Chung tay, góp sức vì môi trường sống trong lành

Trong những năm qua, Việt Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng đã đạt được những thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nền kinh tế tăng trưởng nhanh, đời sống vật chất và tinh thần của người dân cũng được cải thiện. Tuy nhiên, quá trình phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng môi trường sống, khiến tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Do đó, “Xây dựng Đà Nẵng – Thành phố môi trường” đã và đang là một vấn đề cấp thiết được quan tâm hàng đầu.

Mặc dù thành phố luôn đưa ra chủ trương, giải pháp về quản lý, xử lý chất thải nhằm bảo vệ môi trường nhưng thực trạng ô nhiễm môi trường những năm gần đây vẫn còn và chưa được giải quyết triệt để. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế – xã hội, du lịch, mỹ quan đô thị và hình ảnh thành phố mà còn trực tiếp tác động đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người dân.

Đà Nẵng nổi tiếng với những bãi biển xinh đẹp, bờ cát trắng trải dài và nguồn tài nguyên phong phú. Vì thế mà trung bình mỗi ngày thu hút từ 3.000 – 5.000 lượt khách đến vui chơi, tắm biển. Thậm chí con số này còn tăng lên gấp hai, gấp ba vào những dịp lễ và sự kiện đặc biệt. Mỗi ngày nhân viên công ty CP Môi trường đô thị Đà Nẵng phải thu gom từ 7-8 tấn rác dọc bờ biển, trong đó có số lượng lớn rác thải nhựa, gây khó khăn trong việc xử lý. Đi dọc các bãi biển Mỹ Khê, Mân Thái, Xuân Thiều…, thỉnh thoảng vẫn thấy rác trên bãi biển.

Hình 1. Biển Đà Nẵng bị tấn công bởi rác thải

Khu vực Cảng cá Thọ Quang tuy đã được cải thiện hơn trước nhưng ảnh hưởng ô nhiễm của rác thải, nước thải và mùi hôi vẫn là nỗi ám ảnh trong tâm trí người dân. Rác thải chủ yếu là chất thải sinh hoạt, xác hải sản dư thừa từ các tàu cá neo đậu trong khu vực, một phần khác do rác từ thượng nguồn trôi về và số ít là của các khu dân cư. Rác thải, nước thải cùng với việc kinh doanh chế biến hải sản không chỉ làm cho không khí trở nên khó chịu bởi mùi hôi tanh mà còn khiến cho nguồn nước bị bẩn và ô nhiễm nặng nề.

Hình 2. Rác ở khu vực cảng cá Thọ Quang

Khu phố du lịch An Thượng, quận Ngũ Hành Sơn mỗi ngày đón hàng ngàn lượt du khách trong và ngoài nước. Đồng thời đây cũng là khu vực nằm trong đề án kinh tế đêm phục vụ du khách 24/24. Tuy nhiên, dọc các tuyến Hoàng Kế Viêm, Châu Thị Vĩnh Tế, Mai Thúc Lân không khó để bắt gặp túi nilon, thùng xốp, áo mưa, khẩu trang… vứt lăn lóc trên vỉa hè.

Hình 3. Rác thải trên các tuyến du lịch của Đà Nẵng

Ngoài ra, không thể không đề cập đến bãi rác Khánh Sơn, đây cũng là điểm nóng về ô nhiễm từ nhiều năm trước cho đến thời điểm hiện tại. Những núi rác thải chất chồng, bụi bặm, mùi hôi khiến cho người dân sống ở khu vực Liên Chiểu chịu nhiều thiệt thòi, bệnh tật bủa vây. Trung bình mỗi năm, tỷ lệ chất thải rắn của Đà Nẵng tăng từ 8 – 10%. Mỗi ngày bãi rác Khánh Sơn nhận khoảng 1.100 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Từ năm 2007 đến nay, hơn 3 triệu tấn rác trên địa bàn thành phố được chôn lấp tại bãi rác Khánh Sơn. Dự kiến, từ năm 2020-2025, khối lượng rác sẽ tăng lên 1.800 tấn rác/ngày đêm và 2.400 tấn/ngày đêm vào 2025-2030.

