Trang phục của người Mông (HMông – Mèo)

Vài nét về trang phục

Trang phục của người Mông chủ yếu may bằng vải tự dệt, đa dạng trong cách tạo hình và trang trí. Chỉ với bốn màu chủ đạo: xanh, đỏ, trắng, vàng của chỉ tơ tằm, song họa tiết trên trang phục của họ có nhiều sắc màu, tạo cảm giác trầm, ấm.

Dệt vải lanh là một trong những nghề thủ công truyền thống của người Mông. Bất cứ người phụ nữ Mông nào đến tuổi trưởng thành cũng biết xe lanh thành sợi để dệt vải phục vụ cho nhu cầu ăn mặc hàng ngày của gia đình mình.

Người Mông rất ưa chuộng vải lanh bởi nó có độ bền hơn hẳn vải bông. Đặc biệt, vải lanh có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống tâm linh của họ. Người Mông quan niệm, sợi lanh là sợi chỉ dẫn đường cho linh hồn người chết về với tổ tiên rồi đầu thai lại với con cháu.

Việc dệt vải lanh thể hiện sự khéo léo, chăm chỉ, một trong những tiêu chí đánh giá phẩm chất của phụ nữ. Vỏ cây lanh được tước thành từng sợi nhỏ, nổi với nhau một cách khéo léo để không tạo thành mấu ở chỗ nối. Đây là việc làm đòi hỏi sự khéo tay, kiên trì, nhẫn nại, vì vậy, phụ nữ Mông lúc nào cũng tranh thủ tước và nối các sợi lanh, kể cả khi trên đường từ nhà lên nương và từ nương về nhà. Sau khi tước sợi, người ta mắc các sợi lanh vào khung quay cho chúng xoắn lại thành từng cuộn, đem cuộn sợi luộc trong nước tro. Khi giặt sạch nước tro, sợi lanh sẽ có màu trắng. Chuẩn bị sợi xong người ta bắt tay vào dệt vải.

Khung dệt của người Mông đơn giản, chỉ có hai thanh gỗ tiết diện tích 12x12cm, dài 60cm đặt cách xa nhau khoảng 50cm. Giữa hai thanh gỗ đó là bốn thanh ngang nhỏ hơn, gộp với hai thanh đứng tạo thành khung cửi. Con thoi để dệt khá to. Khi dệt, người ta buộc chúng dựa vào cột nhà, người dệt ngồi trên ghế đẩu thao tác.

Dệt vải xong, người ta đem nhuộm chàm để may quần áo. Riêng váy của phụ nữ Mông Trắng không nhuộm chàm. Phụ nữ Mông Hoa thì vẽ sáp ong lên vải trắng thành những đường hoa văn hình học sau đó mới đem nhuộm. Sau khi nhuộm xong, họ thêu hoa văn khá cầu kỳ. Mô típ chủ yếu là hình kỷ hà, hình chữ nhật, hình vuông, hình thoi, gam màu thường dùng là mà xanh, đỏ, tím, vàng. Phụ nữ Mông Đen thì dùng vải lanh nhuộm chàm đen để may váy. Ngoài ra, người Mông còn dùng vải lanh để may chăn, màn, tạp dề, khăn… Ngày nay, nghề dệt vải lanh ít phát triển do các loại bông vải sợi có giá rẻ và phong phú về mẫu mã, hoa văn, kiểu dáng.

Để tạo ra một bộ trang phục hoàn hảo, người phụ nữ Mông phải mất rất nhiều thời gian để thêu thùa trang trí. Hoa văn trên trang phục của họ có đôi chút khác biệt giữa các nhóm Mông:

– Trang phục của phụ nữ Mông Trắng thường sặc sỡ, thêu hoa văn ở cánh tay, ở yếm. Họ thường cạo tóc, để chỏm, đội khăn rộng vành.

– Phụ nữ Mông Hoa mặc váy màu chàm thêu hoặc in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ nách, vai và ngực áo đắp vải màu thêu hoa văn. Nhóm này để tóc dài, vấn tóc cùng tóc giả.

– Phụ nữ Mông Đen mặc váy bằng vải nhuộm chàm, in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ ngực.

– Phụ nữ Mông Xanh mặc váy ống, phụ nữ đã có chồng cuốn tóc lên đỉnh đầu, cài bằng lược móng ngựa, đội khăn ra ngoài, tạo thành hình như hai cái sừng. Trang trí trên y phục chủ yếu là đáp ghép các miếng vải màu, mô tip hoa văn thêu thường là hình con ốc, hình vuông, hình quả trám, hình chữ thập.

Nhìn chung, việc thêu thùa luôn được cả cộng đồng người Mông đề cao, tôn trọng, như một nghề bắt buộc truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trước khi đi làm dâu, người mẹ tặng cho con gái bộ váy, áo coi như của hồi môn. Khi về nhà chồng, cô gái lại thêu dệt váy áo để tặng mẹ đẻ và mẹ chồng. Người phụ nữ giàu có là ngưòi có nhiều váy áo đẹp, nhiều đồ trang sức quý.

Khi thêu, óc tưởng tượng của người phụ nữ Mông khá phong phú. Họ không có hình mẫu, chỉ dựa vào trí nhớ mà vẫn thêu được những họa tiết đẹp. Đặc biệt, kỹ thuật ghép vải tạo hoa văn của người Mông khá hấp dẫn ở những khoang màu khác nhau như cổ áo, ống tay, nẹp ngực, gấu váy, tạp dề. Kỹ thuật ghép vải không chỉ tạo ra các khoang màu mà còn hình thành các đường nét hoa văn khá độc đáo. Ngoài ra, họ còn sử dụng kỹ thuật ghép hạt cườm nhựa, bạc lên trang phục.

Kỹ thuật thêu, ghép vải màu, ghép hạt cườm kết hợp với in sáp ong một cách khéo léo, tạo ra sự phong phú, đa dạng của các họa tiết. Trang phục của phụ nữ Mông thật rực rỡ, tôn vinh và khẳng định vẻ đẹp của con người. Đó cũng là đặc điểm của nghệ thuật tạo hình, phản ánh lối sống và bản lĩnh phóng khoáng, ngoan cường chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt của họ.

Ngày nay sự trao đổi, mở rộng giao lưu văn hoá với các tộc người khác khiến trang phục của người Mông ít nhiều đã thay đổi. Trang phục truyền thống, đặc biệt trang phục nam giới ít được sử dụng.

Nguồn:


Sách “


Trang phục truyền thống của các dân tộc Việt Nam”, Nhà Xuất bản Văn hóa – Thông tin

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải thông tin về các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác trên địa bàn TP. Đà Nẵng.

Chi tiết các danh nhân, địa danh, tên đường phố, mốc son lịch sử, dân tộc Việt Nam khác,

Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


0236 1022


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).