngày 10/7/1995 về đặt và đổi tên một số đường của TP. Đà Nẵng.