VietHeath với mô hình phát hiện sớm, can thiệp sớm cho trẻ khuyết tật Đà Nẵng

Qua 4 năm, dự án đã giúp khám sàng lọc, tầm soát khuyết tật cho trên 8000 trẻ từ 0-6 tuổi, qua đó phân loại khuyết tật, lập hồ sơ can thiệp trợ giúp cho 349 trẻ, trong đó 126 trẻ được phục hồi chức năng, 279 trẻ được hỗ trợ giáo dục, 92 trẻ được phẫu thuật chỉnh hình.

Bên cạnh việc hỗ trợ can thiệp cho trẻ tại các cơ sở y tế, Dự án đặc biệt quan tâm đến việc tập huấn chuyển giao kỹ thuật về phục hồi chức năng cho cha mẹ trẻ khuyết tật vận động và hỗ trợ các dụng cụ tập phục hồi chức năng cho các gia đình trẻ. Vì thế, ngoài tập phục hồi chức năng tại cơ sở y tế, trẻ còn được cha mẹ tập các bài tập phục hồi chức năng hàng ngày ngay tại nhà nên quá trình can thiệp hiệu quả hơn. Đây chính là điểm mạnh của mô hình trong cách thức hỗ trợ cho trẻ, khác với những cách làm thông thường; ảnh hưởng lớn đến hiệu quả, tiến độ của quá trình phục hồi chức năng cho trẻ, có tính bền vững cao hơn và  tác động lan tỏa tốt trong cộng đồng, nhất là trong các cộng đồng cha mẹ trẻ khuyết tật.

Sự kết hợp đó cộng với nỗ lực của gia đình, trên 80% trẻ khuyết tật sau khi tập phục hồi chức năng đã có những tiến độ đáng kể. Một số trẻ trước đây không thể đứng, ngồi, đi lại được đến nay đã có thể đi lại được gần như bình thường. Các trẻ tự kỷ, phát âm kém, chậm phát triển trí tuệ sau khi được can thiệp giáo dục đặc biệt đã có thể hòa nhập cộng đồng.

Cùng với phát hiện, can thiệp sớm trực tiếp cho trẻ khuyết tật, dự án còn  tập trung công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ hỗ trợ trẻ khuyết tật. Trong 4 năm triển khai, dự án đã đào tạo 25 cán bộ, giảng viên nguồn về cách sử dụng bộ công cụ sàng lọc khuyết tật tại cộng đồng, 15 chuyên gia y tế về phát hiện sớm, can thiệp sớm về y tế cho trẻ khuyết tật, 20 bác sĩ, kỹ thuật viên phục hồi chức năng (PHCN) sử dụng mô hình giáo dục chức năng, ngôn ngữ và vận động (Mô hình FLAME) trong PHCN cho trẻ, 06 chuyên gia về đánh giá và phân loại trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt.  Ngoài ra, tập huấn cho 330 cán bộ Lao động, y tế và giáo dục các cấp về kiến thức và kỹ năng giáo dục đặc biệt, phục hồi chức năng, quản lý ca và sử dụng phần mềm để thực hiện các hoạt động phát hiện sớm, can thiệp sớm.

Từ thành công của dự án trong các giai đoạn trước, VietHealth tiếp tục hỗ trợ thành phố Đà Nẵng thực hiện dự án “Nâng cao năng lực và tính bền vững trong phát hiện sớm và can thiệp sớm trẻ khuyết tật ” tại 4 quận Thanh Khê, Sơn Trà,  Ngũ Hành Sơn, Hải Châu từ năm 2017-2021. Dự án được triển khai với mục tiêu Nâng cao chất lượng của cán bộ cơ sở thuộc 4 quận về phát hiện và can thiệp sớm cho trẻ khuyết tật dưới 6 tuổi; Tổ chức phát hiện sớm và can thiệp sớm tại 4 quận Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn và tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho 3 quận, huyện Cẩm Lệ, Hòa Vang, Liên Chiểu thực hiện phát hiện và can thiệp sớm bằng ngân sách địa phương. Đồng thời thúc đẩy việc điều phối công tác phát hiện và can thiệp sớm giữa các ngành tại thành phố Đà Nẵng; Truyền thông và vận động chính sách hướng đến việc nhân rộng mô hình dự án sang các tỉnh khu vực miền Trung.