Hình 4. Bãi rác Khánh Sơn đã quá tải gây ô nhiễm môi trường

Mặc dù thực trạng về môi trường ở Đà Nẵng vẫn tồn tại nhiều hạn chế và bất cập nhưng không thể phủ nhận những nỗ lực trong công tác bảo vệ môi trường của ban lãnh đạo thành phố cùng các ban ngành liên quan. Có thể thấy, ngay từ năm 2008, thành phố Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước tiên phong xây dựng 10 tiêu chí cụ thể để bảo vệ môi trường thông qua đề án “Đà Nẵng – thành phố môi trường”. Sau 12 năm triển khai, kết quả tương đối tích cực, đạt được 7/10 chỉ tiêu đề ra:

1. Chỉ số ô nhiễm không khí (API) trong khu vực đô thị luôn nhỏ hơn 100;

2. Độ ồn tại khu dân cư nhỏ hơn 60dbA, đường phố nhỏ hơn 75dbA;

3. Diện tích không gian xanh đô thị bình quân đầu người từ 6-8m2/người;

4. Tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch tại các quận nội thành là 97,83%, khu vực nông thôn là 76,81%;

5. Tỷ lệ nước thải công nghiệp đạt yêu cầu xả thải đạt 100%;

6. Tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt khu vực đô thị đạt hơn 95%, khu vực nông thôn là hơn 70%;

7. Tổng lượng nước thải sinh hoạt thu gom đến năm 2020 đạt trên 83%, tỷ lệ xử lý đạt quy chuẩn đạt hơn 50%.

Với những kết quả đáng ghi nhận đó, Đà Nẵng quả thực xứng đáng với danh hiệu “Thành phố đáng sống” khi quan tâm, đầu tư cho hoạt động bảo vệ môi trường, tập trung cải thiện môi trường sống nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân. Thành phố không chỉ chú trọng xây dựng không gian xanh mà còn kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nước thải công nghiệp cũng như luôn đảm bảo nguồn nước sạch cho các hộ gia đình sử dụng. Bảo vệ môi trường không chỉ có ý nghĩa là bảo vệ môi trường mà chúng ta đang sinh sống mà còn góp phần thu hút đông đảo khách du lịch, tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội. Thành phố Đà Nẵng đã vinh dự nhận được nhiều giải thưởng như: một trong 11 thành phố bền vững về môi trường của ASEAN (2011); thành phố phong cảnh châu Á (2013); đô thị xuất sắc trong phong trào xây dựng đô thị xanh – sạch – đẹp, thành phố xuất sắc trong chuyển đổi (2015); thành phố Xanh quốc gia của Việt Nam (năm 2018). Đà Nẵng dường như là một điểm đến hàng đầu được du khách ưu tiên lựa chọn bởi nhiều địa điểm vui chơi thú vị và đặc biệt là không gian xanh sạch đẹp.

