English
Tại Đàng Ngoài, sau khi thiết lập phủ chúa, Trịnh Tùng và 10 đời con cháu kế tiếp đã trở thành các chúa Trịnh, là người lãnh đạo có quyền lực lớn nhất ở đất Bắc Hà. Các chúa Trịnh như Trịnh Tùng, Trịnh Tráng, Trịnh Tạc, Trịnh Căn, Trịnh Cương là những người tài năng, dốc lòng trị nước. Những vị chúa đời sau như Trịnh Giang, Trịnh Sâm, Trịnh Khải không bằng được người trước, lại ăn chơi sa dọa nên triều chính ngày càng xuống dốc.
Về phía vua Lê, tính cả Lê Thế Tông là người chứng kiến ngày toàn thắng của cuộc chiến Lê – Mạc và cũng chứng kiến sự hình thành thể chế vua Lê – chúa Trịnh, nhà Lê còn truyền nối thêm được 12 đời trên tổng số 16 đời từ khi tái lập triều đại năm 1533.
Tổ chức của triều đình vua Lê vẫn được duy trì, nhưng quyền lực rất hạn chế. Chúa Trịnh lập vương phủ ở phía đông nam Hoàng thành Thăng Long, biệt lập với cung vua Lê. Chúa Trịnh lập ra bộ máy chính quyền riêng của phủ chúa, ấy là Ngũ phủ – Phủ liêu do các chức Chưởng Phủ sự, Thự Phủ sự (quan võ) và Tham tụng, Bồi tụng (quan văn) đứng đầu.
Nhìn chung, trong thế kỷ XVII và mấy chục năm đầu thế kỷ XVIII, các chúa Trịnh đều nỗ lực chăm lo đến mọi mặt của đất nước. Sử cũ còn ca ngợi giai đoạn 50 năm (1680-1729) dưới thời vua Lê Hy Tông, Lê Dụ Tông và chúa Trịnh Căn, Trịnh Cương là thời gian thịnh trị nhất của nhà Lê Trung hưng (1533-1788).
Tuy nhiên, trong thế kỷ XVII, xung đột, nội chiến vẫn không giảm bớt. Chính quyền Lê – Trịnh phải động binh thường xuyên nhằm chống lại thế lực của con cháu nhà Mạc ở Cao Bằng (mãi đến năm 1677, chúa Trịnh mới tiêu diệt được thế lực này, thu hồi đất Cao Bằng) và chinh phạt họ Nguyễn ở phía Nam. Sự ổn định chính trị do vậy chỉ là tương đối
Tại Đàng Trong, tính từ Nguyễn Hoàng, dòng họ Nguyễn có tất cả 9 đời chúa. Trừ vị chúa cuối cùng là Nguyễn Phúc Thuần lên ngôi khi còn nhỏ tuổi, để gian thần lộng hành khiến triều chính suy đồi rồi sụp đổ, các vị chúa còn lại tuy có tính cách và năng lực khác nhau, nhưng đều là những nhà lãnh đạo biết cách trị nước an dân.
Các chúa Nguyễn đã dần thiết lập được một bộ máy chính quyền khá hoàn chỉnh trên khắp cõi, độc lập với Đàng Ngoài. Đô thành sau nhiều lần chuyển dịch được đặt ở Phú Xuân (Huế).
Thông qua bộ máy hành chính và quan lại dù còn cồng kềnh và chưa thực sự hoàn thiện, các chúa Nguyễn đã giữ vững ổn định chính trị, xã hội trong một thời gian khá dài (từ thế kỷ XVII đến giữa thế kỷ XVIII), tạo điều kiện để xã hội Đàng Trong phát triển về mọi mặt và gặt hái được nhiều thành tựu về mở mang lãnh thổ cũng như kinh tế, văn hóa, xã hội…
Tài liệu tham khảo: Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp) (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG
tiếp tục đăng tải Những điều cần biết về lịch sử Việt Nam (Hỏi – đáp).
Chi tiết các câu hỏi – trả lời khác, Quý anh/chị vui lòng liên hệ đường dây nóng
0236 1022
để được cung cấp (cước gọi điện 200đ+/phút, KHÔNG THU PHÍ PHỤC VỤ).
TỔNG ĐÀI DỊCH VỤ CÔNG: (0236) 1022 hoặc *1022, miễn phí phục vụ
1. Đường dây nóng tiếp nhận ý kiến phản ánh, góp ý của tổ chức, công dân.
2. Hướng dẫn, giải đáp quy định, chính sách, thông tin kinh tế – xã hội.
3. Hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến.
4. Cung cấp thông tin về hỗ trợ doanh nghiệp; quy định, chính sách hỗ trợ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5. Cung cấp thông tin về du lịch, sự kiện Văn hóa – Thể thao.
6. Cung cấp dịch vụ Tổng đài CSKH, nhắn tin CSKH, truyền thông, sự kiện và các dịch vụ tư vấn khác…