Trang phục phụ nữ Ba Na
Thiếu nữ Ba Na trong trang phục ngày thường
Phụ nữ thường mặc áo bố cục dải băng theo chiều ngang thân người, giữa thân áo trang trí một đường viền màu đỏ, dưới gấu váy là đường kẻ màu trắng. Diện tích hoa văn đôi khi có thể chiếm đến hơn một nửa diện tích áo, hai ống tay đều trang trí hoa văn. Người Ba Na dùng ba màu chủ đạo là đỏ, trắng và đen cho hầu hết các trang phục. Áo của phụ nữ chủ yếu là loại chui đầu, ngắn thân, cộc tay hoặc dài tay. Váy là loại váy hớ, ngắn ngang bắp chân.
Phụ nữ Bà Nà thường ngày ưa để tóc ngang vai, còn khi búi họ cài lược hoặc cắm lông chim. Một số nơi phụ nữ dùng trâm cài đầu bằng đồng hoặc thiếc. Tuy nhiên, cách để tóc này không phổ biến ớ tất cả các nhóm Ba Na. Có nhóm không búi, không chít khăn mà chỉ quấn bằng dây vải hay vòng cườm, chẳng hạn như nhóm ở An Khê (Sông Bé), Mang Giang hoặc một số nơi khác thường chít khăn trùm kín đầu hoặc khăn chàm quấn gọn trên đầu.
Xưa kia, trong sinh hoạt hàng ngày, phụ nữ đội nón hình vuông hoặc tròn trên có xoa sáp ong để khói ngấm nước mưa, đôi khi cùn có áo tơi vừa mặc vừa che đầu. Họ thường đeo chuồi hạt cườm ở có, vòng tay bằng đông xoắn ốc dài đến tận khuỷu (theo kiểu hình nón cụt). Nhẫn được dùng phố biến và thường được đeo ở hai, ba ngón tay. Tục “xả tai” vừa mang ý nghĩa trang sức vừa mang ý nghĩa tín ngưỡng. Hoa tai có thể là kim loại, có thể là tre, gỗ. Tục cà răng mang quan niệm triết lý của cộng đồng hơn là trang sức. Đặc biệt, các thiếu nữ Ba Na còn có khăn đội đầu để làm duyên. Chiếc khăn có những hàng cúc trắng, chuỗi cườm, cúc bạc lung linh thể hiện tình yêu thủy chung và niềm ước mơ hạnh phúc.
Phụ nữ Ba Na ngoài những bộ áo, váy mặc hàng ngày còn có bộ trang phục sặc sỡ hơn, chuyên dùng trong những dịp cưới hỏi, lễ hội. Đặc biệt, trong những dịp này, ngoài mặc váy, áo mới, họ còn buộc dây cuốn đầu, thiếu nữ chưa chồng thường khoác tấm choàng (khan vay) được làm bằng vải sợi bông màu đen, dài l,96m – rộng l,19m, trên đó dệt hoa văn bằng sợi màu đỏ, xanh, vàng hình mắt võng.
Dây cuốn đầu được dệt bằng sợi bông có trang trí hoa văn, dài 75cm – 80cm, rộng 4cm, hai đầu có những tua chỉ. Hai đầu của dải dây này dệt bằng sợi màu đen, khoảng giữa dệt sợi màu đỏ, vàng và tím tạo hoa văn hình quả trám trong có dấu nhân. Chính giữa, người ta dệt trang trí một đường chỉ màu xanh nhỏ chạy suốt chiều dài của dây. Dải dây này chỉ dùng trong những dịp cưới hỏi, lễ hội, ngày thường ít khi sử dụng.
Đồ trang sức của phụ nữ Ba Na thường là chuỗi cườm xanh, đỏ, tím đeo cồ, vòng đeo tay bằng đồng, nhôm, bạc. Vòng của người Ba Na phân lớn được làm bằng chất liệu đồng. Vòng có đường kính khoảng 7cm, thiết diện tròn trung bình 0,8cm, hai đầu không ráp mối mà để hở, thuận tiện khi đeo.
Ngoài các chuỗi cườm đeo cổ, đeo thắt lưng hoặc dọc theo 2 rìa mép váy, người ta còn gắn thêm một số lục lạc nhỏ, khi đánh trống, chiêng, múa tập thể, lục lạc tạo nên những âm thanh vui nhộn làm cho không khí lễ hội càng sôi động. Lục lạc là nhạc cụ rung lắc, đồng thời là vật trang điểm trong lễ hội của người Ba Na, là một dây dài từ 75 đến 115cm, tùy từng loại được gắn trên một sợi da trâu với rất nhiều quả chuông bằng đồng sát nhau, bên trong có hạt cứng khi lắc phát ra âm thanh. Hai đầu dây được nối với nhau bằng khoá. Ngày lễ hội, người Ba Na đeo lục lạc bên hông để biểu diễn, tạo âm thanh. Lục lạc được dùng cho cả trang phục của nam và nữ.
Nguồn: Sách “ Trang phục truyền thống của các dân tộc Việt Nam”, Nhà Xuất bản Văn hóa – Thông tin
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG
tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác trên địa bàn TP. Đà Nẵng.
Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác,
Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng
0236 1022
để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).
English