Được sự cho phép của UBND thành phố Đà Nẵng, qua gần 6 tháng triển khai thực hiện (từ tháng 11/2017 đến nay), VietHeath đã phối hợp với Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, UBND các quận Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn tiến hành các hoạt động đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ để làm tiền đề cho việc thực hiện hoạt động sàng lọc, phát hiện sớm, can thiệp sớm trẻ khuyết tật; triển khai sàng lọc khuyết tật cho tất cả trẻ từ 0 – 6 tuổi lại 3 quận huyện Sơn Trà, Thanh Khê, Ngũ Hành Sơn.  Qua sàng lọc 34.831 trẻ, 624 trẻ có dấu hiệu nghi ngờ đã được chuyển khám chuyên sâu để  xác định mức độ, phân loại dạng tật. Kết quả khám xác định có 235 trẻ khuyết tật đề nghị hỗ trợ can thiệp, trong đó: phục hồi chức năng: 66; giáo dục đặc biệt: 114; các dạng khác đề nghị chuyển tuyến, phẫu thuật chỉnh hình: 81.

Từ kết quả khám chuyên sâu, dự án đã phối hợp tổ chức tập huấn kiến thức, kỹ năng cơ bản cho cha mẹ trẻ khuyết tật vận động, qua đó cha mẹ trẻ cam kết phối hợp tham gia cùng dự án trong quá trình can thiệp cho trẻ. Hoạt động này nhằm tăng cường tính cam kết, sự tham gia của gia đình, cha mẹ trẻ khuyết tật trong suốt quá trình thực hiện các hoạt động can thiệp cho trẻ. Đây cũng là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình can thiệp cho trẻ khuyết tật bởi những hỗ trợ dù có tích cực, ưu việt đến đâu mà đối tượng trực tiếp hưởng lợi không có thái độ phối hợp tích cực thì kết quả sẽ không đến đâu, thậm chí là thất bại.

Tiếp sau hoạt động này, dự án sẽ tiến hành lập kế hoạch can thiệp cho trẻ theo các nhóm phân loại, dựa trên kết quả khám và chỉ định của các chuyên gia trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, phân công cán bộ địa phương theo dõi, hỗ trợ trẻ và gia đình trong suốt quá trình can thiệp, nhằm thúc đẩy và nắm bắt hiệu quả của quá trình can thiệp, kịp thời đưa ra các điều chỉnh phù hợp trong những trường hợp vướng mắc, tiến triển không tốt để hỗ trợ trẻ tốt nhất; đồng thời  Cung cấp dụng cụ phục hồi chức năng cho trẻ khuyết tật vận động. Bên cạnh đó, tổ chức tập huấn chuyển giao kỹ thuật can thiệp giáo dục đặc biệt cho giáo viên mầm non tại 3 quận và  hỗ trợ Bệnh viện Chỉnh hình và phục hồi chức năng Đà Nẵng thành lập phòng tập FLAME.

Qua gần 6 tháng triển khai thực hiện tại 3 quận Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, dù gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện do dự án bắt đầu triển khai trong thời điểm 2 tháng cuối năm tài chính và thời điểm cận Tết âm lịch, song song nhiều hoạt động chăm lo Tết cho đối tượng, dẫn đến tỷ lệ trẻ ra khám sàng lọc tại quận Ngũ Hành Sơn chưa cao nhưng đến nay, các hoạt động dự án gần như đã đảm bảo kế hoạch đề ra trong năm thứ nhất. Các hoạt động của dự án được các đơn vị, địa phương phối hợp triển khai thuận lợi.

Có thể nói, mô hình phát hiện sớm, can thiệp sớm cho trẻ khuyết tật tại Đà Nẵng đã góp phần tích cực vào việc hỗ trợ giúp trẻ khuyết tật phục hồi, hòa nhập và phát triển./

Theo danangcity.gov.vn