500 CÂU HỎI – ĐÁP VỀ BIỂN, ĐẢO [Câu 57: Vịnh Hạ Long trở thành Di sản Thiên nhiên thế giới và Kỳ quan Thiên nhiên thế giới bởi những yếu tố nào?]

Nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa với phong cảnh đẹp và nguồn tài nguyên hải sản dồi dào, vịnh Hạ Long đã có cư dân sinh sống từ hàng ngàn năm trước, tiêu biểu như nền Văn hóa Soi Nhụ (18.000 – 7.000 năm cách ngày nay), Văn hóa Cái Bèo (7.000 – 5.000 năm cách ngày nay), Văn hóa Hạ Long (5.000 – 4.000 năm cách ngày nay). Cùng với sự hình thành và phát triển của quốc gia – dân tộc, Hạ Long qua từng giai đoạn có những tên gọi khác nhau như Hoa Phong, Hải Đông, An Bang, Vân Đồn, Ngọc Sơn, Lục Thủy… Trong ký ức và tâm thức của người Việt Nam, Hạ Long còn gắn liền với cuộc đấu tranh ngoại xâm anh dũng, hào hùng của dân tộc. Truyền thuyết kể lại rằng khi người Việt vừa dựng nước đã bị quân giặc xâm lược. Ngọc Hoàng Thượng Đế liền cử một đàn Rồng xuống giúp người Việt chống giặc. Khi vừa hạ giới, đàn Rồng đã biến thành hàng ngàn hòn đảo lớn nhỏ, tạo nên những bức tường thành vững chắc bảo vệ người Việt. Thuyền giặc đâm thẳng vào núi mà đắm hàng loạt.

Đất nước Việt Nam chỉ với diện tích khoảng 330.000km2 nhưng lại có nhiều di sản thiên nhiên, di tích lịch sử – văn hóa được UNESCO công nhận. Vịnh Hạ Long là một di tích khá đặc biệt. Tính đến cuối năm 2011, Hạ Long đã được công nhận là

Di sản Thiên nhiên thế giới

với giá trị thẩm mỹ (do UNESCO công nhận vào năm 1994);

Di sản Thiên nhiên thế giới

với giá trị ngoại hạng toàn cầu về địa chất – địa mạo (do UNESCO công nhận vào năm 2000); là một trong 29 vịnh đẹp nhất thế giới (do “Câu lạc bộ Những vịnh đẹp nhất thế giới” xếp hạng và chính thức công nhận vào năm 2003). Hiện nay, vịnh đang được đề cử với UNESCO để được công nhận là di sản thế giới lần thứ 3 dựa trên những giá trị khảo cổ học và đa dạng sinh học. Đặc biệt, vào 19 giờ 7 phút (giờ GMT) ngày 11/11/2011 (tức 2 giờ 7 phút ngày 12/11/2011, giờ Việt Nam), Hạ Long đã trở thành một trong

7 Kỳ quan Thiên nhiên mới của thế giới

do tổ chức New7Wonders tổ chức bầu chọn.

Về mặt giá trị thẩm mỹ

, với diện tích 434km2, vịnh Hạ Long như là một hình tam giác với ba đỉnh là đảo Đầu Gỗ (phía Tây), hồ Ba Hầm (phía Nam) và đảo Cống Tây (phía Đông), được tạo nên bởi sự xen kẽ giữa đảo, núi với các vùng trũng ven biển nơi có sú, vẹt mọc xanh rì, điểm tô thêm những đảo đá vôi vách dựng đứng. Tất cả điều đó tạo nên bức tranh sắc mà sinh động, mềm mại mà mạnh mẽ, một tổng hòa của nước, đá, trời và cả ánh sáng, điểm tô thêm vẻ đẹp tao nhã của lan hài vệ nữ hoa vàng hay khổ cự đại tím…

Giá trị lịch sử địa chất – địa mạo

của vịnh Hạ Long được đánh giá qua lịch sử kiến tạo và cấu tạo địa chất, địa mạo. Địa chất địa mạo của vịnh Hạ Long có lịch sử khoảng 500 triệu năm với những hoàn cảnh cổ địa lý rất khác nhau, qua nhiều lần tạo sơn, biển thoái; sụt chìm, biển tiến. Khoảng 500-410 triệu năm cách ngày nay, vào các kỷ Ordovic và Silua, vịnh Hạ Long còn là một vùng biển sâu. Bước vào các kỷ Cacbon – Pecmi (khoảng 340 – 250 triệu năm trước), vịnh trở thành một vùng biển nông. Vào cuối kỷ Paleogen – đầu Neogen (khoảng 26-20 triệu năm trước), vịnh là một vùng biển ven bờ. Đến kỷ Nhân sinh cách đây khoảng 2 triệu năm, vịnh Hạ Long đã trải qua một số lần biển lấn. Xét về địa mạo (Karst), vịnh Hạ Long được hình thành từ sự kết hợp đồng thời giữa các yếu tố tầng đá vôi dày, khí hậu nóng ẩm và quá trình kiến tạo chậm chạp qua khoảng 20 triệu năm. Địa mạo vịnh Hạ Long có ý nghĩa toàn cầu và có tính chất nền tảng cho khoa học địa mạo. Môi trường địa chất còn là nền tảng phát sinh những giá trị khác của vịnh Hạ Long như đa dạng sinh học, văn hóa khảo cổ và các giá trị nhân văn khác.

Tài liệu tham khảo: 500 câu Hỏi – Đáp về biển, đảo Việt Nam (Nhà xuất bản Thông tấn).

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải Hỏi – Đáp khác của 500 câu hỏi về biển, đảo.