Hỏi – đáp về di sản thế giới và di sản thế giới tại Việt Nam [Câu 52: Giá trị và nét đặc sắc trong Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương?]

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương của Việt Nam được đánh giá cao bởi nó thể hiện lòng tôn kính đối với tổ tiên. Bên cạnh đó, sức sống trường tồn và mạnh mẽ của Tín ngưỡng này cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng cũng là một trong những ưu điểm góp phần nâng cao giá trị của Di sản.

Biểu hiện tiêu biểu nhất cho Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, được thực hiện vào ngày 10 tháng Ba âm lịch hằng năm tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng (quần thể di tích gồm đền Thượng, đền Trung, đền Hạ, đền Mẫu Âu Cơ, Lăng mộ,…) trên núi Nghĩa Lĩnh, thành phố Việt Trì. Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương đồng thời cũng được tổ chức trên khắp mọi miền đất nước.

Vào dịp Giỗ Tổ, nhân dân các làng xã có thờ cúng Hùng Vương ở khu vực Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, trong trang phục lễ hội, rực rỡ màu cờ, sắc áo, tổ chức thi kiệu, thi làm lễ vật. Họ chọn chiếc kiệu đẹp nhất và lê vật ngon nhất, cùng chiêng, trống đồng, nghi trượng… rước lên Đền Hùng dâng cúng, cầu cho quốc thái dân an, vạn vật sinh sôi. Mỗi làng bầu ra Ban Khánh tiết gồm 6-9 người đàn ông từ 50 tuổi trở lên, có hiểu biết, có tư cách đạo đức để chủ trì, điều hành nghi lễ tại đình, đền, miếu.

Thủ từ – “trưởng tạo lệ”, ở đền Thượng, đền Trung và đền Hạ thuộc Khu di tích lịch sử Đền Hùng được mặc định là người thuộc ba làng: Cổ Tích, Trẹo và Vi. Tham gia thực hành nghi thức còn có đội tế gồm 9 hoặc 11 người đàn ông từ 50 tuổi trở lên, được chọn từ những gia đình hòa thuận, không có tang, không vi phạm pháp luật và lệ làng. Nhiệm vụ của họ là dâng hương, rượu, trà, đọc và hóa sớ trong Lễ dâng hương. Các vị bô lão tham gia đội tế lễ, những vị trung niên, nam hay nữ đều tham gia chuẩn bị lễ vật như bánh chưng, bánh giầy, bánh mật, tam sinh (thịt lợn, bò, dê) và hoa thơm, quả ngọt để dâng cúng. Thanh niên trai tráng tham gia rước kiệu, cầm cờ, quạt, lọng theo đoàn rước đến nơi thờ cúng. Các hình thức nghệ thuật trình diễn dân gian như hát Xoan, hát Ghẹo,… cùng các trò chơi dân gian khác thu hút không chỉ dân làng mà cả khách thập phương cùng tham gia.

Để chuẩn bị cho mỗi kỳ lễ hội và để gìn giữ truyền thống lâu dài, hằng năm, Ban Khánh tiết và Đội tế vẫn giảng dạy, tập luyện các nghi thức thờ cúng cho những người kế tục. Cách đọc văn tế được chủ tế năm trước dạy cho chủ tế năm sau; người dân được hướng dẫn chu đáo cách dâng lễ vật và cách làm như thế nào, nói gì trong lễ cúng. Một số làng còn giữ và truyền lại tri thức về cách chọn giống vật nuôi để làm lễ vật và kỹ thuật chế biến các đặc sản vào dịp lễ hội.

Việc thực hành Tín ngưỡng này có ý nghĩa giáo dục sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, là điểm tựa tinh thần tạo sức mạnh đoàn kết các dân tộc Việt Nam. Với quy mô và ý nghĩa to lớn đó, Lễ hội Đền Hùng được Nhà nước ta xác định là Quốc lễ; Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Tài liệu tham khảo: Hỏi – đáp về di sản thế giới và di sản thế giới tại Việt Nam (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật).

TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG


tiếp tục đăng tải

Hỏi – đáp về di sản thế giới và di sản thế giới tại Việt Nam

.

Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác

, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng


0236 1022


để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).