Bên cạnh những nỗ lực trong công tác quản lý môi trường của Thành Ủy, HĐND, UBND thành phố và các sở, ban, ngành; mỗi cá nhân cũng đóng góp giá trị của mình bằng cách có ý thức tự giác tham gia tích cực vào hoạt động bảo vệ môi trường. Những mô hình sáng tạo và những sáng kiến thú vị đã dần thay đổi thói quen của người dân trong việc thu gom rác thải sinh hoạt hằng ngày. Cứ vào sáng sớm Chủ nhật, các hội viên Chi hội Phụ nữ Thành Vinh 4, phường Thọ Quang (Sơn Trà) cùng nhau đi khắp con đường trong khu dân cư để thu gom rác thải và phân loại gọn gàng. Nhiều năm qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) phường kiên trì triển khai chương trình “Chủ nhật xanh – sạch – đẹp” nên dần thay đổi thói quen của mọi người trong việc phân loại, tập trung rác lại để các chị đến tập hợp, gom về một vị trí. 5 năm qua,  Hội LHPN xã Hòa Phước (Hòa Vang) đã triển khai mô hình “Thùng rác văn minh” nhằm vận động người dân phân loại và bỏ rác theo quy định. Mới đây, Hội LHPN tiếp tục triển khai mô hình “Mái nhà xanh” bằng việc đặt thùng rác tại nơi sinh hoạt cộng đồng để người dân phân loại và tập kết rác. Cách làm này đã thu gần 40 triệu đồng, gây quỹ giúp hội viên khó khăn từ tiền bán vỏ chai nhựa, bao bì. Bên cạnh đó, việc Hội LHPN thành phố triển khai thành công mô hình “Sống xanh”, thu hút hơn 16.000 hội viên tham gia, tạo nên mạng lưới hoạt động bảo vệ môi trường lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng dân cư. Thông qua mô hình này, có nhiều sáng kiến hay do các cấp hội phụ nữ tạo nên như: “Phân loại rác tại hộ gia đình”, “Đường xanh, hè phố sạch”, “Mỗi hố rác là một cây xanh”, “Thùng rác môi trường”… góp phần đáng kể vào cải thiện môi trường thành phố.

Hình 5: Phân loại rác thải để tái chế

Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của toàn xã hội. Trước những tấm gương người tốt, việc tốt cùng những mô hình, sáng kiến chứa đựng bao tâm huyết của mọi người suốt thời gian qua; mỗi người chúng ta hãy đồng lòng, chung tay góp phần gìn giữ, bảo vệ môi trường. Để khắc phục ô nhiễm môi trường đòi hỏi phải thực hiện lâu dài, không thể ngày một ngày hai hay một sớm một chiều mà hoàn thành được. Tuy nhiên, chỉ cần bản thân mỗi người có ý thức là có thể bắt đầu thông qua những hành động vô cùng nhỏ bé, đơn giản mà đầy ý nghĩa. Tái chế sản phẩm là một trong những cách phổ biến và được ưu tiên nhiều nhất để giúp bảo vệ môi trường hiện nay. Với cách này ta có thể tận dụng chất thải nhựa để tạo ra những sản phẩm mới có ích trong cuộc sống. Chúng ta cũng nên hạn chế sử dụng túi nilon bởi vì nilon phải mất đến hàng trăm, hàng nghìn năm mới có thể bị phân hủy sinh học. Nilon có thể tồn tại trong môi trường và gây hại cho loài người cũng như rất nhiều sinh vật khác. Hãy sử dụng túi giấy hay các loại lá, giỏ tre, nứa… để gói sản phẩm thay vì sử dụng túi nilon. Ngoài ra, tiết kiệm điện vì một hành tinh xanh hay tăng cường trồng nhiều cây xanh để không khí thêm trong lành cũng là những cách mà chúng ta đều dễ dàng làm được.

Môi trường là không gian sinh sống của con người. Do đó, môi trường và vấn đề sống còn của toàn nhân loại có liên quan mật thiết với nhau, nên cần có các biện pháp bảo vệ môi trường để duy trì sự sống của chúng ta. Các cá nhân, đơn vị tham gia vào chính sách của thành phố về bảo vệ môi trường hay những thông điệp, hành động đẹp, những mô hình, sáng kiến hay trong việc bảo vệ môi trường tại thành phố Đà Nẵng đều đáng được ghi nhận và tiếp tục phát huy. Mỗi người nên noi theo những tấm gương tốt đẹp ấy để đóng góp sức mình, cùng nhau chung tay xây dựng thành phố Đà Nẵng xanh sạch đẹp. Mỗi ngày chỉ cần chúng ta yêu môi trường mình đang sống, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Đôi khi thay đổi những thói quen, hành động bình thường trong cuộc sống đời thường cũng có thể tạo nên một kết quả phi thường. “Xây dựng Đà Nẵng – Thành phố môi trường” không hề khó, chỉ cần ta đủ quyết tâm, kiên trì, nỗ lực thì chắc chắn sẽ làm được bởi

“Điều đó phụ thuộc hành động của bạn – Chỉ thuộc vào bạn mà thôi”

.