500 CÂU HỎI ĐÁP VỀ BIỂN, ĐẢO [Câu 290: Vài nét về một số bản đồ cổ tiêu biểu thể hiện hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc lãnh thổ của Việt Nam?]

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG

–

0236 1022



Kính thông tin đến Quý anh/chị 500 CÂU HỎI ĐÁP VỀ BIỂN, ĐẢO [Câu 290: Vài nét về một số bản đồ cổ tiêu biểu thể hiện hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc lãnh thổ của Việt Nam?]

Các nhà nghiên cứu đã sưu tầm và công bố nhiều bản đồ cổ đáng tin cậy của Việt Nam cũng như của các nhà truyền giáo, hàng hải phương Tây thể hiện hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của lãnh thổ Việt Nam.

Theo bộ Quốc sử Đại Việt sử ký toàn thư, từ năm 1467, vua Lê Thánh Tông đã ra lệnh điều tra hình thế sông núi thuộc các địa phương trong nước Đại Việt để vẽ thành bản đồ, trong đó có hai lần nhà vua giao cho bộ Hộ quy định những chi tiết cần thiết để các quan địa phương tiến dâng về triều đình, lập thành địa đồ toàn vẹn lãnh thổ Đại Việt. Bộ Hồng Đức bản đồ được hoàn thành vào cuối năm 1469, được bổ sung nhiều lần về sau, gồm bản đồ cả nước và các địa phương, trong đó có các vùng ven biển, đảo, đã ghi lại khá toàn diện hình ảnh của quốc gia Đại Việt ở cuối thế kỷ XV. Tiếp đó, khoảng năm 1686 năm Chính Hòa thứ 7, Đỗ Bá tự là Công Đạo (người xã Bích Triều, huyện Thanh Chương, Nghệ An) biên soạn bộ Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư có đoạn mô tả về quần đảo Hoàng Sa (Bãi Cát Vàng) được cho là dựa trên cơ sở trích từ tập Hồng Đức bản đồ. Trong hai bộ bản đồ này đều có vẽ một bãi cát dài nằm ở ngoài biển kéo từ cửa Đại Chiêm (Quảng Nam) qua cửa Sa Kỳ (Quảng Ngãi) đến Sa Huỳnh (Quảng Ngãi), có ghi rõ là “Bãi Cát Vàng”.

Đến thời Nguyễn (thế kỷ XIX), việc đo đạc thủy trình, vẽ bản đồ về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa do một cơ quan quản lý hành chính cấp nhà nước là bộ Công phụ trách thực hiện. Sử liệu chính thức của triều Nguyễn cho biết vào tháng 3 năm Bính Tý (1816), vua Gia Long lệnh cho thủy quân phối hợp với đội Hoàng Sa vượt biển đi ra khu vực quần đảo Hoàng Sa để xem xét và đo đạc thủy trình. Đến thời vua Minh Mệnh (1820-1840), việc phái thủy quân ra khu vực giữa Biển Đông (quần đảo Hoàng Sa) đo thủy trình và vẽ bản đồ được xúc tiến đều đặn hàng năm. Ví như năm 1834, vua Minh Mệnh cử Đội trưởng Giám thành Trương Phúc Sĩ cùng 20 thủy binh ra quần đảo Hoàng Sa vẽ bản đồ. Tiếp đó, năm 1837, thủy quân triều Nguyễn đi khảo sát quần đảo Hoàng Sa đã vẽ thành bản đồ 12 hòn đảo. Năm 1838, thủy quân triều Minh Mệnh đã vẽ được một bản đồ chung tổng thể về quần đảo Hoàng Sa. Đặc biệt, năm 1834, triều đình Nguyễn dưới thời vua Minh Mệnh đã hoàn thiện và công bố chính thức bản đồ quốc gia gọi là Đại Nam nhất thống toàn đồ. Bản đồ này đã thể hiện chi tiết bờ biển và hải đảo của Việt Nam, trong đó ghi rõ chủ quyền của Việt Nam bao gồm cả vùng quần đảo giữa Biển Đông.

Từ thế kỷ XVI, các nhà hàng hải phương Tây đã có nhiều ghi chép và bản đồ xác định vùng quần đảo giữa Biển Đông, được gọi là “Pracel”, “Paracel”, hoặc “Paracels”, thuộc chủ quyền của Việt Nam. Trong Bản đồ thế giới của Mercator xuất bản tại Amsterdam (Hà Lan) năm 1606 đã gọi quần đảo giữa Biển Đông là “Baixos de Cha-par” (Bãi đá ngầm Champa) hay “Pulo Capaa” (Đảo của Champa). Trong Bản đồ do Bartholomeu Lasso vẽ trong các năm 1590 và 1592-1594, được in lại trong sách Les Portugains sur les côte du Vietnam et du Cămpa của P.Y. Manguin tại Paris (Pháp) năm 1972, hay tấm bản đồ nổi tiếng do Van Langren vẽ năm 1598 được in lại trong cuốn Iconographie Historique de l’Indochine của P. Boudet và A.Masson tại Paris (Pháp) năm 1931 thể hiện đoạn bờ biển tương đương với khu vực từ phía cửa biển Đại Chiêm (Quảng Nam) đến cửa biển Sa Kỳ (Quảng Ngãi) được gọi là “Costa da Pracel” (Bờ biển Hoàng Sa). Điều này có thể hiểu là đã từ rất lâu, các nhà hàng hải phương Tây đã coi các quần đảo giữa Biển Đông có quan hệ hữu cơ với vùng bờ biển Đàng Trong thuộc lãnh thổ Việt Nam lúc đó.

Trong số các bản đồ của giáo sĩ và thương nhân phương Tây liên quan đến vùng quần đảo giữa Biển Đông, nổi tiếng bậc nhất có thể kể đến An Nam Đại quốc họa đồ của Giám mục Jean Louis Taberd, xuất bản năm 1838, được cho là một tài liệu phản ánh những hiểu biết sâu sắc và chính xác của người phương Tây từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XIX về mối quan hệ giữa quần đảo Hoàng Sa và nước Đại Việt mà tác giả gọi là An Nam Đại Quốc. Tấm bản đồ này khẳng định “Cát Vàng” (Hoàng Sa) là Paracels và nằm trong vùng biển Việt Nam.

Ngoài ra, một chi tiết đáng chú ý là nhiều bản đồ của Trung Quốc và các nước phương Tây cũng thể hiện cực Nam của lãnh thổ Trung Quốc chỉ giới hạn đến cực Nam của đảo Hải Nam (Trung Quốc) hiện nay.

Tài liệu tham khảo: 500 câu Hỏi Đáp về biển, đảo Việt Nam (Nhà xuất bản Thông tấn).



TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải Hỏi Đáp khác của 500 câu hỏi về biển, đảo Việt Nam.


Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác

, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


0236 1022


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).